Song: Beyond the Web of Karma Inspired by the Mahākammavibhaṅga Sutta

[Verse 1]

Never judge by what you see;
Life is deeper than appearances.
Every action plants a seed in time,
Blooming only when conditions meet.

[Pre-Chorus]
Past and present weave our lives,
Wisdom alone can see the way.
Compassion opens every heart,
Letting truth become the light.

[Chorus]
Beyond the web of karma, we can still choose,
Choosing goodness every single day.
Though yesterday held many mistakes,
Today can shape a brighter tomorrow.

Do not judge another too quickly;
Every soul is still learning to grow.
When wisdom walks beside compassion,
Peace begins to embrace the world.

[Bridge]
When every nation and every faith
Looks through the eyes of wisdom,
Walls of prejudice will disappear,
Leaving only bridges of compassion.

[Final Chorus]
Beyond the web of karma, choose the good;
Build this world with a beautiful heart.
One good deed transforms one life,
Millions transform the world.

Walk with wisdom, move with compassion,
Plant hope within every heart.
When humanity understands the law of cause and effect,
Everlasting peace will blossom across the Earth.

Mahākammavibhaṅga Sutta: Understanding the Complexity of Karma as a Foundation for Lasting World Peace

The Pali Canon teaches: "Do not judge a life by temporary appearances," for the results of karma are far more profound than they seem.

Scholars of Buddhism and Peace Studies explain that the Mahākammavibhaṅga Sutta, found in the Majjhima Nikāya, provides one of the most profound explanations of the law of karma. It emphasizes that karmic results should not be interpreted through superficial observations or immediate outcomes alone.

The discourse begins with a misunderstanding concerning the explanation of karma, prompting the Buddha to clarify the intricate relationship between intentional actions, karmic consequences, and the many conditions that shape human destiny.

The Buddha taught that karma does not always produce immediate or straightforward results. Its effects are influenced by previously accumulated actions as well as the state of mind at the moment of death, whether grounded in Right View (Sammā Diṭṭhi) or Wrong View (Micchā Diṭṭhi).

The sutta further describes four categories of individuals, illustrating that a person who has committed unwholesome deeds may sometimes be reborn in a fortunate realm because of powerful wholesome karma from the past, while a virtuous person may experience an unfortunate rebirth due to unresolved unwholesome karma or an unwholesome final state of mind. Therefore, one should never judge a person's entire life based solely on temporary circumstances.

Peace scholars believe this teaching cultivates Right View, encouraging people to overcome prejudice, avoid hastily condemning others, and recognize that every life unfolds through a complex network of causes and conditions extending across time.

Applied to global peacebuilding, the Mahākammavibhaṅga Sutta promotes understanding, patience, forgiveness, and compassion. Instead of responding to conflict with hatred or revenge, it encourages humanity to continuously cultivate wholesome actions that generate trust, justice, reconciliation, and lasting peace.

Experts conclude that understanding the complexity of karma reminds humanity that every action has consequences shaped by interconnected causes and conditions. Living with wisdom, compassion, patience, and ethical responsibility becomes the true foundation for sustainable peace within individuals, societies, and the global community.

มหากัมมวิภังคสูตร: เข้าใจกฎแห่งกรรมอย่างลึกซึ้ง สู่รากฐานของสันติภาพโลกที่ยั่งยืน

พระไตรปิฎกชี้ "อย่าด่วนตัดสินชีวิตจากผลที่เห็นเพียงชั่วคราว" เพราะวิบากกรรมมีความซับซ้อนกว่าที่คิด

นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาระบุว่า มหากัมมวิภังคสูตร ในพระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เป็นพระสูตรสำคัญที่อธิบายเรื่อง การจำแนกผลของกรรม อย่างละเอียด โดยชี้ให้เห็นว่ากฎแห่งกรรมมิใช่เรื่องที่สามารถตัดสินได้จากสิ่งที่ปรากฏเพียงชั่วคราว

พระสูตรเริ่มต้นจากกรณีที่พระสมิทธิอธิบายเรื่องกรรมอย่างคลาดเคลื่อน ทำให้พระพุทธเจ้าทรงแสดงหลักธรรมเพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างกรรม วิบาก และเหตุปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อชีวิตของสัตว์โลกอย่างลึกซึ้ง

พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า ผลของกรรมมิได้เกิดขึ้นแบบเส้นตรงหรือให้ผลทันทีเสมอไป เพราะยังขึ้นอยู่กับกรรมที่เคยกระทำไว้ในอดีต รวมถึงสภาพจิตในวาระสุดท้ายของชีวิต ซึ่งอาจประกอบด้วยสัมมาทิฏฐิหรือมิจฉาทิฏฐิ อันส่งผลต่อการไปเกิดในภพภูมิต่าง ๆ

พระสูตรยังกล่าวถึงบุคคล 4 ประเภท ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า บางครั้งผู้ทำความชั่วอาจไปเกิดในสุคติ หรือผู้ทำความดีอาจไปเกิดในทุคติได้ หากยังมีกรรมเก่าหรือสภาพจิตในช่วงสุดท้ายของชีวิตเป็นปัจจัยร่วม จึงไม่ควรรีบด่วนตัดสินคุณค่าของบุคคลจากเหตุการณ์ที่เห็นเพียงช่วงสั้น ๆ

นักวิชาการชี้ว่า หลักธรรมนี้ช่วยสร้าง สัมมาทิฏฐิ หรือความเห็นที่ถูกต้อง ทำให้มนุษย์ลดอคติ ลดการกล่าวโทษผู้อื่น และไม่ใช้ผลลัพธ์เฉพาะหน้ามาเป็นเครื่องตัดสินความดีหรือความชั่วของบุคคล เพราะทุกชีวิตดำเนินไปตามกระแสแห่งเหตุและปัจจัยที่ต่อเนื่องยาวนาน

เมื่อนำมาประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลก หลักธรรมในมหากัมมวิภังคสูตรช่วยส่งเสริมการสร้างวัฒนธรรมแห่งความเข้าใจ ความอดทน และการให้อภัย ลดการแบ่งแยกและการตอบโต้ด้วยความรุนแรง พร้อมสนับสนุนให้มนุษย์ร่วมกันสร้างกรรมดีอย่างต่อเนื่อง ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัว สังคม และประชาคมโลก

ผู้เชี่ยวชาญด้านสันติศึกษาสรุปว่า การเข้าใจความซับซ้อนของกฎแห่งกรรม ทำให้มนุษย์ตระหนักว่า ทุกการกระทำมีผลตามเหตุปัจจัย และไม่มีใครควรถูกตัดสินจากภาพเพียงด้านเดียว การดำเนินชีวิตด้วยปัญญา เมตตา และความอดทน จึงเป็นรากฐานสำคัญของความสงบสุขที่ยั่งยืน และเป็นแนวทางสร้างสันติภาพให้เกิดขึ้นทั่วโลกอย่างแท้จริง

เพลง

"เหนือกาลแห่งกรรม"

(Beyond the Web of Karma)

แนวเพลง: Inspirational Symphony Pop × World Music × Contemporary Buddhist

เนื้อเพลง (ภาษาไทย)

Verse 1
อย่าตัดสินเพียงสิ่งที่เห็น
ชีวิตลึกเกินกว่าภาพตรงหน้า
ทุกการกระทำคือเมล็ดแห่งเวลา
ผลจะผลิบานเมื่อเหตุพร้อมกัน

Pre-Chorus
กรรมเก่า...กรรมใหม่...หล่อหลอมชีวิต
ปัญญาเท่านั้นที่มองเห็นทาง
เมตตาจะเปิดหัวใจทุกดวง
ให้ความจริงส่องแสงงดงาม

Chorus
เหนือกาลแห่งกรรม...เรายังเลือกได้
เลือกหว่านความดีในทุกวันใหม่
แม้อดีตจะเคยผิดพลั้ง
วันนี้ยังสร้างอนาคตได้

อย่าตัดสินใครเพียงชั่วขณะ
ทุกชีวิตกำลังเรียนรู้
เมื่อปัญญาเดินเคียงเมตตา
โลกจะก้าวสู่สันติภาพ

Verse 2
ทุกเหตุมีผล ทุกผลมีเหตุ
ทุกชีวิตเดินตามวิถีของตน
ให้อภัยแทนความโกรธแค้น
เปลี่ยนความแบ่งแยกเป็นความเข้าใจ

Bridge
เมื่อทุกศาสนา ทุกวัฒนธรรม
มองกันด้วยหัวใจแห่งปัญญา
กำแพงแห่งอคติจะพังทลาย
เหลือเพียงสะพานแห่งความเมตตา

Final Chorus
เหนือกาลแห่งกรรม...เรายังเลือกดี
สร้างโลกใบนี้ด้วยใจที่งาม
หนึ่งความดีเปลี่ยนหนึ่งชีวิต
ล้านความดีเปลี่ยนทั้งโลก

เดินด้วยปัญญา ก้าวด้วยเมตตา
ปลูกความหวังในทุกหัวใจ
ให้โลกเรียนรู้กฎแห่งเหตุปัจจัย
แล้วสันติภาพจะผลิบานตลอดไป

---

Song: Seeds of Karma Inspired by the Cūḷakammavibhaṅga Sutta

 

[Verse 1]

Every word we speak, every deed we do,
Plants a seed deep within the heart.
Today becomes the cause, tomorrow the result;
Nothing is ever truly lost.

[Pre-Chorus]
Compassion grows the tree of life,
Kindness blossoms with the morning sun.
Release all anger and jealousy,
Let wisdom rise within.

