Song: The Right Way Inspired by the Bhūmija Sutta

[Verse 1]

You can't find rivers in the sand,
Or hold the wind with empty hands.
You can't light fire in pouring rain,
Or harvest hope from fields of pain.

Every journey has a start,
Truth begins inside the heart.
When wisdom leads us every day,
The light will always find its way.

[Pre-Chorus]

Not by wishing...
Not by dreams...
Life is more than what it seems.

Truth is waiting,
Step by step,
Every promise that we kept.

[Chorus]

Walk the right way, side by side,
Let compassion be our guide.
When the cause is pure and true,
Peace will rise in all we do.

One world...
One voice...
One united human choice.

Hand in hand we'll always find,
A brighter future for mankind.

[Verse 2]

Like oil hidden in the seed,
Truth appears through every deed.
Like the fire in dry wood's flame,
Wisdom grows when hearts can change.

No more anger...
No more fear...
Let forgiveness draw us near.

Every nation,
Every land,
Building peace with open hands.

[Bridge]

Right View...
Right Thought...
Every lesson life has taught.

Right Speech...
Right Action...
Love becomes our true direction.

[Final Chorus]

Walk the right way every day,
Let the darkness fade away.
Every heart can choose to see,
Hope through truth and harmony.

The Eightfold Path will always shine,
Across all space and endless time.
Peace begins with what we do...
And starts inside me and you.

[Outro]

When the path is true and bright,
Every dawn becomes the light.
The right way...
The only way...
To peace for all the world.

Bhūmija Sutta: Right Methods Lead to Lasting World Peace

Scholars of Buddhism and Peace Studies have emphasized that the Bhūmija Sutta offers profound guidance for building sustainable world peace by teaching that success depends not on desire alone, but on following the right causes and methods.

The discourse records a dialogue between Venerable Bhūmija and Prince Jayasena concerning the conditions that lead to successful spiritual practice. The Buddha explains that merely wishing for success is insufficient if one's methods are incorrect.

To illustrate this truth, He compares wrong practice to attempting to milk a cow through its horn or extracting oil from sand—efforts that can never succeed regardless of determination. Conversely, practicing according to the Noble Eightfold Path naturally produces results, just as oil can be pressed from sesame seeds or fire can be generated from dry wood.

The Buddha's teaching emphasizes that right view (Sammā Diṭṭhi) is the essential foundation for all genuine achievement. When people understand causes and conditions correctly, they choose actions that naturally lead to beneficial outcomes.

Applied to today's world, the Bhūmija Sutta teaches that lasting peace cannot be achieved through violence, prejudice, or unrealistic expectations. Instead, governments, organizations, and individuals must address the true causes of conflict with wisdom, ethical conduct, dialogue, and compassion.

Modern peacebuilding therefore requires not only good intentions but also correct understanding, evidence-based decisions, moral leadership, and cooperation rooted in justice and mutual respect.

The Bhūmija Sutta concludes with a timeless lesson: when the causes are right, the results will naturally follow. This principle provides a universal foundation for sustainable peace among individuals, communities, and nations.

ภูมิชสูตรชี้ “วิธีการที่ถูกต้อง” คือกุญแจสู่สันติภาพโลก นักวิชาการเสนอใช้หลักเหตุปัจจัยแก้ความขัดแย้งอย่างยั่งยืน

กรุงเทพฯ – นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาเสนอว่า หลักธรรมใน ภูมิชสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ สามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางสำคัญในการสร้างสันติภาพโลก โดยชี้ให้เห็นว่า ความสำเร็จของการแก้ไขปัญหาไม่ได้ขึ้นอยู่กับความปรารถนาหรือความคาดหวัง หากแต่อยู่ที่การเลือกใช้วิธีการที่ถูกต้องตามเหตุและปัจจัย

สาระสำคัญของพระสูตรเป็นการสนทนาระหว่าง พระภูมิชะ กับ พระราชกุมารชยเสนะ เกี่ยวกับปัจจัยที่ทำให้การปฏิบัติธรรมประสบผลสำเร็จ พระพุทธเจ้าทรงอธิบายว่า ความหวังเพียงอย่างเดียวไม่อาจทำให้เกิดผล หากแนวทางปฏิบัติไม่ถูกต้อง เช่นเดียวกับการพยายามรีดน้ำนมจากเขาโค หรือการคั้นน้ำมันจากทราย ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่อาจเกิดผลได้ ไม่ว่าจะใช้ความพยายามมากเพียงใด

