ท่ามกลางความท้าทายจากภาวะ Climate Change เศรษฐกิจผันผวน และการเติบโตของ Artificial Intelligence ประเทศไทยกำลังเห็น “ต้นแบบใหม่” ของการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ที่ผสานศรัทธาทางศาสนา เศรษฐกิจพอเพียง และเทคโนโลยีดิจิทัลเข้าไว้ด้วยกันอย่างเป็นรูปธรรม ณ วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก
การจัดกิจกรรมเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคมที่ผ่านมา โดย ดร.มหานิยม เวชกามา ถือเป็นภาพสะท้อนของ “สถาปัตยกรรมเศรษฐกิจสังคมรูปแบบใหม่” ภายใต้ยุทธศาสตร์ “แผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง” ที่มุ่งสร้างสมดุลทั้งมิติทางจิตใจและเศรษฐกิจควบคู่กัน
เวทีสามเณร: ลงทุน “ทุนทางจริยธรรม” สู่อนาคต
ภายในงาน มีการเปิดเวทีให้สามเณร 40 รูป จากโครงการ “ปลูกรากแก้วศาสนทายาท” ขึ้นแสดงธรรมต่อสาธุชน ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงกิจกรรมทางศาสนา แต่ถูกมองในเชิงเศรษฐศาสตร์ว่าเป็นการลงทุนใน “ทุนทางจริยธรรม” (Moral Capital) และ “ทุนมนุษย์” ที่จะส่งผลต่อเสถียรภาพทางสังคมในระยะยาว
นักวิเคราะห์มองว่า การปลูกฝังศีล สมาธิ และปัญญาในเยาวชน จะช่วยลดพฤติกรรมการบริโภคเกินพอดี และสร้างระบบเศรษฐกิจที่ตั้งอยู่บน “ความพอประมาณ” ตามแนว Buddhist Economics
ตลาดกิน Green: จากศาสนสถานสู่เศรษฐกิจชุมชน
หลังพิธีทางศาสนา ดร.มหานิยม เวชกามา ได้ลงพื้นที่เยี่ยมชม “ตลาดกิน Green” ซึ่งจัดขึ้นภายในวัด โดยเป็นดำริของ พระเทพวัชรญาณกวี (สุวิทย์ ปิยวิชฺโช) เพื่อสร้าง “พื้นที่รอยยิ้ม” ที่เชื่อมโยงผู้ผลิตและผู้บริโภค
ตลาดดังกล่าวเน้นสินค้าเกษตรอินทรีย์ อาหารคาร์บอนต่ำ (Low Carbon) และผลิตภัณฑ์รักษ์โลก สอดคล้องกับเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อมและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ขณะเดียวกันยังเป็นกลไกสร้างรายได้ให้เกษตรกรในรูปแบบเศรษฐกิจแบ่งปัน
โมเดลนี้ถูกยกให้เป็น “นวัตกรรมทางสังคม” ที่เปลี่ยนตลาดจากพื้นที่ซื้อขาย มาเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และสร้างค่านิยมใหม่ของผู้บริโภคยุคสีเขียว
เอไอพลิกเกม: จากเกษตรดั้งเดิมสู่ Smart Farming
ในมิติเทคโนโลยี การนำ Artificial Intelligence มาใช้ในภาคเกษตร เช่น ระบบเกษตรแม่นยำสูง (Precision Agriculture) และการตลาดดิจิทัล ช่วยให้เกษตรกรสามารถ
- วิเคราะห์ข้อมูลผลผลิตแบบเรียลไทม์
- ลดต้นทุนการผลิต
- คาดการณ์ความต้องการตลาด
- เข้าถึงผู้บริโภคโดยตรงผ่านออนไลน์
โครงการ “AI Coach” ของภาครัฐยังถูกพัฒนาเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ให้เกษตรกรกว่า 1 ล้านคนทั่วประเทศ ลดความเหลื่อมล้ำทางเทคโนโลยี และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันในตลาดยุคดิจิทัล
แรงคูณเศรษฐกิจ: รายได้หมุนเวียนสู่ชุมชน
ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า การผสาน “ศรัทธา + เศรษฐกิจพอเพียง + AI” ก่อให้เกิด “แรงคูณทางเศรษฐกิจ” (Economic Multiplier) ในระดับพื้นที่อย่างมีนัยสำคัญ
เมื่อเกษตรกรมีรายได้เพิ่ม → เกิดการใช้จ่ายในชุมชน → เกิดการจ้างงาน → เศรษฐกิจฐานรากเข้มแข็ง
ที่สำคัญ รายได้ไม่ได้กระจุกตัว แต่กระจายกลับสู่ชุมชน ภายใต้หลักการแบ่งปันและความเป็นธรรม
ความท้าทาย: ช่องว่างดิจิทัลและโครงสร้างข้อมูล
แม้โมเดลดังกล่าวมีศักยภาพสูง แต่ยังเผชิญข้อจำกัดสำคัญ เช่น
- ความเหลื่อมล้ำด้านทักษะดิจิทัลของเกษตรกร
- การเข้าถึงฐานข้อมูลภาครัฐ
- ต้นทุนการรับรองมาตรฐานสินค้าอินทรีย์
นักวิชาการเสนอให้เร่งพัฒนาแพลตฟอร์มข้อมูลเกษตรระดับชาติ และขยายเครือข่าย “AI Coach” ลงสู่ระดับชุมชน
บทสรุป: ทางรอดใหม่ของประเทศไทย
ดร.มหานิยม เวชกามา ระบุว่า ประเทศไทยมี “ต้นทุนทางจริยธรรม” ที่เข้มแข็ง หากนำมาผสานกับเทคโนโลยีอย่างเหมาะสม จะสามารถสร้างสมดุลระหว่าง “ความมั่งคั่ง” และ “ความยั่งยืน” ได้
ปรากฏการณ์ที่ วัดพระราม ๙ กาญจนาภิเษก จึงไม่ใช่เพียงกิจกรรมชั่วคราว แต่เป็นสัญญาณของทิศทางใหม่ ที่ชี้ให้เห็นว่า “เทคโนโลยีล้ำสมัย” และ “ภูมิปัญญาทางจิตวิญญาณ” สามารถเดินร่วมกันได้
และอาจเป็นคำตอบของเศรษฐกิจฐานรากไทยในยุค AI อย่างแท้จริง.