[Chorus]
Plant the seeds of goodness today,
For the future of the world tomorrow.
Every helping hand, every loving heart,
Turns the darkness into light.

Karma is the path we choose to walk;
The future lives in every action.
When humanity chooses compassion,
Peace begins to bloom.

[Bridge]
If every nation planted seeds of goodness
Instead of seeds of hatred,
The world would flourish with trust,
Hope, and shared humanity.

[Final Chorus]
Plant the seeds of peace each day
With compassion and sincerity.
From one life to millions of lives,
From one seed to a forest of goodness.

Let every action become a guiding light,
Let every heart become a garden of compassion.
Then the whole world shall harvest
The everlasting fruits of peace.

Cūḷakammavibhaṅga Sutta: The Law of Karma as a Foundation for Lasting World Peace

The Pali Canon teaches that "beings are the owners of their actions"—every wholesome deed plants the seeds of peace.

Scholars of Buddhism and Peace Studies explain that the Cūḷakammavibhaṅga Sutta, found in the Majjhima Nikāya, presents the Buddhist principle of karma as the fundamental law explaining why human beings experience different conditions in life. These teachings remain highly relevant for building peace at the individual, social, and global levels.

The Buddha explained that differences in health, longevity, wealth, social status, honor, and wisdom do not arise by chance. Rather, they are influenced by intentional actions accumulated over time.

The discourse illustrates that harming or killing living beings creates conditions associated with a shorter lifespan, while kindness and compassion support longevity. Generosity leads toward abundance, jealousy obstructs prosperity and opportunity, and humility, respect, and a willingness to learn become conditions for honor and wisdom.

Peace scholars note that the teaching, "Beings are the owners of their karma and heirs to their actions," encourages personal responsibility instead of blaming others. It inspires ethical decision-making, accountability, and mutual respect—essential qualities for peaceful coexistence.

Applied to global peacebuilding, the sutta reminds us that violence, corruption, discrimination, and injustice arise from unwholesome actions, whereas compassion, honesty, generosity, and social responsibility cultivate trust, justice, cooperation, and reconciliation among individuals and nations.

Experts emphasize that the Cūḷakammavibhaṅga Sutta does not teach passive acceptance of fate. Instead, it proclaims that people can transform their future through wholesome actions in the present. Every thought, every word, and every deed plants seeds that shape both personal destiny and the future of humanity.

They conclude that understanding the law of karma and consistently cultivating wholesome conduct provides a strong ethical foundation for sustainable peace within individuals, communities, nations, and the world.

จูฬกัมมวิภังคสูตร: กฎแห่งกรรมกับรากฐานการสร้างสันติภาพโลกอย่างยั่งยืน

พระไตรปิฎกชี้ "กรรมเป็นของตน" ปลูกเมล็ดพันธุ์แห่งความดี เพื่อสังคมและโลกที่สงบสุข

นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาระบุว่า หลักธรรมใน จูฬกัมมวิภังคสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เป็นคำสอนสำคัญที่อธิบายเรื่อง กฎแห่งกรรม และความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำกับผลที่เกิดขึ้นในชีวิตของมนุษย์ โดยสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการสร้างสันติภาพทั้งในระดับบุคคล สังคม และประชาคมโลก

พระพุทธเจ้าทรงอธิบายว่า ความแตกต่างของมนุษย์ทั้งด้านสุขภาพ อายุ ความมั่งคั่ง ฐานะทางสังคม เกียรติยศ และสติปัญญา มิได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ หากแต่เป็นผลของการกระทำหรือกรรมที่แต่ละบุคคลได้สั่งสมไว้

พระสูตรยกตัวอย่างว่า ผู้ที่เบียดเบียนหรือฆ่าสัตว์ย่อมมีเหตุปัจจัยให้มีอายุสั้น ขณะที่ผู้มีเมตตาและไม่เบียดเบียนย่อมเป็นเหตุให้มีอายุยืน ผู้ที่มีจิตเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และรู้จักให้ทาน ย่อมมีแนวโน้มได้รับความอุดมสมบูรณ์ ส่วนผู้ที่เต็มไปด้วยความริษยา ย่อมเป็นเหตุให้ขาดโอกาสและความเจริญ ขณะที่ผู้มีความอ่อนน้อมถ่อมตน เคารพผู้อื่น และเปิดใจเรียนรู้ ย่อมเป็นปัจจัยแห่งเกียรติยศและปัญญา

นักวิชาการด้านสันติศึกษากล่าวว่า หลัก "กรรมเป็นของตน เป็นทายาทแห่งกรรม" ช่วยสร้างความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง ลดการกล่าวโทษผู้อื่น และส่งเสริมการตัดสินใจบนพื้นฐานของคุณธรรม ซึ่งเป็นรากฐานของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ

เมื่อประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลก หลักธรรมดังกล่าวสะท้อนว่า ความรุนแรง การคอร์รัปชัน การเลือกปฏิบัติ และการละเมิดสิทธิมนุษยชน ล้วนเป็นผลจากการกระทำที่ไม่ตั้งอยู่บนคุณธรรม ในทางกลับกัน หากบุคคล องค์กร และประเทศต่าง ๆ ร่วมกันส่งเสริมความเมตตา ความซื่อสัตย์ ความเสียสละ และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ย่อมก่อให้เกิดความไว้วางใจ ความเป็นธรรม และความร่วมมือระหว่างกัน

ผู้เชี่ยวชาญสรุปว่า จูฬกัมมวิภังคสูตรมิได้สอนให้มนุษย์ยอมจำนนต่อชะตากรรม แต่ชี้ให้เห็นว่ามนุษย์สามารถเปลี่ยนอนาคตของตนเองได้ด้วยการสร้างกรรมดีในปัจจุบัน เพราะทุกการกระทำ ทุกคำพูด และทุกความคิด ล้วนเป็นเมล็ดพันธุ์ที่กำหนดทิศทางของชีวิตและอนาคตของสังคมโลก

นักวิชาการเห็นพ้องว่า การตระหนักในกฎแห่งกรรมและการเลือกทำความดีอย่างต่อเนื่อง คือรากฐานสำคัญของการสร้างสันติภาพที่มั่นคงและยั่งยืน ทั้งในระดับบุคคล ชุมชน ประเทศ และประชาคมโลก

เพลง

"เมล็ดพันธุ์แห่งกรรม"

(Seeds of Karma)

แนวเพลง: Inspirational Pop × World Music × Contemporary Buddhist × Symphonic Ballad

เนื้อเพลง (ภาษาไทย)

Verse 1
ทุกคำที่เอ่ย ทุกสิ่งที่ทำ
ล้วนหว่านเมล็ดลงในหัวใจ
วันนี้คือเหตุ วันหน้าคือผล
ไม่มีสิ่งใดสูญเปล่า

Pre-Chorus
เมตตาปลูกชีวิตให้งดงาม
ความดีผลิบานดั่งแสงอรุณ
ปล่อยความโกรธและความอิจฉา
ให้ปัญญาเติบโตในใจ

Chorus
หว่านเมล็ดแห่งความดีวันนี้
เพื่อพรุ่งนี้ของโลกทั้งใบ
ทุกมือที่ให้ ทุกใจที่รัก
เปลี่ยนความมืดให้เป็นแสง

กรรมคือทางที่เราเลือกเดิน
อนาคตอยู่ในทุกการกระทำ
เมื่อมนุษย์เลือกความเมตตา
สันติภาพก็เบ่งบาน

Verse 2
ไม่มีผู้ใดหนีพ้นผลกรรม
แต่ทุกคนเริ่มต้นใหม่ได้เสมอ
เพียงเลือกทำสิ่งที่ถูกต้อง
ด้วยหัวใจที่บริสุทธิ์

Bridge
หากทุกชาติหว่านเมล็ดแห่งความดี
แทนเมล็ดแห่งความเกลียดชัง
โลกจะเต็มด้วยความไว้วางใจ
และความหวังของคนรุ่นใหม่

Final Chorus
หว่านเมล็ดแห่งสันติทุกวัน
ด้วยเมตตาและความจริงใจ
จากหนึ่งชีวิต...สู่อีกล้านชีวิต
จากหนึ่งเมล็ด...สู่ป่าแห่งความดี

ให้ทุกการกระทำเป็นแสงนำทาง
ให้ทุกหัวใจเป็นสวนแห่งเมตตา
แล้วโลกจะเก็บเกี่ยวผลแห่งสันติ
ตลอดกาล

---

Song: A Blessed Night of Peace Inspired by the Lomasakaṅgiya Bhaddekaratta Sutta

[Verse 1]

Do not weep for yesterday.
Do not chase tomorrow's dreams.
This very breath, this present moment,
Opens the doorway to the truth.

[Pre-Chorus]
Form and mind are ever changing.
Hold on to nothing as your own.
When the heart sees clearly,
Peace begins to bloom.

[Chorus]
A Blessed Night of Peace begins within.
Live this moment with an awakened heart.
Every breath becomes the light of Dhamma,
Guiding the world beyond the darkness.

When one heart lets go of ego,
Many hearts awaken with compassion.
From inner peace within ourselves
Comes peace for all humanity.

[Bridge]
If every person paused before anger,
If every nation released its fear,
The walls that separate us
Would become bridges of peace.

[Final Chorus]
Tonight is the moment to awaken.
Today is the time to begin.
From one heart to another,
From one life to the whole world.
May every night be blessed with wisdom,
And every day be filled with peace.

Lomasakaṅgiya Bhaddekaratta Sutta: Living in the Present as the Path to Lasting World Peace

The Pali Canon teaches that true peace begins by living fully in the present—without clinging to the past or fantasizing about the future.

