“Cūḷahatthipadopama Sutta” Offers a Path to Peace in the AI Era: Truth Must Be Verified Through Practice, Not Mere Belief

“Cūḷahatthipadopama Sutta” Offers a Path to Peace in the AI Era: Truth Must Be Verified Through Practice, Not Mere Belief

As artificial intelligence (AI) continues to play an increasingly significant role in human society, the search for sustainable peace requires not only technological advancement but also a strong ethical foundation. Buddhist scholars suggest that the Cūḷahatthipadopama Sutta (The Shorter Discourse on the Simile of the Elephant’s Footprint), found in the Majjhima Nikāya of the Pali Canon, provides profound principles that can be applied to peacebuilding in the age of AI.

The sutta presents the analogy of tracking an elephant by following its footprints. Just as one cannot determine the true size and greatness of an elephant merely by seeing its tracks, one cannot fully understand the Buddha’s enlightenment through hearsay alone. The discourse begins with a conversation between Jāṇussoṇi the Brahmin and Pilotika the Wanderer, who expresses confidence in the Buddha after observing how many wise and learned individuals had become his disciples.

However, the Buddha explains that seeing footprints is only preliminary evidence and does not conclusively prove the elephant’s true greatness. Likewise, accepting information, opinions, or reports without direct verification does not constitute complete knowledge. Genuine understanding arises only through careful examination and personal realization.

The sutta emphasizes a gradual path of self-development. This path begins with moral discipline (sīla), restraint of the senses, mindfulness and clear comprehension, followed by the cultivation of concentration leading to meditative absorptions (jhānas). Through the development of wisdom and higher knowledge, the practitioner ultimately attains āsavakkhaya-ñāṇa—the knowledge of the destruction of all mental defilements. This realization is compared to finally seeing the elephant itself in the open, leaving no room for doubt.

According to Buddhist scholars, these teachings are highly relevant to the modern AI era, where vast amounts of information are generated and disseminated at unprecedented speed. Human decisions should not be based solely on assumptions, popularity, or unverified data. Instead, they should rely on careful reflection, critical analysis, and systematic verification of facts.

The Cūḷahatthipadopama Sutta also highlights an important principle of positive peace: the development of inner human qualities alongside technological progress. When individuals cultivate morality, concentration, and wisdom, they are better equipped to use AI responsibly, reducing bias, conflict, misinformation, and social division.

Experts agree that the message of this ancient discourse offers a valuable lesson for the twenty-first century. True confidence and understanding must arise from personal practice and direct verification rather than blind acceptance or reliance on technological authority alone. By integrating these principles into the development and application of AI, humanity can foster a future characterized by wisdom, mutual understanding, and lasting global peace.

“จูฬหัตถิปโทปมสูตร” ชี้ทางสร้างสันติภาพโลกยุค AI ย้ำความจริงต้องพิสูจน์ด้วยการปฏิบัติ ไม่ใช่เพียงความเชื่อ

 “จูฬหัตถิปโทปมสูตร” ชี้ทางสร้างสันติภาพโลกยุค AI ย้ำความจริงต้องพิสูจน์ด้วยการปฏิบัติ ไม่ใช่เพียงความเชื่อ

ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของมนุษยชาติ การแสวงหาแนวทางสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยทั้งเทคโนโลยีและหลักคิดทางจริยธรรมควบคู่กัน นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาชี้ว่า “จูฬหัตถิปโทปมสูตร” ในพระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 4 มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เป็นหลักธรรมสำคัญที่สามารถประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลกในยุค AI ได้อย่างลึกซึ้ง

จูฬหัตถิปโทปมสูตรนำเสนออุปมาเรื่องการตามรอยเท้าช้างเพื่อพิสูจน์ขนาดและความยิ่งใหญ่ของช้าง เปรียบเสมือนการแสวงหาความจริงเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเริ่มต้นจากการสนทนาระหว่างชาณุโสณีพราหมณ์และปีโลติกปริพาชก ซึ่งเกิดความเลื่อมใสในพระพุทธเจ้าหลังจากสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของเหล่าบัณฑิตและผู้มีปัญญาที่เข้ามาเป็นสาวก

อย่างไรก็ตาม พระพุทธเจ้าทรงชี้ให้เห็นว่า การเห็นเพียง “รอยเท้า” หรือหลักฐานเบื้องต้น ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันความยิ่งใหญ่ของช้างได้อย่างแท้จริง เช่นเดียวกับการยอมรับความจริงจากข้อมูล ข่าวสาร หรือคำบอกเล่าเพียงอย่างเดียว ย่อมยังไม่ใช่ความรู้ที่สมบูรณ์ จนกว่าจะผ่านการตรวจสอบและพิสูจน์ด้วยประสบการณ์ตรง