ในทางกลับกัน หากบุคคลดำเนินชีวิตตาม มรรคมีองค์ 8 ซึ่งประกอบด้วยความเห็นชอบ ความดำริชอบ การพูดชอบ การกระทำชอบ การเลี้ยงชีพชอบ ความเพียรชอบ สติชอบ และสมาธิชอบ ย่อมสามารถบรรลุผลแห่งการปฏิบัติได้ แม้จะไม่ได้ตั้งความคาดหวังไว้ก็ตาม เปรียบได้กับการคั้นน้ำมันจากเมล็ดงา หรือการก่อไฟจากไม้แห้ง ซึ่งเป็นวิธีที่สอดคล้องกับธรรมชาติของเหตุและผล

นักวิชาการระบุว่า หลักธรรมดังกล่าวสามารถประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลกได้อย่างเป็นรูปธรรม เพราะความขัดแย้งในปัจจุบันจำนวนมากเกิดจากการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ การใช้อารมณ์ ความรุนแรง หรือผลประโยชน์เฉพาะหน้า แทนที่จะวิเคราะห์ต้นเหตุอย่างเป็นระบบ

การยึดหลัก สัมมาทิฏฐิ หรือความเห็นที่ถูกต้อง จะช่วยให้บุคคลและสังคมเข้าใจความจริงของปัญหา มองเห็นเหตุปัจจัยที่แท้จริง และเลือกแนวทางแก้ไขที่เหมาะสม ส่งผลให้การเจรจา การบริหารประเทศ การพัฒนาองค์กร และความร่วมมือระหว่างประเทศเป็นไปบนพื้นฐานของเหตุผล ความเป็นธรรม และความเมตตา

ผู้เชี่ยวชาญเสนอว่า การพัฒนาผู้นำในศตวรรษที่ 21 ควรให้ความสำคัญกับการคิดเชิงเหตุผล การตัดสินใจบนข้อมูลที่ถูกต้อง และการยึดมั่นในคุณธรรม มากกว่าการใช้อำนาจหรือแรงกดดัน เพราะสันติภาพที่ยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้เมื่อวิธีการแก้ปัญหาสอดคล้องกับความจริงของเหตุและผล

นักวิชาการสรุปว่า ภูมิชสูตร มิได้สอนเพียงเรื่องการปฏิบัติธรรม หากยังเป็นหลักคิดสากลที่สามารถประยุกต์ใช้กับการบริหารประเทศ การพัฒนาองค์กร และการสร้างสันติภาพโลก โดยย้ำว่า "เมื่อเหตุถูกต้อง ผลที่ถูกต้องย่อมเกิดขึ้น" ซึ่งเป็นหลักการสำคัญของพระพุทธศาสนาที่มีคุณค่าต่อสังคมโลกในทุกยุคทุกสมัย

Song: Train the Heart Inspired by the Dantabhūmi Sutta

[Verse 1]

Like a wild elephant roaming free,
Bound by forests it cannot see.
The strongest chains are deep inside,
Where fear and selfish dreams still hide.

Step by step the journey grows,
Through every trial wisdom flows.
A patient heart will find its way,
Toward a brighter, peaceful day.

[Pre-Chorus]

Hold your ground, don't turn away.
Truth is found in every day.

[Chorus]

Train the heart, awaken the soul,
That's where every healing starts.
Break the chains of fear and pride,
Let compassion be our guide.

One world, one hope, one destiny,
Built through love and harmony.
Peace is born when we begin,
Training first the heart within.

[Verse 2]

Mindful footsteps, calm and clear,
Replacing anger, doubt, and fear.
Body, feelings, thoughts, and mind,
A path where freedom we can find.

Not by power, not by fame,
Not by fortune or a name.
True success is always found,
Where wisdom stands on solid ground.

[Bridge]

Every nation, every race,
Can become one human place.
When discipline and kindness grow,
Seeds of lasting peace will flow.

[Final Chorus]

Train the heart, ignite the light,
Turn the darkness into bright.
Hand in hand we all can stand,
Building peace across the land.

