Form is changing every day,
Feelings rise and fade away.
Perceptions shift, formations turn,
Consciousness changes as conditions return.
[Pre-Chorus]
When we see that nothing stays,
We no longer cling in the same old ways.
With mindfulness and wisdom bright,
We let attachment fade from sight.
[Chorus]
See impermanence, let go,
See the suffering caused by clinging.
See not-self, release the thought,
“These five aggregates belong to me.”
Let desire go, let lust fade,
Let the chains of attachment fall.
When wisdom sees the truth within,
The heart grows free from clinging all.
[Verse 2]
The body changes, do not claim it lasts,
Pleasure and pain are moving past.
Thoughts transform through every night and day,
Nothing permanent can stay.
[Bridge]
See arising, see passing away,
See change in everything each day.
Nothing deserves the claim of “me,”
Nothing can be held eternally.
[Chorus]
See impermanence, let go,
See the suffering caused by clinging.
See not-self, release the thought,
“These five aggregates belong to me.”
Let desire go, let lust fade,
Let the chains of attachment fall.
When wisdom sees the truth within,
The heart grows free from clinging all.
[Final Verse]
We need not hate the world or body,
We only need to see things clearly.
As craving and attachment fade,
The heart discovers freedom's way.
The Anicca, Dukkha, and Anatta Suttas teach the impermanence, unsatisfactoriness, and selfless nature of the five aggregates, while showing how to abandon desire, lust, and attachment toward them.
At Sāvatthī, the Buddha taught the monks to abandon desire and attachment toward what is impermanent, suffering, and not-self.
The teaching concerns the five aggregates:
form, feeling, perception, formations, and consciousness.
The Anicca Suttas: Letting Go of Desire for What Is Impermanent
The first Anicca Sutta teaches:
“Monks, you should abandon desire for what is impermanent.”
What is impermanent?
Form is impermanent. Feeling is impermanent. Perception is impermanent. Formations are impermanent. Consciousness is impermanent.
Therefore, one should abandon attachment and desire toward these changing phenomena.
The second Anicca Sutta emphasizes abandoning lust or attachment toward what is impermanent.
The third emphasizes abandoning both desire and lust, or deep attachment, toward the five aggregates.
The progression can therefore be understood as:
Seeing impermanence → reducing attachment → fading of lust → letting go.
The Dukkha Suttas: Letting Go of What Is Unsatisfactory
The first Dukkha Sutta teaches that one should abandon desire for what is suffering or unsatisfactory.
The five aggregates are described in this way.
The second Dukkha Sutta emphasizes abandoning lust toward them, while the third emphasizes abandoning both desire and lust.
This does not mean that every experience is painful at every moment.
Rather, the five aggregates cannot be maintained permanently according to our wishes. Because they change and cannot be fully controlled, clinging to them can become a source of suffering.
The Anatta Suttas: Letting Go of What Is Not-Self
The three Anatta Suttas focus on the principle of not-self.
Form, feeling, perception, formations, and consciousness are described as not-self. Therefore, one should abandon desire, lust, and attachment toward them.
If the body were a permanent self under our complete control, we could command:
“Let my body never age. Let it never become sick. Let it never change.”
But this is impossible.
The same applies to feeling, perception, formations, and consciousness. They arise dependent upon conditions and change according to those conditions.
Understanding not-self therefore weakens the assumption:
“This is me. This is mine. This is my permanent self.”
Desire, Lust, and Deep Attachment
The three expressions point to different dimensions of attachment.
Desire refers to interest, intention, or wanting.
Lust refers to fascination, passion, and attachment.
Desire-and-lust refers to the combination of attraction and attachment that binds the mind strongly to an object.
The teaching is therefore a gradual process of releasing the mind from attachment through wisdom.
Practicing with the Five Aggregates
These teachings can be applied directly to mindfulness practice.
When we observe the changing body, we recognize:
Form is impermanent.
When pleasant or unpleasant feelings arise:
Feeling is impermanent.
When memories, perceptions, and mental constructions change:
Perception and formations are impermanent.
When consciousness changes according to different conditions:
Consciousness is impermanent.