สาระสำคัญของพระสูตรเน้นกระบวนการพัฒนาตนอย่างเป็นลำดับ เริ่มจากการสมาทานศีล การสำรวมอินทรีย์ การมีสติสัมปชัญญะ การเจริญสมาธิจนบรรลุฌาน และการพัฒนาปัญญาจนเกิดอภิญญา กระทั่งเข้าถึง “อาสวักขยญาณ” หรือความรู้ที่ทำให้กิเลสสิ้นไปโดยสิ้นเชิง อุปมาดั่งการได้เห็นช้างตัวจริงในที่แจ้ง ซึ่งทำให้ความสงสัยทั้งปวงหมดสิ้น

ผู้เชี่ยวชาญด้านพุทธศาสนาระบุว่า หลักธรรมดังกล่าวมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อโลกยุค AI ที่ข้อมูลจำนวนมหาศาลถูกสร้างและเผยแพร่อย่างรวดเร็ว การตัดสินใจของมนุษย์ไม่ควรตั้งอยู่บนความเชื่อ ความนิยม หรือข้อมูลที่ยังไม่ได้รับการตรวจสอบ แต่ควรอาศัยกระบวนการไตร่ตรอง วิเคราะห์ และพิสูจน์ข้อเท็จจริงอย่างเป็นระบบ

นอกจากนี้ จูฬหัตถิปโทปมสูตรยังสะท้อนแนวคิดสำคัญของสันติภาพเชิงบวก คือการพัฒนาคุณภาพภายในของมนุษย์ควบคู่กับการพัฒนาเทคโนโลยี เมื่อมนุษย์มีศีล สมาธิ และปัญญาเป็นฐาน ย่อมสามารถใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ ลดอคติ ความขัดแย้ง และการบิดเบือนข้อมูล อันเป็นสาเหตุสำคัญของความแตกแยกในสังคมโลก

นักวิชาการเห็นตรงกันว่า สาระของจูฬหัตถิปโทปมสูตรเป็นบทเรียนสำคัญสำหรับศตวรรษที่ 21 โดยชี้ให้เห็นว่าศรัทธาที่แท้จริงต้องตั้งอยู่บนผลแห่งการปฏิบัติและการพิสูจน์ด้วยตนเอง มิใช่การเชื่อตามกระแสหรืออำนาจของเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว หากมนุษยชาติสามารถนำหลักการดังกล่าวมาประยุกต์ใช้ร่วมกับการพัฒนา AI ก็จะช่วยสร้างสังคมแห่งปัญญา ความเข้าใจ และสันติภาพที่ยั่งยืนในระดับโลกได้ในอนาคต

“Pasarasi Sutta” Offers a Path to Peace in the AI Era: Transforming Unnoble Pursuits into Wisdom for Humanity

As artificial intelligence (AI) rapidly transforms economies, societies, and daily life around the world, Buddhist scholars are drawing upon the teachings of the Pasarasi Sutta from the Majjhima Nikaya as a framework for promoting global peace. They emphasize the importance of choosing the right objective of human pursuit in an age increasingly shaped by intelligent technologies

The Pasarasi Sutta distinguishes between two kinds of pursuit: the unnoble pursuit and the noble pursuit. The unnoble pursuit refers to the search for things that are impermanent, subject to decay, and ultimately incapable of providing lasting fulfillment. The noble pursuit, by contrast, is directed toward liberation from suffering and the realization of Nibbana.

The discourse is presented through the story of Prince Siddhattha’s spiritual journey. Renouncing wealth, status, power, and royal comforts, he sought a path beyond suffering. Although he mastered advanced meditative attainments under renowned teachers of his time, he realized that these accomplishments did not lead to complete liberation. Consequently, he continued his search independently until attaining Supreme Enlightenment.

Scholars suggest that this narrative offers valuable lessons for the AI era. Many nations and organizations are engaged in intense competition to develop advanced technologies for economic gain, strategic advantage, and geopolitical influence. Without wisdom and ethical guidance, such pursuits may become examples of “unnoble pursuits,” leading to inequality, conflict, and instability on a global scale.