The greatest victory we'll see,
Is mastering ourselves completely.
From one calm heart the world will start,
Living forever peacefully.

[Outro]

Like the elephant calm and strong,
We all know where we belong.
Train the heart... let wisdom lead...
And peace will bloom in every deed.

Dantabhūmi Sutta: Self-Training as the Foundation of Lasting World Peace

Scholars of Buddhism and Peace Studies have identified the Dantabhūmi Sutta as a profound guide for building sustainable world peace through self-discipline, mindfulness, and wisdom. The discourse teaches that genuine peace in society begins with the training of one's own mind.

The Buddha compares the training of a practitioner to the training of a wild elephant by a royal elephant trainer. Just as a wild elephant must gradually abandon its attachment to the forest before becoming gentle and dependable, human beings must overcome attachment to sensual pleasures, selfish desires, and ego before achieving inner peace.

The discourse emphasizes that spiritual development follows a gradual path: ethical discipline, restraint of the senses, moderation, diligence, concentration, and insight. At the center of this training are the Four Foundations of Mindfulness (Satipaṭṭhāna)—mindful awareness of the body, feelings, mind, and mental phenomena—which enable practitioners to recognize and overcome greed, hatred, and delusion.

Applied to the modern world, these principles encourage ethical leadership, emotional intelligence, responsible decision-making, and peaceful conflict resolution. Leaders who cultivate mindfulness are better equipped to listen with empathy, manage differences wisely, and build trust among communities and nations.

The Dantabhūmi Sutta also reminds us that true human worth is measured not by age, wealth, or social status, but by the purification of the mind and the elimination of mental defilements before the end of life.

Scholars conclude that if governments, educational institutions, and societies integrate these principles into leadership, education, and international cooperation, humanity can move toward a more peaceful, compassionate, and sustainable future. 

ทันตภูมิสูตรชี้ “การฝึกตน” คือรากฐานของสันติภาพโลก เปรียบมนุษย์ดั่งช้างป่าที่ต้องฝึกจิตก่อนเปลี่ยนสังคม

กรุงเทพฯ – นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาเสนอว่า หลักธรรมใน ทันตภูมิสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ สามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการสร้างสันติภาพโลกได้อย่างลึกซึ้ง โดยชี้ว่าการสร้างสังคมที่สงบสุขต้องเริ่มจากการฝึกฝนจิตใจของแต่ละคนให้มีวินัย สติ และปัญญา ก่อนจะขยายผลสู่ครอบครัว ชุมชน และประชาคมโลก

สาระสำคัญของทันตภูมิสูตรเปรียบการพัฒนาจิตของผู้ปฏิบัติธรรมกับการฝึกช้างป่าโดยควาญช้างหลวง ซึ่งต้องอาศัยความอดทน ความสม่ำเสมอ และการฝึกอย่างเป็นระบบ ช้างที่ยังผูกพันกับป่าและไม่ยอมละความเคยชินเดิม ย่อมไม่สามารถเป็นช้างที่ได้รับการฝึกอย่างสมบูรณ์ได้ เช่นเดียวกับมนุษย์ที่ยังยึดติดในกามสุข ความโลภ และอัตตา ก็ย่อมเข้าถึงความสงบภายในได้ยาก

พระพุทธองค์ทรงแสดงว่า การฝึกตนมิใช่เพียงการควบคุมพฤติกรรมภายนอก แต่ต้องเริ่มจากการรักษาศีล การสำรวมอินทรีย์ การรู้ประมาณในการบริโภค การมีความเพียร และการเจริญสมาธิ โดยมี สติปัฏฐาน 4 เป็นหลักสำคัญในการเฝ้ารู้กาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อให้สามารถรู้เท่าทันอารมณ์ ความคิด และกิเลสที่เกิดขึ้นในทุกขณะ

นักวิชาการระบุว่า หลักสติปัฏฐาน 4 สามารถประยุกต์ใช้กับการบริหารองค์กร การศึกษา การพัฒนาผู้นำ และการแก้ไขความขัดแย้งระหว่างประเทศ เพราะผู้ที่มีสติย่อมสามารถควบคุมอารมณ์ ลดอคติ รับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง และตัดสินใจบนพื้นฐานของเหตุผลและคุณธรรม มากกว่าความโกรธ ความกลัว หรือผลประโยชน์เฉพาะหน้า