Scholars of Buddhism and Peace Studies have noted that the Lomasakaṅgiya Bhaddekaratta Sutta, found in the Majjhima Nikāya, presents timeless principles that can be applied to personal development, social harmony, and global peacebuilding.

The discourse explains the ideal of "one who enjoys a blessed day and night"—a person who neither laments the past nor becomes attached to imagined futures, but instead develops mindfulness and wisdom by understanding present reality. The Buddha encouraged diligent practice today because death is inevitable and its timing is unknown.

The sutta begins with Candana Deva, a celestial being who compassionately encouraged Venerable Lomasakaṅgiya to visit the Buddha and receive profound teachings. Through this encounter, the Buddha explained that genuine inner peace arises by training the mind not to cling to the Five Aggregates—form, feeling, perception, mental formations, and consciousness—as a permanent self.

Peace scholars observe that these teachings remain highly relevant in today's world. Many conflicts originate from attachment to painful memories, fear of the future, and strong identification with personal or collective identities. By cultivating mindfulness, understanding the mind, and letting go of attachment, individuals can reduce anger, fear, and prejudice—the very roots of violence.

Experts conclude that sustainable world peace cannot be achieved solely through political agreements or social reforms. It must begin with inner peace, developed through mindfulness, diligence, and direct insight into present experience. When individuals live with wisdom and compassion, they naturally contribute to a more peaceful, respectful, and harmonious global society.

The Lomasakaṅgiya Bhaddekaratta Sutta therefore offers a timeless message: lasting world peace begins with a peaceful mind that lives fully in the present and is free from attachment to the Five Aggregates.

โลมสกังคิยภัทเทกรัตตสูตร: พุทธปัญญาแห่งปัจจุบัน สู่รากฐานสันติภาพโลกที่ยั่งยืน

พระไตรปิฎกชี้ "อยู่กับปัจจุบัน ไม่ยึดอดีต ไม่เพ้อฝันอนาคต" คือหนทางสู่สันติภาพภายในและสันติภาพโลก

นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาระบุว่า หลักธรรมใน โลมสกังคิยภัทเทกรัตตสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เป็นคำสอนที่สะท้อนคุณค่าของการดำรงชีวิตด้วยสติในปัจจุบัน และสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางสำคัญในการสร้างสันติภาพทั้งในระดับบุคคล สังคม และประชาคมโลก

พระสูตรกล่าวถึงการเป็น "ผู้มีราตรีเดียวอันเจริญ" ซึ่งหมายถึงผู้ที่ไม่คร่ำครวญถึงอดีตที่ล่วงเลยไปแล้ว และไม่เพ้อฝันหรือยึดติดกับอนาคตที่ยังมาไม่ถึง แต่ตั้งมั่นในการรู้เท่าทันสภาวธรรมที่กำลังเกิดขึ้นในปัจจุบัน พร้อมเร่งสร้างความเพียรในวันนี้ เพราะไม่มีผู้ใดอาจหลีกเลี่ยงความตายหรือรู้ได้ว่าชีวิตจะสิ้นสุดเมื่อใด

เนื้อหาในพระสูตรเริ่มต้นจากเหตุการณ์ที่ จันทนเทวบุตร ลงมาเกื้อกูลท่านพระโลมสกังคิยะ โดยแนะนำให้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อสดับพระธรรม คำสอนดังกล่าวชี้ให้เห็นว่าการเข้าถึงปัญญาและความสงบเกิดจากการฝึกจิตให้ไม่หวั่นไหว ไม่ยึดมั่นในขันธ์ ๕ ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ว่าเป็นตัวตนหรือของตน

นักวิชาการอธิบายว่า หลักธรรมนี้มีคุณค่าต่อการสร้างสันติภาพโลกอย่างยิ่ง เพราะความขัดแย้งในปัจจุบันจำนวนมากมีรากฐานจากการยึดติดกับอดีต ความหวาดระแวงต่ออนาคต และการยึดมั่นในอัตลักษณ์ของตนเอง หากบุคคลสามารถฝึกสติ รู้เท่าทันจิตใจ และปล่อยวางความยึดมั่น ย่อมช่วยลดความโกรธ ความกลัว และอคติ ซึ่งเป็นต้นเหตุของความรุนแรง

ผู้เชี่ยวชาญด้านสันติศึกษาระบุว่า การสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนไม่ใช่เพียงการยุติความขัดแย้งภายนอก แต่ต้องเริ่มต้นจากการสร้าง สันติภาพภายใน ผ่านการเจริญสติ ความเพียร และการเห็นธรรมตามความเป็นจริง เมื่อบุคคลมีจิตใจสงบและมั่นคง ย่อมสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นด้วยความเมตตา ความเข้าใจ และการเคารพในศักดิ์ศรีของทุกชีวิต

นักวิชาการสรุปว่า โลมสกังคิยภัทเทกรัตตสูตร เป็นอีกหนึ่งพระสูตรที่ชี้ให้เห็นว่า สันติภาพโลกเริ่มต้นจากการฝึกจิตให้อยู่กับปัจจุบัน ปล่อยวางความยึดมั่นในขันธ์ ๕ และดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาทในทุกขณะ ซึ่งเป็นหลักธรรมที่ยังคงร่วมสมัยและมีคุณค่าต่อการสร้างสังคมโลกที่สงบสุขอย่างยั่งยืน

เพลง

"ราตรีแห่งสันติ"

(A Blessed Night of Peace)

แนวเพลง: Inspirational Pop × World Music × Contemporary Buddhist × Cinematic Ballad

เนื้อเพลง (ภาษาไทย)

Verse 1
อย่าร้องไห้กับวันวาน
อย่าหลงฝันกับวันพรุ่งนี้
ลมหายใจในวันนี้
คือประตูสู่ความจริง

Pre-Chorus
รูปและนามล้วนผันผ่าน
อย่ายึดมั่นว่าเป็นของเรา
เมื่อใจรู้เท่าทันทุกก้าว
ความสงบจะค่อยเบ่งบาน

Chorus
ราตรีแห่งสันติ...เริ่มที่ใจ
อยู่กับปัจจุบันอย่างรู้ตื่น
ทุกลมหายใจคือแสงแห่งธรรม
นำโลกพ้นจากความมืดมน

เมื่อหนึ่งใจปล่อยวางอัตตา
อีกหลายใจเรียนรู้เมตตา
จากสันติภายในดวงใจ
สู่สันติภาพของมนุษยชาติ

Verse 2
ไม่มีผู้ใดรู้วันสุดท้าย
จงทำความดีในทุกวัน
เพียรสร้างแสงแห่งปัญญา
ให้โลกงดงามด้วยความเข้าใจ

Bridge
หากทุกคนหยุดความโกรธไว้ทัน
หากทุกชาติปล่อยวางความกลัว
กำแพงแห่งความแบ่งแยก
จะกลายเป็นสะพานแห่งสันติ

Final Chorus
ราตรีนี้...คือเวลาของเรา
ที่จะตื่นรู้ในความจริง
เริ่มจากใจ...เริ่มจากวันนี้
แล้วโลกจะเปลี่ยนด้วยปัญญา

จากหนึ่งชีวิต...สู่อีกล้านชีวิต
จากหนึ่งหัวใจ...สู่ทั้งโลก
ให้ทุกคืนเป็นคืนแห่งความเจริญ
และทุกวันเป็นวันแห่งสันติ

---

Song: Night of Wisdom Inspired by the Mahākaccāna Bhaddekaratta Sutta

 

[Verse 1]

Yesterday is only a fading shadow.
Tomorrow is still an unseen dream.
Only this breath within the present
Leads us to the truth.

[Pre-Chorus]
No longer carried away by sights and sounds,
No longer shaken by passing things.
Mindfulness becomes the light of life,
Wisdom becomes the path to peace.

[Chorus]
Night of Wisdom, shine within our hearts.
Let every breath be filled with meaning.
Release all attachment and desire,
And peace will gently bloom.

When the mind is free
From sights, sounds, smells, tastes, touch, and thoughts,
The world begins to change
Through compassion and wisdom.

[Bridge]
If every heart understood its own emotions,
If every hand stopped anger before it grew,
Wars would become lessons of the past,
And peace would become the way of life.

[Final Chorus]
Night of Wisdom, this very moment,
We choose to walk with mindful hearts.
From one heart to millions,
From one life to the whole world.

Let every day be a day of diligence,
Let every night be a night of awakening.
Then lasting peace will begin
Within each one of us.

Mahākaccāna Bhaddekaratta Sutta: Living in the Present as a Foundation for World Peace

"Do not cling to the past or fear the future—cultivate wisdom in the present."

Scholars of Buddhism and Peace Studies have highlighted that the teachings of the Mahākaccāna Bhaddekaratta Sutta, found in the Majjhima Nikāya, offer timeless guidance for personal well-being and global peacebuilding.

The discourse explains the ideal of "one who has a truly blessed day and night"—a person who does not dwell on the past or become anxious about the future, but instead lives mindfully in the present moment. The Buddha encouraged practitioners to cultivate diligence today, since death may come unexpectedly at any time.

The Venerable Mahākaccāna elaborated the Buddha's concise teaching by explaining that true freedom arises through letting go of attachment to sights, sounds, smells, tastes, bodily sensations, and mental objects. By training the mind not to be shaken by sensory experiences, one develops inner peace and progresses toward the highest goal of spiritual practice.

The Buddha personally affirmed Mahākaccāna's explanation as an accurate interpretation of His teaching and encouraged the monastic community to remember, study, and apply it in daily life.

