วันเสาร์ที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568

มหาธรรมปาลชาดกว่าด้วยเหตุที่ไม่ตายในวัยหนุ่ม

     ช่วยเขียนบทความทางวิชาการ  เรื่องวิเคราะห์ มหาธรรมปาลชาดก ในพระไตรปิฎกเล่มที่ 27  พระสุตตันตปิฎก เล่มที่  19  ขุททกนิกาย  ชาดก ทสกนิบาตชาดก   ที่ประกอบด้วย  

 ๙. มหาธรรมปาลชาดกว่าด้วยเหตุที่ไม่ตายในวัยหนุ่ม

             [๑๔๑๐] อะไรเป็นวัตรของท่าน อะไรเป็นพรหมจรรย์ของท่าน การที่คนหนุ่มๆ

                          ในตระกูลของท่านไม่ตายนี้ เป็นผลของกรรมอะไรที่ท่านได้ประพฤติมา

                          เป็นอย่างดีแล้ว ดูกรพราหมณ์ ขอท่านช่วยบอกเนื้อความนี้แก่เรา

                          เหตุไรหนอคนหนุ่มๆ ของท่านจึงไม่ตาย?

             [๑๔๑๑] พวกเราประพฤติธรรม ไม่กล่าวมุสา งดเว้นกรรมชั่ว งดเว้นกรรมอัน

                          ไม่ประเสริฐทั้งปวง เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่

                          ตาย.

             [๑๔๑๒] พวกเราได้ฟังธรรมของอสัตบุรุษ และสัตบุรุษแล้ว ไม่ชอบใจธรรมของ

                          อสัตบุรุษเลย ละทิ้งอสัตบุรุษเสีย แต่ไม่ละทิ้งสัตบุรุษ เพราะเหตุนี้

                          แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่ตาย.

             [๑๔๑๓] ก่อนจะให้ทาน พวกเราก็เป็นผู้ตั้งใจดี แม้กำลังให้ก็ชื่นชมยินดี ครั้น

                          ให้แล้วก็ไม่เดือดร้อน ในภายหลัง เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของ

                          พวกเราจึงไม่ตาย.

             [๑๔๑๔] พวกเราเลี้ยงดูสมณะ พราหมณ์ คนเดินทาง วณิพก ยาจก และคน

                          ขัดสนทั้งหลาย ให้อิ่มหนำสำราญด้วยข้าวน้ำ เพราะเหตุนี้แหละ

                          คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่ตาย.

             [๑๔๑๕] พวกเราไม่นอกใจภรรยา ถึงภรรยาก็ไม่นอกใจพวกเรา พวกเราประพฤติ

                          พรหมจรรย์นอกจากภรรยาของตน เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของ

                          พวกเราจึงไม่ตาย.

             [๑๔๑๖] เราทุกคนงดเว้นจากปาณาติบาต งดเว้นสิ่งที่เขาไม่ให้ในโลก ไม่กล่าว

                          มุสา ไม่ดื่มน้ำเมา เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึงไม่

                          ตาย.

             [๑๔๑๗] บุตรของพวกเราเกิดในหญิงที่ดีเหล่านั้น เป็นผู้ฉลาดเฉลียว มีปัญญามาก

                          เป็นพหูสูต เรียนจบไตรเพท เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของ

                          พวกเราจึงไม่ตาย.

             [๑๔๑๘] มารดาบิดา พี่น้องหญิงชาย บุตรภรรยา และเราทุกคนประพฤติธรรม

                          เพราะเหตุแห่งโลกหน้า เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวกเราจึง

                          ไม่ตาย.

             [๑๔๑๙] ทาส ทาสี คนอาศัยเลี้ยงชีพ คนใช้ และกรรมกรทั้งหมด ก็ประพฤติ

                          ธรรมเพราะเหตุแห่งโลกหน้า เพราะเหตุนี้แหละ คนหนุ่มๆ ของพวก

                          เราจึงไม่ตาย.

             [๑๔๒๐] ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม ธรรมที่บุคคลประพฤติดีแล้ว ย่อม

                          นำสุขมาให้ นี้เป็นอานิสงส์ในธรรมที่ประพฤติดีแล้ว ผู้ประพฤติธรรม

                          ย่อมไม่ไปสู่ทุคติ.

             [๑๔๒๑] ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม เหมือนร่มใหญ่ในฤดูฝนฉะนั้น ธรรม

                          ปาละบุตรของเรา อันธรรมคุ้มครองแล้ว กระดูกที่ท่านนำเอามานี้เป็น

                          กระดูกสัตว์อื่น บุตรของเรายังมีความสุข.