พระสูตรยังเน้นว่าการพัฒนาตนเองเป็นกระบวนการที่ต้องดำเนินไปตามลำดับ ตั้งแต่วินัยพื้นฐานไปจนถึงสมาธิและปัญญาขั้นสูง จนสามารถชำระอาสวะและเข้าถึงความหลุดพ้นได้อย่างแท้จริง แนวคิดดังกล่าวสะท้อนว่า การสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนก็ต้องอาศัยการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในระดับบุคคลและระดับสถาบัน มิใช่การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเพียงชั่วคราว

ท้ายที่สุด ทันตภูมิสูตรเตือนให้ตระหนักว่า คุณค่าของชีวิตมิได้วัดจากอายุ ตำแหน่ง หรือฐานะทางสังคม หากแต่อยู่ที่การฝึกฝนตนเอง การลดละกิเลส และการชำระอาสวะให้หมดสิ้นก่อนความตายจะมาถึง

นักวิชาการสรุปว่า หากมนุษยชาติหันมาให้ความสำคัญกับการฝึกจิต การสร้างวินัยในตนเอง และการพัฒนาปัญญาควบคู่กับการพัฒนาเศรษฐกิจและเทคโนโลยี โลกจะมีโอกาสก้าวสู่สันติภาพที่มั่นคงและยั่งยืน เพราะ "ผู้ที่ฝึกตนได้ ย่อมสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างสันติ"

Song: Eighty Years of Light Inspired by the Bakkulatthera Acchariyabbhūta Sutta

[Verse 1]

Eighty years, a steady flame,
Never seeking wealth or fame.
Walking softly, standing true,
Every step the Dhamma knew.

No desire could shake his mind,
No hatred could remain behind.
In silent strength his spirit shone,
Showing peace is deeply grown.

[Pre-Chorus]

One pure heart can light the way,
Turning darkness into day.

[Chorus]

Eighty years of light still shine,
Guiding every heart and mind.
Peace begins where greed must end,
Love is every stranger's friend.

Stand with courage, stand with grace,
Hope can heal the human race.
From one life so calm and free,
Comes a world in harmony.

[Verse 2]

Only eight short days had passed,
Truth revealed itself at last.
Through compassion, faith, and will,
Every restless voice grew still.

Others saw the path he walked,
Heard the wisdom that he taught.
Changed by kindness, born anew,
Peace became their journey too.

[Bridge]

Not by power...
Not by fear...
But by hearts that persevere.

Every nation,
Every soul,
Walking toward a common goal.

[Final Chorus]

Eighty years of light remain,
Breaking every chain of pain.
Let compassion lead the way,
To a brighter world today.

Hand in hand,
Side by side,
Leave division far behind.

The greatest peace we'll ever find...
Begins within the human mind.

[Outro]

When the final sunset came,
Still he smiled, forever free.
A life of truth became a light...
For all humanity.

Bakkula Thera's Extraordinary Virtues Inspire a Path Toward Lasting World Peace

Buddhist and peace studies scholars have highlighted the Bakkulatthera Acchariyabbhūta Sutta as an inspiring model for cultivating inner peace and promoting sustainable world peace through ethical living and spiritual discipline.

The discourse presents the remarkable life of Venerable Bakkula, who maintained impeccable moral conduct throughout eighty years of monastic life. He remained completely free from sensual desire, ill will, attachment to material gain, honor, and worldly comfort, demonstrating extraordinary purity of mind and unwavering commitment to the Dhamma.

According to the discourse, Venerable Bakkula attained arahantship within eight days of wholehearted practice, revealing the immense spiritual maturity accumulated through countless acts of virtue and perseverance.

His exemplary conduct also inspired a close friend to develop deep faith, enter the monastic order, and eventually attain liberation. This illustrates how authentic moral leadership transforms others not through force, but through personal example.

The discourse further recounts the serene and extraordinary manner in which Venerable Bakkula knowingly entered his final passing (Parinibbāna) before the community of monks, reflecting complete mindfulness, wisdom, and liberation.

Applied to today's world, these teachings suggest that lasting peace begins with self-discipline, freedom from greed and hatred, ethical leadership, and compassionate service. When individuals overcome inner conflicts, societies become more just, cooperative, and peaceful.