Peace scholars observe that these principles are profoundly relevant to today's world. Many social and international conflicts stem from attachment to past grievances or fear of uncertain futures. When individuals, communities, and national leaders cultivate mindfulness, emotional awareness, and wisdom instead of greed, hatred, and delusion, they create conditions for dialogue, reconciliation, and lasting peace.

Experts conclude that lasting world peace begins with a disciplined mind that remains present, understands experience through the six senses without attachment, and lives every moment with diligence and wisdom, reflecting the enduring message of the Mahākaccāna Bhaddekaratta Sutta. 

มหากัจจานภัทเทกรัตตสูตร: พุทธปัญญาแห่งปัจจุบัน สู่รากฐานการสร้างสันติภาพโลก

"ไม่ยึดอดีต ไม่กังวลอนาคต ฝึกจิตในปัจจุบัน" แนวทางสู่ความสงบของมนุษย์และสังคมโลก

นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาระบุว่า หลักธรรมใน มหากัจจานภัทเทกรัตตสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เป็นคำสอนที่สะท้อนคุณค่าของการดำรงชีวิตอย่างมีสติในปัจจุบัน และสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางสำคัญในการสร้างสันติภาพทั้งในระดับบุคคล สังคม และประชาคมโลก

พระสูตรกล่าวถึงหลักการเป็น "ผู้มีราตรีเดียวเจริญ" ซึ่งหมายถึงผู้ที่ไม่จมอยู่กับความทรงจำในอดีต ไม่หมกมุ่นกับความกังวลต่ออนาคต แต่ตั้งมั่นในการพิจารณาธรรมที่เกิดขึ้นในปัจจุบันด้วยสติและปัญญา พร้อมเร่งสร้างความเพียรในวันนี้ เพราะไม่มีผู้ใดทราบได้ว่าความตายจะมาถึงเมื่อใด

พระมหากัจจานะได้ขยายความพระพุทธดำรัสอย่างละเอียด โดยชี้ให้เห็นว่า การละความกำหนัดยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ รวมทั้งการฝึกจิตไม่ให้หวั่นไหวต่อสิ่งที่มากระทบ เป็นหนทางนำไปสู่ความสงบภายในและประโยชน์สูงสุดแห่งการปฏิบัติธรรม

พระพุทธองค์ทรงรับรองคำอธิบายของพระมหากัจจานะว่าเป็นการอธิบายที่ถูกต้องตรงตามพระดำรัส และทรงแนะนำให้ภิกษุทั้งหลายนำไปศึกษา จดจำ และประพฤติปฏิบัติ เพื่อความเจริญทั้งในปัจจุบันและอนาคต

ผู้เชี่ยวชาญด้านสันติศึกษากล่าวว่า หลักธรรมดังกล่าวมีความสำคัญต่อการสร้างสันติภาพโลกในยุคที่สังคมเผชิญความขัดแย้ง ความหวาดกลัว และความไม่แน่นอน เนื่องจากปัญหาจำนวนมากเกิดจากการยึดติดกับเหตุการณ์ในอดีต หรือความวิตกต่อสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น หากบุคคลและผู้นำประเทศสามารถฝึกสติ รู้เท่าทันอารมณ์ และตัดสินใจด้วยปัญญาแทนความโกรธ ความโลภ และความหลง ย่อมช่วยลดความรุนแรงและส่งเสริมการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ

นักวิชาการสรุปว่า สันติภาพโลกเริ่มต้นจากการฝึกจิตให้อยู่กับปัจจุบัน รู้เท่าทันความรู้สึกที่เกิดขึ้นผ่านประสาทสัมผัสทั้งหก และดำเนินชีวิตด้วยความไม่ประมาท ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของมหากัจจานภัทเทกรัตตสูตร และยังคงเป็นแนวทางที่ร่วมสมัยต่อการพัฒนามนุษยชาติสู่สังคมแห่งสันติสุขอย่างยั่งยืน

เพลง: ราตรีแห่งปัญญา 

(Night of Wisdom)

แนวเพลง: Inspirational Pop × World Music × Cinematic Orchestra × Contemporary Buddhist

เนื้อเพลง (ภาษาไทย)

Verse 1
เมื่อวานเป็นเพียงเงาแห่งกาลเวลา
พรุ่งนี้ยังเป็นเพียงความฝัน
มีเพียงหัวใจในลมหายใจนี้
ที่พาเราพบความจริง

Pre-Chorus
ไม่ปล่อยใจไหลตามรูปและเสียง
ไม่หวั่นไหวต่อทุกสิ่งที่ผ่านเข้ามา
สติคือแสงแห่งชีวิต
ปัญญาคือหนทางของสันติ

Chorus
ราตรีแห่งปัญญา...ส่องใจเรา
ให้ทุกลมหายใจมีความหมาย
ปล่อยวางความยึดมั่นทั้งหลาย
แล้วความสงบจะผลิบาน

เมื่อใจไม่ถูกครอบงำ
ด้วยรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และความคิด
โลกก็จะค่อย ๆ เปลี่ยนไป
ด้วยเมตตาและปัญญา

Verse 2
ไม่มีผู้ใดรู้วันสุดท้าย
จงทำความดีตั้งแต่วันนี้
ทุกนาทีคือโอกาสใหม่
ที่จะสร้างโลกให้งดงาม

Bridge
หากทุกใจรู้ทันอารมณ์
หากทุกคนหยุดความโกรธไว้ทัน
สงครามจะกลายเป็นบทเรียน
และสันติจะกลายเป็นวิถีชีวิต

Final Chorus
ราตรีแห่งปัญญา...คือทุกวันนี้
ที่เราเลือกเดินด้วยสติ
จากหนึ่งใจ...สู่ล้านหัวใจ
จากหนึ่งชีวิต...สู่โลกทั้งใบ

ให้ทุกวันเป็นวันแห่งความเพียร
ให้ทุกคืนเป็นคืนแห่งความตื่นรู้
แล้วสันติภาพจะเริ่มต้น
จากใจของเราทุกคน

Song: Today Is Peace Inspired by the Ānanda Bhaddekaratta Sutta

 

[Verse 1]

Yesterday has drifted away, like a distant breeze.
Tomorrow has not yet arrived.
Only the breath we hold today
Calls us back to what is real.

[Pre-Chorus]

Carry not the burdens of the past,
Fear not the days yet to come.
Live each precious moment
With mindfulness and an awakened heart.

[Chorus]

Today... is peace.
Today... is the beauty of life.
Step by step with an awakened mind,
Unshaken by the changing world.

Let go of the self we cling to.
Open your heart and let compassion bloom.
When one heart finds peace through wisdom,
The whole world begins to change.

[Verse 2]

No one knows the final day.
So let no precious day slip away.
Do good with every single breath,
And fill the world with understanding.

[Bridge]

If every nation listened with mindfulness,
If every person forgave with compassion,
The walls of fear would fall away,
Leaving only bridges of peace.

[Final Chorus]

Today... is life's greatest gift.
Today... is the chance to do good.
When the heart awakens to the present moment,
The future is transformed by wisdom.

One person creates peace within.
Millions create peace across the world.
Let it begin today... let it begin with us.
May every night become
A Blessed Night of Awakening.

Ānanda Bhaddekaratta Sutta: The Power of the Present Moment for Building World Peace

The Pali Canon teaches that living fully in the present—without attachment to the past or anxiety about the future—is a foundation for lasting peace.

Scholars of Buddhism and Peace Studies have emphasized that the teachings of the Ānanda Bhaddekaratta Sutta, found in the Majjhima Nikāya, remain profoundly relevant to modern society and offer practical guidance for building peace at the personal, social, and global levels.

The central message of the discourse is the ideal of "one who has an excellent day and night"—a person who lives with mindfulness and wisdom in the present moment. Rather than grieving over the past or worrying about an uncertain future, one is encouraged to clearly understand present reality with an unwavering mind, free from attachment to physical form, mental phenomena, or the notion of a permanent self.

The Buddha further encouraged diligent practice without delay, reminding practitioners that death is uncertain and may arrive at any time. Therefore, every moment should be used wisely, with mindfulness and compassion, benefiting both oneself and others.

Peace scholars note that these teachings can be meaningfully applied to global peacebuilding. Many conflicts arise from attachment to painful historical memories, resentment rooted in the past, or fear of the future. By cultivating mindfulness, remaining grounded in the present, and making decisions guided by wisdom rather than prejudice, individuals and nations can reduce hostility, strengthen dialogue, and promote international cooperation.

Moreover, freedom from ego-centered attachment encourages respect for the dignity of every human being, creating conditions for forgiveness, reconciliation, and nonviolent conflict resolution—the essential foundations of sustainable peace.

Experts conclude that world peace begins not with changing the external world, but with transforming the human mind through mindfulness, wisdom, and a life of constant heedfulness in the present moment, as taught in the Ānanda Bhaddekaratta Sutta.