In the sutta, the Buddha compares attachment to the five sensual pleasures to animals trapped in a hunter’s snare. Similarly, people in the digital age may become trapped by information overload, social recognition, financial interests, or excessive dependence on technology, thereby losing their freedom of thought and inner balance.

Experts in AI ethics argue that one of the greatest challenges today is ensuring that technology serves humanity rather than humanity becoming subservient to technology. AI development should therefore focus on improving quality of life, expanding educational opportunities, promoting social equity, and addressing global challenges instead of merely maximizing profit or power.

The Pasarasi Sutta also describes the cultivation of the mind through the stages of meditative absorption, including the form and formless attainments, culminating in profound liberation beyond mental conditioning. This teaching highlights the importance of developing mindfulness, concentration, and wisdom capable of guiding humanity through an increasingly complex technological landscape.

Scholars further emphasize that lasting peace in the AI era can emerge only when individuals and societies cultivate the wisdom to evaluate technological consequences responsibly, understand their own motivations, and employ innovation for the common good rather than for greed, delusion, or limitless competition.

The Pasarasi Sutta therefore serves as a timeless reminder for humanity to reflect upon what it truly seeks through technological advancement. If the ultimate goal is peace, sustainability, and human well-being, then AI development must be grounded in wisdom, ethical responsibility, and compassion. Only then can technology become a genuine instrument of global peace and human flourishing.

“ปาสราสิสูตร” ชี้ทางสันติภาพโลกยุค AI เปลี่ยนจากการแสวงหาที่ไม่ประเสริฐ สู่ปัญญาเพื่อประโยชน์มนุษยชาติ

 “ปาสราสิสูตร” ชี้ทางสันติภาพโลกยุค AI เปลี่ยนจากการแสวงหาที่ไม่ประเสริฐ สู่ปัญญาเพื่อประโยชน์มนุษยชาติ

ท่ามกลางการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่กำลังเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจ สังคม และวิถีชีวิตของผู้คนทั่วโลก นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาได้หยิบยกหลักธรรมจาก “ปาสราสิสูตร” ในพระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๔ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ มาประยุกต์ใช้เป็นแนวทางสร้างสันติภาพโลก โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการเลือก “เป้าหมายแห่งการแสวงหา” ที่ถูกต้องในยุคแห่งเทคโนโลยีอัจฉริยะ

ปาสราสิสูตรว่าด้วย “การแสวงหา” สองลักษณะ ได้แก่ การแสวงหาที่ไม่ประเสริฐ และการแสวงหาที่ประเสริฐ โดยการแสวงหาที่ไม่ประเสริฐ คือการไขว่คว้าสิ่งที่อยู่ภายใต้ความไม่เที่ยง ความเสื่อมสลาย และความพลัดพราก ขณะที่การแสวงหาที่ประเสริฐคือการมุ่งสู่ความหลุดพ้นจากทุกข์และการเข้าถึงพระนิพพาน

เนื้อหาในพระสูตรถ่ายทอดผ่านพระพุทธประวัติช่วงสำคัญ เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะทรงสละลาภ ยศ อำนาจ และความสะดวกสบายแห่งชีวิตราชวงศ์ ออกแสวงหาหนทางดับทุกข์ พระองค์ทรงศึกษากับคณาจารย์ผู้มีชื่อเสียงในยุคนั้นและบรรลุสมาธิขั้นสูง แต่ทรงตระหนักว่ายังไม่ใช่หนทางแห่งการหลุดพ้นอย่างแท้จริง จึงทรงแสวงหาด้วยพระองค์เอง จนตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

นักวิชาการมองว่า เรื่องราวดังกล่าวสะท้อนบทเรียนสำคัญต่อโลกยุค AI ซึ่งหลายประเทศและองค์กรกำลังแข่งขันกันพัฒนาเทคโนโลยีด้วยเป้าหมายด้านเศรษฐกิจ อำนาจ และความได้เปรียบทางการแข่งขัน หากขาดการกำกับด้วยปัญญาและคุณธรรม การแสวงหาเหล่านั้นอาจกลายเป็น “การแสวงหาที่ไม่ประเสริฐ” ซึ่งนำไปสู่ความขัดแย้ง ความเหลื่อมล้ำ และความไม่มั่นคงในระดับโลก

ในพระสูตร พระพุทธองค์ทรงเปรียบการยึดติดในกามคุณ ๕ ว่าเสมือนสัตว์ที่ติดอยู่ในบ่วงพราน ไม่สามารถหลุดพ้นจากอำนาจของผู้ล่าได้ เปรียบได้กับมนุษย์ในยุคดิจิทัลที่อาจตกอยู่ในกับดักของข้อมูล ความนิยม ชื่อเสียง ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ หรือการเสพเทคโนโลยีอย่างไร้ขอบเขต จนสูญเสียอิสรภาพทางความคิดและจิตใจ