 

ในปริบทพุทธสันติวิธี: หลักธรรม ประยุกต์ใช้" โดยใช้สาระสำคัญของ มหาธรรมปาลชาดกในพระไตรปิฎกเล่มที่ 27  พระสุตตันตปิฎก เล่มที่  19  ขุททกนิกาย  ชาดก  ทสกนิบาตชาดก

วิเคราะห์มหาธรรมปาลชาดกในปริบทพุทธสันติวิธี: หลักธรรมและการประยุกต์ใช้

บทนำ มหาธรรมปาลชาดกเป็นชาดกหนึ่งในพระไตรปิฎก เล่มที่ 27 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 19 ขุททกนิกาย ชาดก ทสกนิบาตชาดก ซึ่งนำเสนอเรื่องราวของธรรมปาลบุตร บุคคลผู้ได้รับการคุ้มครองจากธรรมะ ซึ่งไม่ตายในวัยหนุ่มเพราะการดำเนินชีวิตที่เป็นธรรม ชาดกนี้จึงเป็นตัวอย่างที่ดีของหลักพุทธสันติวิธีที่สอนให้มนุษย์ดำเนินชีวิตตามหลักธรรมเพื่อความสงบสุขของสังคม

สาระสำคัญของมหาธรรมปาลชาดก

มหาธรรมปาลชาดกกล่าวถึงเหตุผลที่คนหนุ่มสาวในตระกูลของธรรมปาลบุตรไม่ตายก่อนวัยอันควร ซึ่งมีปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการประพฤติธรรม ได้แก่:

  1. การประพฤติธรรมและงดเว้นกรรมชั่ว – การหลีกเลี่ยงบาปกรรม เช่น การไม่กล่าวเท็จ ไม่ทำร้ายผู้อื่น และไม่ประกอบกรรมที่ไม่ประเสริฐ

  2. การเลือกคบสัตบุรุษและละทิ้งอสัตบุรุษ – การฟังคำสอนของผู้มีปัญญาและดำเนินตามหลักธรรมที่ถูกต้อง

  3. การให้ทานด้วยเจตนาบริสุทธิ์ – การให้ทานโดยไม่มีความลังเลหรือเสียใจภายหลัง

  4. การเลี้ยงดูผู้ขัดสนและผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือ – การสงเคราะห์สมณะ พราหมณ์ และคนยากจน

  5. การรักษาความซื่อสัตย์ต่อคู่ครอง – การไม่นอกใจและรักษาพรหมจรรย์ภายในชีวิตสมรส

  6. การรักษาศีล – การงดเว้นจากปาณาติบาต (การฆ่าสัตว์) การไม่ลักทรัพย์ ไม่พูดเท็จ และไม่เสพสุราเมรัย

  7. การศึกษาเล่าเรียน – การเป็นผู้มีปัญญา รอบรู้ และเรียนรู้พระเวท

  8. การประพฤติธรรมของสมาชิกในครอบครัว – การมีมารดา บิดา บุตร ภรรยา และทาสบริวารที่ดำเนินชีวิตตามหลักธรรม

  9. การประพฤติธรรมของผู้ใต้ปกครอง – แม้แต่ทาสและกรรมกรก็มีจิตสำนึกในธรรมะ

  10. อานิสงส์ของการประพฤติธรรม – ธรรมะช่วยคุ้มครองผู้ที่ปฏิบัติธรรมให้พ้นจากทุคติ และนำความสุขมาให้

มหาธรรมปาลชาดกในบริบทพุทธสันติวิธี

พุทธสันติวิธีคือแนวทางในการสร้างสันติภาพโดยใช้หลักธรรมในพระพุทธศาสนาเป็นแนวทาง ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้จากมหาธรรมปาลชาดกได้ดังนี้:

  1. สันติภาพภายใน (Inner Peace) – การดำเนินชีวิตตามศีลและธรรมะนำมาซึ่งความสงบภายในใจ ลดความกลัวและความวิตกกังวล

  2. สันติภาพในครอบครัว (Family Peace) – การมีศีลธรรมในครอบครัว เช่น ความซื่อสัตย์ ความเมตตาต่อกัน ทำให้เกิดความสุขและความอบอุ่นในบ้าน

  3. สันติภาพในสังคม (Social Peace) – การช่วยเหลือผู้อื่นและปฏิบัติต่อกันด้วยความเมตตา ลดความขัดแย้งในสังคม

  4. สันติภาพในระดับโลก (Global Peace) – หากหลักธรรมนี้ถูกนำไปปฏิบัติในระดับสากล จะช่วยลดปัญหาความขัดแย้งและนำไปสู่สังคมที่สงบสุข

การประยุกต์ใช้ในสังคมปัจจุบัน

  1. การส่งเสริมศีลธรรมในเยาวชน – การให้ความสำคัญกับการศึกษาและศีลธรรมในโรงเรียน

  2. การพัฒนาสังคมด้วยการให้ทานและเมตตาธรรม – การช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาสเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ

  3. การสร้างครอบครัวที่มั่นคงด้วยคุณธรรม – การรักษาความซื่อสัตย์และความรับผิดชอบต่อกัน

  4. การดำเนินชีวิตโดยยึดหลักศีล 5 – ลดปัญหาทางสังคม เช่น อาชญากรรม การเสพติด และการทุจริต