We then contemplate that these changing phenomena cannot be completely controlled and therefore should not be regarded as a permanent “self” or “mine.”
From Seeing the Three Characteristics to Letting Go
The central progression can be summarized as:
Seeing impermanence → seeing unsatisfactoriness → seeing not-self → abandoning desire → abandoning lust → abandoning deep attachment → releasing clinging.
The practice is therefore not merely memorizing the words “impermanent, suffering, and not-self.”
It means observing these characteristics directly in our own body and mind.
When we see things according to reality, the desire to make impermanent things permanent gradually weakens.
The desire to control what cannot be completely controlled becomes lighter.
The identification of experience as “me” and “mine” gradually fades.
Conclusion
The Anicca, Dukkha, and Anatta Suttas provide a systematic teaching on seeing the true nature of the five aggregates and using that understanding to release attachment.
Impermanence teaches us that things change.
Unsatisfactoriness teaches us that clinging to changing things brings distress.
Not-self teaches us not to identify changing phenomena as a permanent self.
When these three characteristics are clearly understood, abandoning desire, lust, and attachment becomes a natural consequence of wisdom rather than an act of force.
The central message is:
See reality clearly, and attachment begins to fade.
[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป]
๒. อนิจจสูตรที่ ๑ ว่าด้วยการละฉันทะในสิ่งที่เป็นอนิจจัง [๓๓๕] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในสิ่งที่ไม่เที่ยง เสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง รูปเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในรูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในวิญญาณ๓. อนิจจสูตรที่ ๒ ว่าด้วยการละราคะในสิ่งที่เป็นอนิจจัง [๓๓๖] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละราคะในสิ่งที่ไม่เที่ยง เสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง รูปเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละราคะในรูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละราคะในวิญญาณนั้น๔. อนิจจสูตรที่ ๓ ว่าด้วยการละฉันทะราคะในสิ่งที่เป็นอนิจจัง [๓๓๗] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะในสิ่งที่ไม่ เที่ยงเสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง รูปเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะในรูปนั้น เสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะใน๕. ทุกขสูตรที่ ๑ ว่าด้วยการละฉันทะในสิ่งที่เป็นทุกข์ [๓๓๘] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในสิ่งที่เป็นทุกข์ เสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ รูปเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในรูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในวิญญาณ นั้นเสียจบ สูตรที่ ๕. ๖. ทุกขสูตรที่ ๒ ว่าด้วยการละราคะในสิ่งที่เป็นทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละราคะในสิ่งที่เป็นทุกข์เสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ รูปเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละราคะในรูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละราคะในวิญญาณนั้นเสียจบ สูตรที่ ๖. ๗. ทุกขสูตรที่ ๓ ว่าด้วยการละฉันทราคะในสิ่งที่เป็นทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะในสิ่งที่เป็นทุกข์เสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่ เป็นทุกข์ รูปเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะในรูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะในวิญญาณนั้นเสีย.๘. อนัตตสูตรที่ ๑ ว่าด้วยการละฉันทะในสิ่งที่เป็นอนัตตา [๓๓๙] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละฉันทะในสิ่งที่เป็น อนัตตาเสีย ก็อะไรเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา รูปเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละฉันทะใน รูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละ ฉันทะในวิญญาณนั้นเสีย.
๙. อนัตตสูตรที่ ๒ว่าด้วยการละราคะในสิ่งที่เป็นอนัตตา [๓๔๐] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละราคะในสิ่งที่เป็นอนัตตา เสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา รูปเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในรูปนั้นเสีย เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละราคะในวิญญาณ นั้นเสีย.๑๐. อนัตตสูตรที่ ๓ ว่าด้วยการละฉันทราคะในสิ่งที่เป็นอนัตตา [๓๔๑] พระนครสาวัตถี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะในสิ่งที่เป็น อนัตตาเสีย. ก็อะไรเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา รูปเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะ ในรูปนั้นเสีย. เวทนา ... สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณเป็นสิ่งที่เป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละ ฉันทราคะในวิญญาณนั้นเสีย.