ผู้เชี่ยวชาญด้านจริยธรรม AI ระบุว่า หนึ่งในความท้าทายสำคัญของโลกปัจจุบันคือการทำให้เทคโนโลยีรับใช้คุณค่าของมนุษยชาติ มากกว่าการปล่อยให้มนุษย์ตกเป็นผู้รับใช้เทคโนโลยี การพัฒนา AI จึงควรมุ่งส่งเสริมคุณภาพชีวิต การศึกษา ความเสมอภาค และการแก้ไขปัญหาสังคม มากกว่าการมุ่งแสวงหาผลกำไรหรืออำนาจเพียงอย่างเดียว

ปาสราสิสูตรยังนำเสนอแนวทางการฝึกจิตผ่านรูปฌาน อรูปฌาน และการก้าวข้ามการปรุงแต่งทางจิต จนสามารถหลุดพ้นจากอำนาจของพญามารได้อย่างสิ้นเชิง ซึ่งสะท้อนถึงความจำเป็นในการพัฒนาสติ สมาธิ และปัญญาของมนุษย์ให้ก้าวทันความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี

นักวิชาการเห็นว่า สันติภาพโลกในยุค AI จะเกิดขึ้นได้เมื่อมนุษย์มีความสามารถในการใช้ปัญญาพิจารณาผลกระทบของเทคโนโลยีอย่างรอบด้าน รู้เท่าทันแรงจูงใจของตนเอง และเลือกใช้เทคโนโลยีเพื่อประโยชน์ส่วนรวม มากกว่าการตอบสนองความโลภ ความหลง หรือการแข่งขันที่ไร้ขอบเขต

ปาสราสิสูตรจึงเป็นบทเรียนสำคัญที่เตือนให้มนุษยชาติกลับมาทบทวนว่า เรากำลังแสวงหาสิ่งใดจากเทคโนโลยี หากเป้าหมายสูงสุดคือความสงบสุข ความยั่งยืน และคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้คน การพัฒนา AI ย่อมต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของปัญญา คุณธรรม และความรับผิดชอบต่อสังคมโลก เพื่อให้เทคโนโลยีกลายเป็นเครื่องมือแห่งสันติภาพอย่างแท้จริง

“Nivapa Sutta” Warns the AI Era of the Traps of Temptation, Points to the Middle Path for Sustainable Global Peace

 

As artificial intelligence (AI) continues to reshape societies across the globe, Buddhist scholars are turning to the teachings of the Nivapa Sutta from the Majjhima Nikaya as a valuable framework for promoting peace in the digital age. They argue that humanity must learn to recognize and overcome the “traps of temptation” that often accompany technological progress.

In the Nivapa Sutta, the Buddha compares the five sensual pleasures—forms, sounds, smells, tastes, and tactile sensations—to a “field of bait” prepared by a hunter or Mara to lure beings into captivity. These alluring objects symbolize the attachments, cravings, and endless pursuits that keep individuals trapped in cycles of desire and dissatisfaction.

The discourse describes four types of spiritual practitioners. The first three groups fail to escape Mara’s influence due to carelessness, excessive asceticism that leads to mental imbalance, or attachment to speculative views and self-created doctrines. As a result, they remain unable to realize the deeper truths of existence.

The fourth group, however, follows the Middle Path. Through balanced and disciplined cultivation of the mind, they progress through the stages of meditative absorption, including the form absorptions (rupa jhanas), formless attainments (arupa jhanas), and ultimately the attainment of cessation of perception and feeling (sanna-vedayita-nirodha). At this level, the influence of Mara can no longer reach them.

Scholars observe that the teachings of the Nivapa Sutta are highly relevant to the challenges of the AI era. Modern societies face new forms of temptation, including endless streams of digital content, social media addiction, economic competition, and the pursuit of technological advantage without sufficient ethical consideration.

Experts in AI ethics note that technology can serve either as a force for progress or as a trap of delusion. When technological systems are driven solely by profit, power, or influence, they may contribute to inequality, social polarization, misinformation, and international conflict.

The Nivapa Sutta therefore offers an important lesson: AI development should follow a Middle Path. Humanity should neither become blindly obsessed with technology nor reject it entirely. Instead, technological advancement should be guided by wisdom, ethical responsibility, mindfulness, and compassion.