บทสรุป

มหาธรรมปาลชาดกเป็นตัวอย่างที่ดีของการดำเนินชีวิตตามหลักพุทธศาสนาเพื่อความสงบสุขและความเจริญในชีวิต หลักธรรมที่ปรากฏในชาดกสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการสร้างสันติภาพในระดับบุคคล ครอบครัว สังคม และโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ การประพฤติธรรมตามหลักคำสอนนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้บุคคลปลอดภัยจากทุกข์โทษในปัจจุบัน แต่ยังเป็นแนวทางสู่ความสุขในอนาคตด้วย

เพลง: ธรรมปาลรักษา

ท่อน 1: ธรรมะปกป้องเรา ทุกค่ำเช้าไม่หวั่นไหว ความดีคือแสงไฟ นำทางใจให้สดใส งดเว้นกรรมชั่วร้าย พูดแต่คำที่จริงใจ เลือกคบแต่สัตบุรุษ เดินสู่ทางอันยิ่งใหญ่

ท่อน 2: ฟังธรรมอย่างตั้งใจ ไม่หลงไปในทางผิด ให้ทานด้วยจิตดี มีสุขใจไม่เคยคิด ช่วยเหลือผู้ยากไร้ เติมน้ำใจให้กันเถิด รักษาซื่อสัตย์ไว้ ไม่ทำลายรักที่เกิด

ท่อนฮุก: เพราะธรรมะคอยรักษา ดั่งร่มใหญ่กลางพายุ ชีวิตจึงไม่เศร้า ไม่จมลึกอยู่ในทุกข์ ผู้ประพฤติดีงาม ธรรมะคอยชี้ทาง จิตใจไม่อ้างว้าง มุ่งสว่างสู่เส้นชัย

ท่อน 3: ศีลห้าเรายึดมั่น ไม่ลืมมันไม่หวั่นไหว สุรานั้นเราหลีกไกล ไม่ลุ่มหลงให้โทษภัย เรียนรู้ให้มากล้น ปัญญาคือแสงทอง เมื่อใจเราบริสุทธิ์ ความทุกข์ใจมลายไป

ท่อนจบ: ธรรมะปกป้องใจ ให้สดใสไร้กังวล ชีวิตเราจะผ่านพ้น สู่เส้นทางแห่งบุญญา มหาธรรมปาลนี้ เป็นหลักชี้พาชีวี สันติสุขเกิดที่นี่ ด้วยธรรมะนำใจเรา

เพลง: อายุวัฒนธรรม

 ເນື້ອເພງ : ດຣສົມພົງສ໌,AI

ທຳນອງ - ຮ້ອງໂດຍ : suno  

คลิกฟังเพลงที่นี่

(Verse 1) 

ธรรมะปกป้องเรา 

ทุกค่ำเช้าไม่หวั่นไหว 

ความดีคือแสงไฟ 

นำทางใจให้สดใส 


งดเว้นกรรมชั่วร้าย 

พูดแต่คำที่จริงใจ 

เลือกคบแต่สัตบุรุษ 

เดินสู่ทางอันยิ่งใหญ่

(Verse 2) 

ฟังธรรมอย่างตั้งใจ 

ไม่หลงไปในทางผิด 

ให้ทานด้วยจิตดี 

มีสุขใจไม่เคยคิด 


ช่วยเหลือผู้ยากไร้ 

เติมน้ำใจให้กันเถิด 

รักษาซื่อสัตย์ไว้ 

ไม่ทำลายรักที่เกิด

 (Chorus)

เพราะธรรมะคอยรักษา 

ดั่งร่มใหญ่กลางพายุ 

ชีวิตจึงไม่เศร้า 

ไม่จมลึกอยู่ในทุกข์ 


ผู้ประพฤติดีงาม 

ธรรมะคอยชี้ทาง 

จิตใจไม่อ้างว้าง 

มุ่งสว่างสู่เส้นชัย

(Verse 3)

ศีลห้าเรายึดมั่น 

ไม่ลืมมันไม่หวั่นไหว 

สุรานั้นเราหลีกไกล 

ไม่ลุ่มหลงให้โทษภัย 


เรียนรู้ให้มากล้น 

ปัญญาคือแสงทอง 

เมื่อใจเราบริสุทธิ์ 

ความทุกข์ใจมลายไป

(Outro)

ธรรมะปกป้องใจ 

ให้สดใสไร้กังวล 

ชีวิตเราจะผ่านพ้น 

สู่เส้นทางแห่งบุญญา 


มหาธรรมปาลนี้ 

เป็นหลักชี้พาชีวี 

สันติสุขเกิดที่นี่ 

ด้วยธรรมะนำใจเรา


ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

ขอโอกาสใหม่แก้จน แบบ Ecotive นิเวศสร้างสรรค์ ปฏิรูปเศรษฐกิจฐานราก

การเลือกตั้งทั่วไปปี 2569 กำลังกลายเป็นจุดเปลี่ยนเชิงโครงสร้างของการเมืองไทย เมื่อพรรคการเมืองต่าง ๆ ต้องเผชิญแรงกดดันจากวิกฤตหนี้ครัวเรือน ...