อานันทภัทเทกรัตตสูตร: พลังแห่งปัจจุบัน สู่หนทางสร้างสันติภาพโลก

พระไตรปิฎกชี้ "อยู่กับปัจจุบัน ไม่ยึดอดีต ไม่หวั่นอนาคต" คือรากฐานของสันติภาพที่ยั่งยืน

นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาเผยว่า หลักธรรมใน อานันทภัทเทกรัตตสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ยังคงมีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์ในศตวรรษที่ 21 และสามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการสร้างสันติภาพทั้งในระดับบุคคล สังคม และประชาคมโลก

สาระสำคัญของพระสูตรมุ่งเน้นการเป็น "ผู้มีราตรีหนึ่งเจริญ" ซึ่งหมายถึงผู้ที่ดำรงชีวิตด้วยสติและปัญญาในปัจจุบัน ไม่เศร้าโศกอาลัยต่ออดีตที่ล่วงเลย ไม่วิตกกังวลต่ออนาคตที่ยังมาไม่ถึง แต่หมั่นพิจารณาธรรมที่กำลังปรากฏอยู่ในปัจจุบันด้วยจิตที่มั่นคง ไม่หวั่นไหว และไม่ยึดมั่นในรูปและนามว่าเป็นตัวตนหรือของตน

พระพุทธองค์ทรงสอนให้เร่งสร้างความเพียรในการปฏิบัติธรรมโดยไม่ผัดผ่อน เพราะชีวิตเป็นสิ่งไม่แน่นอน ความตายอาจมาถึงได้ทุกเมื่อ ผู้ที่ดำรงชีวิตด้วยความไม่ประมาท ย่อมใช้ทุกลมหายใจให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น

นักวิชาการระบุว่า หลักธรรมดังกล่าวสามารถประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลกได้อย่างเป็นรูปธรรม เนื่องจากความขัดแย้งจำนวนมากเกิดจากการยึดติดกับความทรงจำในอดีต ความเจ็บปวดจากประวัติศาสตร์ หรือความหวาดกลัวต่ออนาคต หากมนุษย์และผู้นำประเทศต่าง ๆ ฝึกสติ อยู่กับปัจจุบัน และตัดสินใจด้วยปัญญาแทนอคติ ย่อมช่วยลดความรุนแรง เพิ่มการรับฟัง และสร้างความร่วมมือระหว่างกันได้

นอกจากนี้ การไม่ยึดมั่นในอัตตา ยังช่วยให้เกิดความเคารพในศักดิ์ศรีของทุกชีวิต เปิดโอกาสให้เกิดการให้อภัย การปรองดอง และการแก้ไขปัญหาด้วยสันติวิธี ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาสังคมโลกอย่างยั่งยืน

ผู้เชี่ยวชาญด้านสันติศึกษาสรุปว่า สันติภาพโลกมิได้เริ่มต้นจากการเปลี่ยนแปลงโลกภายนอก หากเริ่มต้นจากการฝึกจิตของมนุษย์ให้อยู่กับปัจจุบันอย่างรู้ตัว มีสติ มีปัญญา และไม่ประมาทในทุกขณะของชีวิต ตามหลักธรรมในอานันทภัทเทกรัตตสูตร ซึ่งยังคงเป็นคำสอนที่ร่วมสมัยและมีคุณค่าต่อมวลมนุษยชาติในทุกยุคทุกสมัย

เพลง: "วันนี้...คือสันติ"

(Today Is Peace)

แนวเพลง: Inspirational Pop × World Music × Contemporary Buddhist

เนื้อเพลง (ภาษาไทย)

Verse 1
เมื่อวานผ่านไป ดั่งสายลมไกล
พรุ่งนี้ยังไม่มาถึง
มีเพียงลมหายใจในวันนี้
ที่เรียกเรากลับคืนสู่ความจริง

Pre-Chorus
ไม่แบกอดีต ไม่กลัววันหน้า
ใช้ทุกเวลาที่มีด้วยสติ

Chorus
วันนี้...คือสันติ
วันนี้...คือชีวิตที่งดงาม
ก้าวทุกก้าวด้วยใจรู้ตื่น
ไม่หวั่นไหวในความเปลี่ยนแปลง

ปล่อยวางตัวตนที่ยึดถือ
เปิดหัวใจให้เมตตาเบ่งบาน
เมื่อหนึ่งใจสงบด้วยปัญญา
โลกทั้งโลกก็เริ่มเปลี่ยนแปลง

Verse 2
ไม่มีใครรู้วันสุดท้าย
จึงอย่าปล่อยวันดีผ่านไป
ทำความดีในทุกลมหายใจ
ให้โลกอบอุ่นด้วยความเข้าใจ

Bridge
หากทุกประเทศฟังกันด้วยสติ
หากทุกผู้คนให้อภัยด้วยเมตตา
กำแพงแห่งความหวาดกลัวจะพังทลาย
เหลือเพียงสะพานแห่งสันติภาพ

Final Chorus
วันนี้...คือของขวัญแห่งชีวิต
วันนี้...คือโอกาสแห่งความดี
เมื่อใจตื่นรู้ในปัจจุบัน
อนาคตก็เปลี่ยนด้วยปัญญา

หนึ่งคนสร้างสันติในใจ
ล้านคนสร้างสันติให้โลก
เริ่มจากวันนี้...เริ่มจากตัวเรา
ให้ทุกค่ำคืน...เป็นราตรีที่เจริญ

 

เพลง: หลิททิกานิสูตรมุนีแห่งสันติ

เพลง: หลิททิกานิสูตรมุนีแห่งสันติ

[Verse 1]

เดินบนโลก...ดั่งนกบนฟ้า
ไร้ร่องรอยแห่งการครอบครอง
ไม่ยึดรูป ไม่ยึดเสียงก้อง
ใจจึงล่องเหนือกระแสเวลา

ไม่มีบ้าน...ที่ชื่ออัตตา
ไม่มีที่พัก...แห่งความหลงใหล
ปล่อยวิญญาณเป็นอิสระไป
ดังสายลมโอบกอดโลก

---

[Pre-Chorus]

เมื่อใจไม่ติดในรูปนาม
ความทุกข์ก็หมดหนทางเติบโต

เมื่อใจไม่สร้างกำแพงแบ่งแยก
โลกก็เปิดประตูแห่งสันติ

---

[Chorus]

เป็นมุนี...แห่งสันติภาพ
ปล่อยวางทุกความอยากครอบครอง

ไม่แก่งแย่ง ไม่แบ่งเขาเรา
ไม่สร้างกำแพงแห่งความกลัว

เมตตาคือภาษาของหัวใจ
ปัญญาคือแสงนำทางโลก

เมื่อใจหลุดพ้นจากตัณหา
สันติภาพก็ผลิบาน

---

[Verse 2]

ไม่สุขตามเมื่อคนสรรเสริญ
ไม่ทุกข์เกินเมื่อโลกตำหนิ

ไม่หลงกาม ไม่หลงชื่อเสียง
ไม่วิ่งแข่งกับวันพรุ่งนี้

ไม่เปรียบเทียบว่าผู้ใดสูงกว่า
ไม่ถกเถียงเพื่อชนะกัน

แต่รับฟังด้วยหัวใจเมตตา
ทุกชีวิตคือเพื่อนร่วมโลก

---

[Bridge]

สงครามมิได้เกิดจากอาวุธ
แต่เกิดจากใจที่ยึดมั่น

ความรุนแรงมิได้เริ่มที่ชายแดน
แต่เริ่มจากอัตตาในใจคน

หากผู้นำทั้งโลกเป็นดังมุนี
ละโลภ โกรธ หลง ได้จริง

พรมแดนแห่งความหวาดกลัว
จะกลายเป็นสะพานแห่งมิตรภาพ

---

[Final Chorus]

เป็นมุนี...แห่งสันติภาพ
ไม่ยึดอดีต ไม่หวังอนาคต

อยู่กับปัจจุบันอย่างรู้ตื่น
ด้วยเมตตาและปัญญา

ไม่แข่งขันเพื่อเป็นหนึ่ง
แต่ร่วมมือเพื่อโลกทั้งใบ

เมื่อหัวใจทุกดวงปลอดจากตัณหา
โลกจะไม่มีผู้แพ้ผู้ชนะ

จะเหลือเพียง...

มนุษยชาติเดียวกัน

---

[Outro]

ไม่มีที่อยู่ของความยึดมั่น
ไม่มีที่พักของอัตตา

มีเพียงหัวใจอันเป็นอิสระ

เดินอย่างมุนี...

สู่โลกแห่งสันติภาพ

[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป]