Furthermore, the cultivation of a stable and disciplined mind is essential for peacebuilding. Many global conflicts arise from greed, fear, and attachment to self-interest. By understanding and overcoming these mental tendencies, individuals and societies can foster greater harmony and cooperation.

Scholars conclude that if the principles of the Nivapa Sutta are integrated into AI governance and technological development, technology can become a powerful instrument for human flourishing rather than a source of bondage and conflict. Properly guided, AI can support mutual understanding, international cooperation, and lasting peace.

The Nivapa Sutta thus serves as a timeless reminder that the greatest challenge of the AI age is not merely controlling technology, but mastering the human mind itself—the ultimate source of both humanity’s problems and its solutions for global peace.

“นิวาปสูตร” เตือนโลกยุค AI ระวังกับดักแห่งความลุ่มหลง ชี้ทางสายกลางสู่สันติภาพที่ยั่งยืน

 “นิวาปสูตร” เตือนโลกยุค AI ระวังกับดักแห่งความลุ่มหลง ชี้ทางสายกลางสู่สันติภาพที่ยั่งยืน

 ท่ามกลางกระแสการพัฒนาเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่กำลังเข้ามามีบทบาทในทุกมิติของชีวิต นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาได้หยิบยกหลักธรรมจาก “นิวาปสูตร” ในพระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๔ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ มาวิเคราะห์เพื่อสะท้อนแนวทางการสร้างสันติภาพโลกในยุคดิจิทัล โดยชี้ว่ามนุษยชาติต้องรู้เท่าทัน “กับดักแห่งความลุ่มหลง” ที่อาจแฝงมากับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี

นิวาปสูตรเปรียบเทียบกามคุณทั้งห้า ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส เสมือน “ทุ่งหญ้าล่อใจ” ที่พรานหรือพญามารใช้เป็นเหยื่อล่อสัตว์ให้ติดกับดัก เปรียบได้กับสิ่งยั่วยุและความพึงพอใจที่ดึงดูดมนุษย์ให้หลงติดอยู่ในความอยาก ความยึดมั่น และการแสวงหาความสุขทางวัตถุโดยไม่รู้จบ

พระพุทธองค์ทรงอธิบายถึงผู้ปฏิบัติธรรม ๔ จำพวก โดยสามจำพวกแรกยังไม่สามารถหลุดพ้นจากอำนาจของมารได้ เนื่องจากความประมาท การปฏิบัติที่เคร่งตึงจนเกินไป หรือการยึดติดอยู่กับความคิดและทฤษฎีที่ตนสร้างขึ้นเอง จนไม่สามารถเข้าถึงความจริงอันลึกซึ้งของชีวิตได้

ส่วนผู้ปฏิบัติจำพวกที่สี่ คือผู้ที่ดำเนินตามทางสายกลาง ฝึกฝนจิตใจอย่างถูกต้องและสมดุล จนสามารถพัฒนาจิตเข้าสู่รูปฌาน อรูปฌาน และบรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ อันเป็นภาวะที่อำนาจแห่งกิเลสและมารไม่อาจครอบงำได้อีกต่อไป

นักวิชาการมองว่า หลักธรรมในนิวาปสูตรมีความสอดคล้องอย่างยิ่งกับความท้าทายในยุค AI ซึ่งมนุษย์กำลังเผชิญกับสิ่งล่อใจรูปแบบใหม่ ทั้งการเสพข้อมูลอย่างไม่รู้จบ การยึดติดกับความนิยมบนสื่อสังคมออนไลน์ การแข่งขันทางเศรษฐกิจ และการใช้เทคโนโลยีเพื่อแสวงหาผลประโยชน์โดยปราศจากจริยธรรม

ผู้เชี่ยวชาญด้านจริยธรรม AI ระบุว่า เทคโนโลยีสามารถเป็นทั้งเครื่องมือแห่งการพัฒนาและกับดักแห่งความหลง หากมนุษย์ขาดสติและปัญญาในการใช้งาน การปล่อยให้ระบบอัลกอริทึมขับเคลื่อนด้วยผลประโยชน์เพียงอย่างเดียว อาจนำไปสู่ความเหลื่อมล้ำ การแบ่งขั้วทางสังคม การบิดเบือนข้อมูล และความขัดแย้งในระดับโลก