The life of Venerable Bakkula reminds humanity that the greatest victory is not over others, but over one's own defilements—a timeless foundation for global peace. 

พักกุลัตเถรัจฉริยัพภูตสูตรเผยต้นแบบแห่งวินัยและจิตบริสุทธิ์ สู่แรงบันดาลใจในการสร้างสันติภาพโลก

กรุงเทพฯ – นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาชี้ว่า หลักธรรมใน พักกุลัตเถรัจฉริยัพภูตสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เป็นแบบอย่างสำคัญของการพัฒนาจิตใจและการสร้างสันติภาพอย่างยั่งยืน โดยสะท้อนผ่านชีวิตอันน่าอัศจรรย์ของ พระพักกุลเถระ ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นพระอรหันต์ผู้มีความบริสุทธิ์แห่งศีลและจิตอย่างยิ่ง

พระสูตรกล่าวถึงคุณธรรมอันโดดเด่นของพระพักกุลเถระ ซึ่งดำรงชีวิตในสมณเพศตลอด 80 พรรษา ด้วยความเคร่งครัดในพระธรรมวินัย โดยไม่ปล่อยให้กามสัญญา ความพยาบาท หรือความยินดีในลาภสักการะและความสะดวกสบายทางโลกเข้าครอบงำจิตใจ ความมั่นคงในคุณธรรมดังกล่าวสะท้อนถึงการฝึกฝนตนเองอย่างต่อเนื่องและไม่ย่อท้อต่ออุปสรรค

พระสูตรยังบันทึกว่า พระพักกุลเถระใช้เวลาเพียง 8 วัน ในการบรรลุพระอรหัตผลหลังเริ่มปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง แสดงให้เห็นถึงผลแห่งการสั่งสมบารมี ความเพียร และการเตรียมพร้อมของจิตใจที่สุกงอม

อีกประเด็นสำคัญคือ อิทธิพลทางคุณธรรมของพระพักกุลเถระที่ส่งผลต่อสหายเก่า เมื่อได้เห็นการดำเนินชีวิตอันบริสุทธิ์และมั่นคงในธรรม ก็เกิดศรัทธา ออกบวช และบรรลุธรรมตาม เป็นตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลงสังคมผ่าน "พลังแห่งแบบอย่าง" มากกว่าการบังคับหรือการใช้กำลัง

ช่วงท้ายของพระสูตรกล่าวถึงความอัศจรรย์ที่พระพักกุลเถระสามารถกำหนดรู้กาลปรินิพพานของตนเองได้อย่างสงบต่อหน้าหมู่สงฆ์ แสดงถึงความสมบูรณ์แห่งสติ ปัญญา และความหลุดพ้นจากความยึดมั่นทั้งปวง

นักวิชาการระบุว่า หลักธรรมจากพระสูตรนี้สามารถประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลกได้อย่างเป็นรูปธรรม เพราะความขัดแย้งจำนวนมากมีต้นเหตุจากความโลภ ความโกรธ และความหลง หากผู้นำและประชาชนร่วมกันฝึกวินัยในตน ลดความยึดติดในผลประโยชน์ และดำเนินชีวิตด้วยเมตตา ความซื่อสัตย์ และความเสียสละ ก็จะช่วยสร้างความไว้วางใจ ความร่วมมือ และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ

พระพักกุลเถระจึงมิใช่เพียงแบบอย่างของพระอริยสงฆ์ หากยังเป็นสัญลักษณ์ของผู้นำทางจิตวิญญาณที่พิสูจน์ว่า "สันติภาพที่ยั่งยืน เริ่มต้นจากการเอาชนะกิเลสภายในตนเอง" ก่อนจะขยายผลสู่ครอบครัว สังคม และประชาคมโลก

Song: The Greatest Miracle Is Peace Inspired by the Acchariyabbhūta Dhamma Sutta

[Verse 1]

A light arose across the skies,
Beyond the reach of mortal eyes.
Hope was born for every land,
Guided by compassion's hand.

Seven steps upon the earth,
Marked the promise of new birth.
Not for power, not for fame,
But to heal all grief and pain.

[Pre-Chorus]

Every heartbeat, every breath,
Can awaken life from death.
Every moment we can choose,
Love instead of fear to use.