๓. หลิททิกานิสูตรที่ ๑

ว่าด้วยลักษณะมุนี
             [๑๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:-
             สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัจจานะอยู่ ณ ภูเขาชันข้างหนึ่ง ใกล้กุรรฆรนครแคว้นอวันตีรัฐ
ครั้งนั้นแล  คฤหบดีชื่อว่าหลิททิกานิ เข้าไปหาท่านพระมหากัจจานะถึงที่อยู่  อภิวาทแล้ว  นั่งอยู่
ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าวกะท่านมหากัจจานะว่า  ข้าแต่ท่านพระผู้เจริญ  พระผู้มีพระภาค
ตรัสพระภาษิตนี้ในมาคัณฑิยปัญหา  อันมีในอัฏฐกวรรคว่า
                          มุนีละที่อยู่แล้ว ไม่มีที่พักเที่ยวไป  ไม่ทำความสนิทสนมในบ้าน
                          เป็นผู้ว่างจากกามทั้งหลาย  ไม่มุ่งถึงกาลข้างหน้า  ไม่ทำถ้อยคำ
                          แก่งแย่งกับชนอื่น ดังนี้.
             ข้าแต่ท่านผู้เจริญ  เนื้อความแห่งพระพุทธวจนะที่พระผู้มีพระภาคตรัสโดยย่อนี้  จะพึง
เห็นได้โดยพิสดารอย่างไร?
             [๑๒] พระมหากัจจานะได้กล่าวว่า  ดูกรคฤหบดี  รูปธาตุเป็นที่อยู่อาศัยของวิญญาณ
ก็แหละมุนีใด มีวิญญาณพัวพันด้วยราคะในรูปธาตุ มุนีนั้น ท่านกล่าวว่า มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไป
ดูกรคฤหบดี เวทนา ...  สัญญา ... สังขารธาตุเป็นที่อยู่อาศัยของวิญญาณ ก็แหละมุนีใด มีวิญญาณ
พัวพันด้วยราคะในสังขารธาตุ มุนีนั้น ท่านกล่าวว่า มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไป. ดูกรคฤหบดี มุนี
ชื่อว่าเป็นผู้มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไป ด้วยประการฉะนี้แล.
             [๑๓] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้ไม่มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไปอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี  ความ
พอใจ  ความกำหนัด  ความเพลิดเพลิน  ความทะยานอยาก ความเข้าถึง ความยึดมั่น  อัน
เป็นที่ตั้งที่อยู่อาศัยแห่งจิตเหล่าใด  ในรูปธาตุ  ความพอใจเป็นต้นเหล่านั้น  อันพระตถาคต
ทรงละเสียแล้ว  ทรงตัดรากขาดแล้ว  ทำให้เป็นดังตาลยอดด้วน  ทรงกระทำให้ไม่มี  มีอันไม่
เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา  เพราะฉะนั้น พระตถาคต  บัณฑิตจึงกล่าวว่า  เป็นผู้ไม่มีที่อยู่อาศัย
เที่ยวไป.  ดูกรคฤหบดี  ความพอใจ ความกำหนัด  ความเพลิดเพลิน  ความทะยานอยาก
ความเข้าถึง  ความยึดมั่น  อันเป็นที่ตั้งที่อยู่อาศัยแห่งจิตเหล่าใดในเวทนาธาตุ ... ในสัญญาธาตุ ...
ในสังขารธาตุ ... ในวิญญาณธาตุ ความพอใจเป็นต้นเหล่านั้น  อันพระตถาคต  ทรงละเสียแล้ว
ทรงตัดรากขาดแล้ว  ทรงทำให้เป็นดังตาลยอดด้วน  ทรงกระทำให้ไม่มี มีอันไม่เกิดขึ้นต่อไปเป็น
ธรรมดา เพราะฉะนั้น  พระตถาคต  บัณฑิตจึงกล่าวว่า  เป็นผู้ไม่มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไป.  ดูกร
คฤหบดี มุนีชื่อว่าเป็นผู้ที่ไม่มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไปอย่างนี้แล.
             [๑๔] ดูกรคฤหบดี ก็มุนีเป็นผู้มีที่พักเที่ยวไปอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี  มุนีท่านกล่าวว่า
เป็นผู้มีที่พักเที่ยวไป  เพราะซ่านไปและพัวพันในรูป  อันเป็นนิมิตและเป็นที่พัก.  ดูกรคฤหบดี
มุนีท่านกล่าวว่าเป็นผู้มีที่พักเที่ยวไป  เพราะซ่านไปและพัวพันในเสียง ... ในกลิ่น ... ในรส ... ใน
โผฏฐัพพะ ... ในธรรมารมณ์อันเป็นนิมิตและเป็นที่พัก.  ดูกรคฤหบดี  มุนีเป็นผู้มีที่พักเที่ยวไป
อย่างนี้แล.
             [๑๕] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้ไม่มีที่พักเที่ยวไปอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี  กิเลสเป็น
เหตุซ่านไปและพัวพันในรูปอันเป็นนิมิตและที่พัก อันพระตถาคต ทรงละเสียแล้ว ทรงตัดรากขาด
แล้ว  ทำให้เป็นดังตาลยอดด้วน  ทรงกระทำให้ไม่มี  มีอันไม่เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา  เพราะ
ฉะนั้น  พระตถาคต  บัณฑิตจึงกล่าวว่าเป็นผู้ไม่มีที่พักเที่ยวไป.  ดูกรคฤหบดี  กิเลสเป็นเหตุ
ซ่านไปและพัวพันในเสียง ... ในกลิ่น ... ในรส ... ในโผฏฐัพพะ ... ในธรรมารมณ์อันเป็นนิมิตและเป็น
ที่พักอันพระตถาคต ทรงละเสียแล้ว  ทรงตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดังตาลยอดด้วน  ทรงกระ
ทำให้ไม่มี มีอันไม่เกิดขึ้นต่อไปเป็นธรรมดา เพราะฉะนั้น พระตถาคต บัณฑิตจึงกล่าวว่า เป็นผู้
ไม่มีที่พักเที่ยวไป. ดูกรคฤหบดี มุนีชื่อว่าเป็นผู้ไม่มีที่พักเที่ยวไปอย่างนี้แล.
             [๑๖] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้สนิทสนมในบ้านอย่างไร?   ดูกรคฤหบดีมุนีบางคนใน
โลกนี้  เป็นผู้คลุกคลีกับพวกคฤหัสถ์อยู่  คือเป็นผู้พลอยชื่นชมกับเขา  พลอยโศกกับเขา  เมื่อ
พวกคฤหัสถ์มีสุขก็สุขด้วย  มีทุกข์ ก็ทุกข์ด้วย  เมื่อพวกคฤหัสถ์มีกรณียกิจที่ควรทำเกิดขึ้น
ก็ขวนขวายในกรณียกิจเหล่านั้นด้วยตนเอง. ดูกรคฤหบดี มุนีเป็นผู้สนิทสนมในบ้าน อย่างนี้แล.
             [๑๗] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีไม่เป็นผู้สนิทสนมในบ้านอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี  ภิกษุใน
ธรรมวินัยนี้  ไม่เป็นผู้คลุกคลีกับพวกคฤหัสถ์ คือ ไม่พลอยชื่นชมกับเขา  ไม่พลอยโศกกับเขา
เมื่อพวกคฤหัสถ์มีสุข ก็ไม่สุขด้วย  มีทุกข์ ก็ไม่ทุกข์ด้วย เมื่อคฤหัสถ์มีกรณียกิจที่ควรทำเกิดขึ้นก็
ไม่ขวนขวายในกรณียกิจเหล่านั้นด้วยตนเอง. ดูกรคฤหบดีมุนีไม่เป็นผู้สนิทสนมในบ้าน อย่างนี้แล.
             [๑๘] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้ไม่ว่างจากกามทั้งหลายอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี มุนีบาง
คนในโลกนี้ ยังเป็นผู้ไม่ปราศจากความกำหนัด  ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความ
กระวนกระวาย  ความทะยานอยากในกามทั้งหลาย.  ดูกรคฤหบดี  มุนีเป็นผู้ไม่ว่างจากกามทั้ง
หลาย  อย่างนี้แล.
             [๑๙] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้ว่างจากกามทั้งหลายอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี ภิกษุบางรูป
ในธรรมวินัยนี้  ย่อมเป็นผู้ปราศจากความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความ
กระวนกระวาย ความทะยานอยากในกามทั้งหลาย.  ดูกรคฤหบดี  มุนีเป็นผู้ว่างจากกามทั้งหลาย
อย่างนี้แล.
             [๒๐] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้มุ่งถึงกาลข้างหน้าอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี  มุนีบางคน
ในโลกนี้ มีความปรารถนาอย่างนี้ว่า  ในกาลข้างหน้า  ขอเราพึงเป็นผู้มีรูปอย่างนี้ มีเวทนาอย่าง
นี้  มีสัญญาอย่างนี้  มีสังขารอย่างนี้  มีวิญญาณอย่างนี้.  ดูกรคฤหบดี  มุนีเป็นผู้มุ่งถึงกาลข้าง
หน้า อย่างนี้แล.
             [๒๑] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้ไม่มุ่งถึงกาลข้างหน้าอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี  ภิกษุบาง
รูปในธรรมวินัยนี้  ไม่มีความปรารถนาอย่างนี้ว่า  ในกาลข้างหน้า  ขอเราพึงเป็นผู้มีรูปอย่างนี้ มี
เวทนาอย่างนี้ มีสัญญาอย่างนี้ มีสังขารอย่างนี้ มีวิญญาณอย่างนี้.  ดูกรคฤหบดี มุนีเป็นผู้ไม่มุ่ง
ถึงกาลข้างหน้า อย่างนี้แล.
             [๒๒] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีเป็นผู้ทำถ้อยคำแก่งแย่งกับชนอื่นอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี มุนี
บางคนในโลกนี้  ย่อมเป็นผู้ทำถ้อยคำเห็นปานนี้ว่า  ท่านไม่รู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้  เรารู้ทั่วถึงธรรม
วินัยนี้  ไฉนท่านจักรู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ได้  ท่านเป็นผู้ปฏิบัติผิด เราเป็นผู้ปฏิบัติชอบ คำที่ควร
กล่าวก่อน  ท่านกล่าวทีหลัง  คำที่ควรกล่าวทีหลัง ท่านกล่าวก่อน  คำของเรามีประโยชน์ คำ
ของท่านไม่มีประโยชน์  ข้อที่ท่านเคยประพฤติมาผิดเสียแล้ว  เรายกวาทะแก่ท่านแล้ว  ท่าน
จงประพฤติเพื่อปลดเปลื้องวาทะเสีย  ท่านเป็นผู้อันเราข่มได้แล้ว  หรือจงปลดเปลื้องเสียเองถ้า
ท่านสามารถ.  ดูกรคฤหบดี มุนีเป็นผู้ทำถ้อยคำแก่งแย่งกับชนอื่น อย่างนี้แล.
             [๒๓] ดูกรคฤหบดี  ก็มุนีไม่เป็นผู้ทำคำแก่งแย่งกับชนอื่นอย่างไร?  ดูกรคฤหบดี
ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้  ย่อมเป็นผู้ไม่ทำถ้อยคำเห็นปานนี้ว่า  ท่านย่อมไม่รู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้
เรารู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้  ไฉนท่านจักรู้ทั่วถึงธรรมวินัยนี้ได้  ท่านเป็นผู้ปฏิบัติผิด  เราเป็นผู้ปฏิบัติ
ชอบ คำที่ควรกล่าวก่อน  ท่านกล่าวทีหลัง คำที่ควรกล่าวทีหลัง ท่านกล่าวก่อน  คำของเรามี
ประโยชน์ คำของท่านไม่มีประโยชน์  ข้อที่ท่านเคยปฏิบัติมาผิดเสียแล้ว  เรายกวาทะแก่ท่านแล้ว
ท่านจงประพฤติเพื่อปลดเปลื้องวาทะเสีย  ท่านเป็นผู้อันเราข่มได้แล้ว  หรือจงปลดเปลื้องเสียเอง
ถ้าท่านสามารถ.  ดูกรคฤหบดี มุนีไม่เป็นผู้ทำถ้อยคำแก่งแย่งกับชนอื่น  อย่างนี้แล.
             [๒๔] ดูกรคฤหบดี  พระพุทธวจนะ ที่พระผู้มีพระภาค  ตรัสแล้วในมาคัณฑิยปัญหา
อันมีในอัฏฐกวรรคว่า
                          มุนีละที่อยู่แล้ว  ไม่มีที่พักเที่ยวไป  ไม่ทำความสนิทสนมใน
                          บ้าน  เป็นผู้ว่างจากกามทั้งหลาย  ไม่มุ่งถึงกาลข้างหน้า  ไม่ทำ
                          ถ้อยคำแก่งแย่งกับชนอื่น ดังนี้.
             ดูกรคฤหบดี เนื้อความแห่งพระพุทธพจน์ ที่พระผู้มีพระภาคตรัส  โดยย่อนี้แล  พึง
เห็นโดยพิสดารอย่างนี้ ด้วยประการฉะนี้.
๔. หลิททิกานิสูตรที่ ๒
ว่าด้วยผู้สำเร็จล่วงส่วน
             [๒๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:-
             สมัยหนึ่ง  ท่านพระมหากัจจานะอยู่  ณ  ภูเขาชันข้างหนึ่ง  ใกล้เมืองกุรรฆรนคร
แคว้นอวันตีรัฐ.  ครั้งนั้นแล คฤหบดีชื่อว่าหลิททิกานิเข้าไปหาท่านพระมหากัจจานะถึงที่อยู่  อภิวาท
แล้ว  นั่งอยู่ ณ ที่ควรข้างหนึ่งแล้ว  ได้ถามท่านพระมหากัจจานะว่า  ข้าแต่ท่านผู้เจริญ พระผู้มี
พระภาคตรัสพระภาษิตนี้ในสักกปัญหาว่า  สมณพราหมณ์เหล่าใด หลุดพ้นแล้ว เพราะความสิ้นไป
แห่งตัณหา  สมณพราหมณ์เหล่านั้น  เป็นผู้สำเร็จล่วงส่วน เป็นผู้มีความเกษมจากโยคธรรมล่วง
ส่วน  เป็นพรหมจารีบุคคลล่วงส่วน มีที่สุดล่วงส่วน  เป็นผู้ประเสริฐสุดกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้ง
หลายดังนี้.  ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เนื้อความแห่งพระพุทธพจน์  ที่พระผู้มีพระภาคตรัส  โดยย่อนี้
จะพึงเห็นได้โดยพิสดารอย่างไร.?
             [๒๖] พระมหากัจจานะได้กล่าวว่า  ดูกรคฤหบดี  ความพอใจ ความกำหนัด ความ
เพลิดเพลิน ความทะยานอยาก ความเข้าถึง ความยึดมั่น  อันเป็นที่ตั้งที่อยู่อาศัยแห่งจิตเหล่า
ใด ในรูปธาตุ  จิต  ท่านกล่าวว่าพ้นดีแล้ว เพราะความสิ้น เพราะความคลายกำหนัด เพราะความ
ดับ เพราะความสละ เพราะความสละคืน ซึ่งความพอใจเป็นต้นเหล่านั้น, ดูกรคฤหบดี ความ
พอใจ ความกำหนัด ความเพลิดเพลิน ความทะยานอยาก ความเข้าถึง ความยึดมั่น อันเป็น
ที่ตั้งที่อยู่อาศัยแห่งจิตเหล่าใด ในเวทนาธาตุ ... ในสัญญาธาตุ ... ในสังขารธาตุ ... ในวิญญาณ
ธาตุ จิต ท่านกล่าวว่าพ้นดีแล้ว  เพราะความสิ้น  เพราะความคลายกำหนัด เพราะความดับ
เพราะความสละ เพราะความสละคืน ซึ่งความพอใจเป็นต้นเหล่านั้น. ดูกรคฤหบดี  พระภาษิต
ที่พระผู้มีพระภาคตรัสในสักกปัญหาว่าสมณพราหมณ์เหล่าใดพ้นแล้ว เพราะความสิ้นไปแห่งตัณหา
สมณพราหมณ์เหล่านั้น เป็นผู้สำเร็จล่วงส่วน มีความเกษมจากโยคธรรมล่วงส่วน เป็นพรหมจารี
บุคคลล่วงส่วน  มีที่สุดล่วงส่วน เป็นผู้ประเสริฐสุดกว่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลายดังนี้.   ดูกร
คฤหบดี  เนื้อความแห่งพระพุทธพจน์ ที่พระผู้มีพระภาคตรัสโดยย่อนี้แล  พึงเห็นได้โดยพิสดาร
อย่างนี้ ด้วยประการฉะนี้แล.