นิวาปสูตรจึงเสนอแนวทางสำคัญว่า การพัฒนา AI ควรตั้งอยู่บนหลักทางสายกลาง คือไม่หลงใหลเทคโนโลยีจนขาดการควบคุม และไม่ปฏิเสธเทคโนโลยีจนพลาดโอกาสในการพัฒนาสังคม แต่ต้องใช้สติ ปัญญา และคุณธรรมเป็นเครื่องกำกับทิศทางการพัฒนา

นอกจากนี้ การฝึกฝนจิตใจให้มีความมั่นคงและรู้เท่าทันความอยาก ยังเป็นพื้นฐานสำคัญของการสร้างสันติภาพ เพราะความขัดแย้งจำนวนมากในโลกเกิดจากความโลภ ความกลัว และความยึดมั่นในผลประโยชน์ของตนเอง

นักวิชาการสรุปว่า หากมนุษยชาติสามารถประยุกต์หลักธรรมในนิวาปสูตรกับการกำหนดนโยบายและการพัฒนา AI ได้อย่างเหมาะสม เทคโนโลยีจะไม่กลายเป็นกับดักที่ฉุดรั้งมนุษย์ไว้ในวังวนของกิเลส แต่จะเป็นพลังสำคัญที่ช่วยส่งเสริมความร่วมมือ ความเข้าใจ และสันติภาพของประชาคมโลก

นิวาปสูตรจึงเป็นคำเตือนร่วมสมัยที่ทรงคุณค่า ว่าการเอาชนะความท้าทายของโลกยุค AI มิได้อยู่ที่การควบคุมเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว หากแต่อยู่ที่การรู้เท่าทันและควบคุมจิตใจของมนุษย์ ซึ่งเป็นรากเหง้าของทั้งปัญหาและทางออกของสันติภาพโลกอย่างแท้จริง

“Rathavinita Sutta” Offers a Path to Global Peace in the AI Era: Advancing Technology Through Ethical and Gradual Development

 “Rathavinita Sutta” Offers a Path to Global Peace in the AI Era: Advancing Technology Through Ethical and Gradual Development

Amid the rapid transformation brought about by artificial intelligence (AI), Buddhist scholars are drawing upon the teachings of the Rathavinita Sutta from the Majjhima Nikaya as a framework for promoting global peace. They emphasize that both human development and technological advancement must proceed in a balanced and progressive manner if lasting peace and stability are to be achieved.

The Rathavinita Sutta records a profound dialogue between Venerable Sariputta, renowned as the Buddha’s chief disciple in wisdom, and Venerable Punna Mantaniputta at Andhavana Grove. Their discussion focuses on the ultimate goal of Buddhist practice: Anupada Parinibbana, the complete cessation of suffering through the absence of attachment and clinging.

Venerable Punna explains that this supreme goal cannot be attained instantly. Rather, it requires a sequence of mutually supportive stages, illustrated through the metaphor of “seven relay chariots.” Just as a traveler reaches a distant destination by transferring from one chariot to another, spiritual progress unfolds through successive stages that lead toward final liberation.

The journey begins with purity of moral conduct, followed by purification of mind, right understanding, insight into reality, and progressively deepening wisdom. Each stage serves not as an end in itself but as a necessary foundation for the next stage of development.

Scholars note that this principle offers valuable guidance for AI development and global peacebuilding. Modern societies often focus on technological outcomes while neglecting the ethical and moral foundations required to ensure that innovation benefits humanity.

In the AI era, peace cannot be achieved through technology alone. It must begin with the cultivation of ethical awareness, responsibility, and wisdom among those who create and use technology. Similar to the seven relay chariots, every stage of development is essential and cannot be skipped.

Experts in AI ethics argue that technological progress should be built upon transparency, accountability, and public trust before advancing toward innovation, economic growth, and solutions to global challenges. This gradual and interconnected process closely mirrors the teachings of the Rathavinita Sutta.

Furthermore, the dialogue between Venerable Sariputta and Venerable Punna reflects the values of humility, mutual respect, and openness to learning from one another. These qualities are increasingly important in today’s digitally connected world, where diverse perspectives and global collaboration are essential.

Scholars conclude that if humanity applies the lessons of the Rathavinita Sutta to AI development—prioritizing human development alongside technological innovation and grounding systems in ethics, wisdom, and cooperation—technology can become a powerful force for peace, social harmony, and sustainable progress.

The Rathavinita Sutta therefore serves as a timeless reminder that true success lies not merely in reaching a destination but in cultivating oneself correctly throughout every stage of the journey. Only then can humanity ensure that the destination of technological progress becomes a destination of genuine peace for all.