[Chorus]

The greatest miracle is peace,
When hatred ends and wars all cease.
A mindful heart, a spirit free,
Can change the world's destiny.

Let wisdom shine in every soul,
Compassion make the broken whole.
From every nation, every sea,
Together live in harmony.

[Verse 2]

Watch each feeling rise and fade,
Every thought that the mind has made.
Let attachment disappear,
Making truth forever clear.

When the darkness leaves the heart,
A brighter future will now start.
Hand in hand, we all can be
One human family.

[Bridge]

No miracle is greater found
Than kindness spreading all around.
No greater strength the world can see
Than mindful love and dignity.

[Final Chorus]

The greatest miracle is peace,
Where hope and understanding increase.
With wisdom lighting every way,
A brighter dawn will greet the day.

May every heart awaken now,
To truth, compassion, here and now.
The Buddha's path for all to see—
A world united peacefully.

[Outro]

From silent minds the light will grow,
Through every heart its warmth will flow.
The greatest miracle shall be...
A world embraced in harmony.

Acchariyabbhūta Dhamma Sutta Inspires a Path to World Peace Through Mindfulness, Wisdom, and Compassion

Scholars of Buddhism and Peace Studies have suggested that the teachings of the Acchariyabbhūta Dhamma Sutta (The Discourse on Wonderful and Marvellous Qualities) provide valuable guidance for building sustainable world peace through inner transformation, mindfulness, wisdom, and compassion.

The discourse begins with a conversation among monks concerning the extraordinary qualities of the Buddha, who possessed profound knowledge of the lives and deeds of previous Buddhas. Venerable Ānanda then recounts the miraculous events surrounding the Bodhisatta's descent from the Tusita Heaven into his mother's womb, accompanied by a radiant light illuminating countless world systems, symbolizing the arising of wisdom and hope for all beings.

The sutta further describes remarkable events at the Buddha's birth: the purity of Queen Māyā, the Bodhisatta's birth while standing, and his seven majestic steps accompanied by the Lion's Roar, proclaiming his mission to liberate beings from suffering through wisdom and great compassion.

Beyond these miraculous accounts, the Buddha emphasizes a deeper miracle—the perfection of mindfulness and clear comprehension. He continuously understood the arising, persistence, and passing away of feelings, perceptions, and thoughts within his own mind. This inner awareness represents the highest form of spiritual mastery.

Applied to contemporary peacebuilding, these teachings suggest that conflict originates from greed, hatred, delusion, and the absence of mindfulness. By cultivating awareness of mental processes, individuals can reduce prejudice, regulate emotions, develop empathy, and make decisions guided by wisdom instead of anger or fear.

Researchers believe that integrating these principles into education, leadership development, diplomacy, and public policy can foster ethical leadership, mutual respect, constructive dialogue, and peaceful conflict resolution among nations.

Ultimately, the Acchariyabbhūta Dhamma Sutta teaches that the greatest miracle is not supernatural power but the transformation of the human mind through mindfulness, wisdom, and compassion. Such transformation lays the strongest foundation for lasting world peace.

อัจฉริยัพภูตธัมมสูตรชี้พลังแห่งสติและเมตตา สู่แนวทางสร้างสันติภาพโลกอย่างยั่งยืน

กรุงเทพฯ – นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาเสนอว่า หลักธรรมใน อัจฉริยัพภูตธัมมสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ สามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการสร้างสันติภาพโลกได้ โดยเน้นการพัฒนาจิตใจ การมีสติสัมปชัญญะ และการดำรงชีวิตด้วยปัญญาและเมตตา อันเป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ

สาระสำคัญของพระสูตรเริ่มจากการสนทนาของหมู่ภิกษุเกี่ยวกับพุทธานุภาพอันน่าอัศจรรย์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งทรงล่วงรู้เรื่องราวของพระพุทธเจ้าในอดีตกาลอย่างละเอียด ต่อมาพระอานนท์ได้กราบทูลเหตุการณ์อัศจรรย์ตั้งแต่ครั้งพระโพธิสัตว์เสด็จจุติจากสวรรค์ชั้นดุสิตลงสู่พระครรภ์พระราชมารดา พร้อมด้วยรัศมีสว่างไสวที่แผ่ไปทั่วหมื่นโลกธาตุ อันเป็นสัญลักษณ์แห่งการอุบัติของปัญญาและความหวังแก่สรรพชีวิต