เพลง: เทวทหสูตรปล่อยวาง...เพื่อโลกเป็นหนึ่ง

เพลง: เทวทหสูตรปล่อยวาง...เพื่อโลกเป็นหนึ่ง

[Verse 1]

โลกหมุนไปด้วยความอยากได้
ใจผู้คนวิ่งตามภาพฝัน
รูปและเสียงลวงให้ยึดมั่น
จนลืมความจริงของชีวิต

เวทนาเปลี่ยนทุกลมหายใจ
สัญญาแปรไปดังเมฆลอย
สังขารเกิดดับไม่เคยหยุดคอย
วิญญาณก็เพียงไหลผ่าน

---

[Pre-Chorus]

พระศาสดาตรัสไว้ชัดเจน
ต้นเหตุแห่งทุกข์อยู่ที่ใจ
เมื่อยังมีความกำหนัดครอบงำ
ความเศร้าก็ตามมาไม่สิ้นสุด

---

[Chorus]

ปล่อยวาง...ความอยากครอบครอง
ปล่อยวาง...คำว่า "ของฉัน"

รูป เวทนา สัญญา สังขาร
วิญญาณมิใช่ตัวตนถาวร

เมื่อใจเป็นอิสระจากความยึดมั่น
ความทุกข์ก็ค่อยเลือนหาย

สันติภาพของโลกทั้งใบ
เริ่มจากใจ...ที่ปล่อยวาง

---

[Verse 2]

สงครามเริ่มจากใจคนหนึ่ง
ขยายเป็นความเกลียดของผู้คน
เมื่ออัตตาสูงกว่าความเมตตา
โลกก็เต็มด้วยน้ำตา

แต่เมื่อปัญญาเข้ามาแทนที่
เห็นทุกชีวิตล้วนไม่ต่างกัน
ไม่มีผู้ใดเป็นเจ้าของโลก
เราทุกคนคือเพื่อนร่วมทาง

---

[Bridge]

กษัตริย์ นักการเมือง นักบวช นักวิทยาศาสตร์
หากต่างปล่อยวางความหลงตน

ศาสนา วัฒนธรรม และเชื้อชาติ
จะกลายเป็นสะพาน มิใช่กำแพง

เมื่อผู้นำละความโลภ
ประชาชนละความโกรธ
โลกจะละความรุนแรง
และหันมาแบ่งปันความรัก

---

[Final Chorus]

ปล่อยวาง...ความโลภและหลง
ปล่อยวาง...ความโกรธในใจ

กุศลธรรมจะผลิบาน
ดั่งแสงตะวันยามรุ่งอรุณ

เมื่อหนึ่งใจมีเมตตา
หนึ่งครอบครัวก็สงบ

เมื่อหนึ่งเมืองให้อภัย
หนึ่งประเทศก็เป็นสุข

เมื่อทุกชาติร่วมแบ่งปัน
โลกทั้งใบก็เป็นบ้านเดียวกัน

ปล่อยวาง...เพื่อโลกเป็นหนึ่ง
ปล่อยวาง...เพื่อสันติภาพนิรันดร์

---

[Outro]

ไม่มีชัยชนะใดยิ่งใหญ่
กว่าการชนะใจของตน

ไม่มีอาวุธใดทรงพลัง
เท่าปัญญาและเมตตา

เมื่อฉันทราคะดับลงในใจมนุษย์
สันติสุขจะเบ่งบานทั่วทั้งโลก

[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป] 

๒. เทวทหสูตร

ว่าด้วยการกำจัดฉันทราคะในขันธ์ ๕
             [๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้;-
             สมัยหนึ่ง  พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิคมเทวทหะของศากยะทั้งหลายในสักกชนบท.
ครั้งนั้นแล ภิกษุมากรูปด้วยกัน ปรารถนาจะไปสู่ปัจฉาภูมชนบทเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค ถวาย
อภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่งอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า
พระพุทธเจ้าข้า พวกข้าพระองค์ปรารถนาจะไปสู่ปัจฉาภูมชนบท เพื่อสำเร็จการอยู่อาศัยในปัจฉา
ภูมชนบท. พระผู้มีพระภาคตรัสถามว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เธอทั้งหลายลาสารีบุตรแล้วหรือ?
ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า พระพุทธเจ้าข้า พวกข้าพระองค์ยังมิได้ลาท่านพระสารีบุตร. พระผู้มี
พระภาคตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงไปลาสารีบุตรเถิด. สารีบุตรเป็นบัณฑิตอนุเคราะห์
เพื่อนพรหมจารี. ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระผู้มีพระภาคว่าอย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า.
             [๗] ก็สมัยนั้นแล ท่านพระสารีบุตรนั่งอยู่ในมณฑปเล็กๆ แห่งหนึ่งที่มุงด้วยตะใคร่น้ำ
ไม่ไกลพระผู้มีพระภาค. ครั้งนั้นแล ภิกษุเหล่านั้น ชื่นชมยินดีพระภาษิตของพระผู้มีพระภาค
ลุกจากอาสนะ ถวายอภิวาท ทำประทักษิณพระผู้มีพระภาคแล้ว พากันเข้าไปหาท่านพระสารีบุตร
กล่าวคำปราศรัยกับท่านพระสารีบุตร ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกัน ไปแล้ว จึงนั่งอยู่
ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้กล่าวกะท่านพระสารีบุตรว่า ข้าแต่ท่านพระสารีบุตร ข้าพเจ้า
ทั้งหลายปรารถนาจะไปปัจฉาภูมชนบท เพื่อสำเร็จการอยู่อาศัยในปัจฉาภูมชนบท. ท่านพระ-
*สารีบุตรกล่าวว่า ท่านทั้งหลาย กราบทูลลาพระศาสดาแล้วหรือ? ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย
ก็กษัตริย์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง พราหมณ์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง คฤหบดีผู้เป็นบัณฑิตบ้าง สมณะผู้เป็น
บัณฑิตบ้าง เป็นผู้ถามปัญหากะภิกษุผู้ไปไพรัชชประเทศต่างๆ มีอยู่ ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย
ก็พวกมนุษย์ที่เป็นบัณฑิตทดลองถามว่า พระศาสดาของพวกท่านมีวาทะอย่างไร? ตรัสสอน
อย่างไร? ธรรมทั้งหลายพวกท่านฟังดีแล้ว เรียบร้อยดีแล้ว ใส่ใจดีแล้ว   ทรงจำดีแล้ว แทง
ตลอดดีแล้ว ด้วยปัญญาบ้างหรือ? ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อพยากรณ์อย่างไร? จึงจะชื่อว่าเป็นผู้
กล่าวตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสแล้ว จะไม่กล่าวตู่พระผู้มีพระภาค ด้วยคำไม่จริง และพยากรณ์
ธรรมสมควรแก่ธรรม ทั้งการคล้อยตามวาทะที่ถูกไรๆ จะไม่พึงถึงฐานะอันวิญญูชนจะติเตียนได้.
             ภิ. ข้าแต่ท่านผู้มีอายุ ข้าพเจ้าทั้งหลาย มาแม้แต่ที่ไกล เพื่อจะรู้เนื้อความแห่งภาษิต
นั้นในสำนักท่านพระสารีบุตร ดีละหนอ ขอเนื้อความแห่งภาษิตนั้น จงแจ่มแจ้งกะท่านพระ-
*สารีบุตรเถิด.
             [๘] ส. ถ้าเช่นนั้น ท่านทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว. ภิกษุเหล่านั้น
รับคำท่านพระสารีบุตรแล้ว. ท่านพระสารีบุตรได้กล่าวว่า ท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ก็กษัตริย์เป็น
บัณฑิตบ้าง พราหมณ์เป็นบัณฑิตบ้าง คฤหบดีเป็นบัณฑิตบ้าง สมณะเป็นบัณฑิตบ้าง เป็นผู้ถาม
ปัญหากะภิกษุผู้ไปไพรัชชประเทศต่างๆ มีอยู่ ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ก็มนุษย์ทั้งหลายที่เป็น
บัณฑิต จะทดลองถามว่า พระศาสดาของท่านผู้มีอายุทั้งหลาย มีวาทะว่าอย่างไร ตรัสสอน
อย่างไร? ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า
ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย พระศาสดาของเราทั้งหลายตรัสสอนให้กำจัดฉันทราคะ. เมื่อท่าน
ทั้งหลายพยากรณ์อย่างนี้แล้ว กษัตริย์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง พราหมณ์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง คฤหบดีผู้
เป็นบัณฑิตบ้าง สมณะผู้เป็นบัณฑิตบ้าง พึงถามปัญหายิ่งขึ้นไป ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย
ก็มนุษย์ทั้งหลายที่เป็นบัณฑิต จะทดลองถามว่า ก็พระศาสดาของท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ตรัสสอน
ให้กำจัดฉันทราคะในสิ่งอะไร. ท่านทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ดูกรท่าน
ผู้มีอายุทั้งหลาย พระศาสดาตรัสสอนให้กำจัดฉันทราคะในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ.
ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อท่านทั้งหลายพยากรณ์อย่างนี้แล้ว กษัตริย์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง
พราหมณ์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง คฤหบดีผู้เป็นบัณฑิตบ้าง สมณะผู้เป็นบัณฑิตบ้าง พึงถามปัญหา
ยิ่งขึ้นไป ก็มนุษย์ทั้งหลายที่เป็นบัณฑิต จะทดลองถามว่า ก็พระศาสดาของท่านผู้มีอายุทั้งหลาย
ทรงเห็นโทษอะไร จึงตรัสสอนให้กำจัดฉันทราคะในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ?
ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ท่านทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มี
อายุทั้งหลาย เมื่อบุคคลมีความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความกระวน
กระวาย ความทะยานอยากในรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ยังไม่ปราศจากไปแล้ว
โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาสย่อมเกิดขึ้น เพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร
และวิญญาณ แปรปรวนเป็นอย่างอื่นไป ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย พระศาสดาของเราทั้งหลาย
ทรงเห็นโทษนี้แล จึงตรัสสอนให้กำจัดฉันทราคะในรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ.
ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย แม้เมื่อท่านทั้งหลายพยากรณ์อย่างนี้แล กษัตริย์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง
พราหมณ์ผู้เป็นบัณฑิตบ้าง  คฤหบดีผู้เป็นบัณฑิตบ้าง สมณะผู้เป็นบัณฑิตบ้าง พึงถามปัญหา
ยิ่งขึ้นไป ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ก็มนุษย์ทั้งหลายที่เป็นบัณฑิตจะทดลองถามว่า ก็พระศาสดา
ของท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  ทรงเห็นอานิสงส์อะไร?  จึงตรัสสอนให้กำจัดให้ฉันทราคะในรูป
เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ. ท่านทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้ว พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า
ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย เมื่อบุคคลมีความกำหนัด ความพอใจ ความรัก ความกระหาย ความ
กระวนกระวาย ความทะยานอยากในรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณปราศจากไปแล้ว
โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาสย่อมไม่เกิดขึ้นเพราะรูป เวทนา สัญญา สังขาร
และวิญญาณ แปรปรวนเป็นอย่างอื่นไป. ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย พระศาสดาของเราทั้งหลาย
ทรงเห็นอานิสงส์นี้แล จึงตรัสสอนให้กำจัดฉันทราคะในรูป เวทนา สัญญา สังขาร และ
วิญญาณ.
             [๙] ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย ก็เมื่อบุคคลเข้าถึงอกุศลธรรมทั้งหลายอยู่ จักได้มีการอยู่
สบาย ไม่มีความลำบาก ไม่มีความคับแค้น ไม่มีความเดือดร้อน ในปัจจุบันนี้ และเมื่อตาย
ไปแล้ว ก็พึงหวังสุคติไซร้ พระผู้มีพระภาคก็จะไม่พึงทรงสรรเสริญ การละอกุศลธรรมทั้งหลาย.
ก็เพราะเมื่อบุคคลเข้าถึงอกุศลธรรมทั้งหลาย ย่อมมีการอยู่เป็นทุกข์ มีความลำบาก มีความ
คับแค้น มีความเดือดร้อน ในปัจจุบัน และเมื่อตายไปแล้ว ก็พึงหวังได้ทุคติ ฉะนั้น
พระผู้มีพระภาค จึงทรงสรรเสริญ การละอกุศลธรรมทั้งหลาย.
             [๑๐] ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย แต่เมื่อบุคคลเข้าถึงกุศลธรรมทั้งหลายอยู่ จักได้มีการ
อยู่เป็นทุกข์ มีความลำบาก มีความคับแค้น มีความเดือดร้อน ในปัจจุบันนี้ และเมื่อตายไป
แล้ว ก็พึงหวังได้ทุคติไซร้ พระผู้มีพระภาค ก็จะไม่พึงทรงสรรเสริญ  การเข้าถึงกุศลธรรม
ทั้งหลาย.  ก็เพราะเมื่อบุคคลเข้าถึงกุศลธรรมทั้งหลายอยู่  มีการอยู่สบาย  ไม่มีความลำบาก
ไม่มีความคับแค้น  ไม่มีความเดือดร้อน  ในปัจจุบันนี้  และเมื่อตายไปแล้ว ก็พึงหวังได้สุคติ
ฉะนั้นพระผู้มีพระภาค  จึงทรงสรรเสริญ การเข้าถึงกุศลธรรมทั้งหลาย.  ท่านพระสารีบุตรได้
กล่าวคำนี้แล้ว.  ภิกษุเหล่านั้น ชื่นชมยินดีภาษิตของท่านพระสารีบุตร ฉะนี้แล.