พระสูตรยังกล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญในวันประสูติ อาทิ พระราชมารดาทรงดำรงอยู่ในศีลอันบริสุทธิ์ พระโพธิสัตว์ประสูติในพระอิริยาบถยืน และทรงย่างพระบาทเจ็ดก้าวพร้อมเปล่งอาสภิวาจา อันเป็นการประกาศถึงภารกิจในการนำพาสรรพสัตว์ออกจากความทุกข์ด้วยพระปัญญาและพระมหากรุณา

อย่างไรก็ตาม นักวิชาการชี้ว่า หัวใจสำคัญของอัจฉริยัพภูตธัมมสูตรมิได้อยู่เพียงเหตุอัศจรรย์เหนือธรรมชาติ หากแต่อยู่ที่พระพุทธองค์ทรงแสดง “ความมหัศจรรย์แห่งสติสัมปชัญญะ” คือการกำหนดรู้ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ และความดับไปของเวทนา สัญญา และวิตกภายในพระทัยอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสะท้อนการรู้เท่าทันจิตใจอย่างสมบูรณ์

เมื่อนำหลักธรรมดังกล่าวมาประยุกต์ใช้กับการสร้างสันติภาพโลก พบว่า ความขัดแย้งทั้งในระดับบุคคล สังคม และนานาชาติ ล้วนมีรากฐานมาจากความโลภ ความโกรธ ความหลง และการขาดสติ หากมนุษย์ฝึกสังเกตและเข้าใจสภาวะของจิตตามหลักสติสัมปชัญญะ ก็จะสามารถลดอคติ ควบคุมอารมณ์ และตัดสินใจด้วยเหตุผลและเมตตา ส่งผลให้การแก้ไขข้อขัดแย้งเป็นไปอย่างสันติ

ผู้เชี่ยวชาญเสนอว่า หลักธรรมจากอัจฉริยัพภูตธัมมสูตรสามารถบูรณาการกับการศึกษา การพัฒนาภาวะผู้นำ การทูตระหว่างประเทศ และการส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งสันติภาพ เพื่อสร้างสังคมที่เคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ รับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง และร่วมกันแสวงหาทางออกด้วยปัญญาแทนการใช้ความรุนแรง

นักวิชาการสรุปว่า “ปาฏิหาริย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดมิใช่การเปลี่ยนแปลงโลกด้วยอำนาจ หากคือการเปลี่ยนแปลงจิตใจของมนุษย์ด้วยสติ ปัญญา และเมตตา” ซึ่งเป็นหัวใจของคำสอนในอัจฉริยัพภูตธัมมสูตร และเป็นรากฐานสำคัญของสันติภาพโลกที่ยั่งยืน

Song: The Silence That Heals the World Inspired by the Mahāsuññata Sutta

[Verse 1]

When the noise surrounds our hearts,
And fear divides the human race,
There is a path beyond the storm,
A silent light, a peaceful place.

Leave behind the restless crowd,
Listen to the truth within,
Empty hands and open minds,
That's where healing can begin.

[Pre-Chorus]

Not by power, not by pride,
But by wisdom deep inside.

[Chorus]

In the silence we are free,
From the chains of greed and fear.
Peace begins in every heart,
When compassion draws us near.

Let the world awaken now,
To kindness, truth, and unity.
The emptiness the Buddha taught
Becomes the path to harmony.

[Verse 2]

Choose the words that heal the soul,
Not the flames that feed the pain.
Walk with mindfulness each day,
Let forgiveness break the chain.

Honor not the praise of men,
Nor the riches that will fade.
Build a future strong and bright,
On the love that we have made.

[Bridge]

Every nation, every land,
Can become one family.
When we free our hearts from self,
We discover dignity.

[Final Chorus]

In the silence we shall rise,
Hand in hand across the sea.
With wisdom, love, and gentle hearts,
We'll shape tomorrow peacefully.

The light of truth will always shine,
Beyond all walls humanity builds.
World peace begins within the soul,
And spreads to every living field.

[Outro]

Empty of hatred, full of grace,
Empty of ego, love embraces.
The greatest peace the world can know,
Begins within... and gently grows.

Mahāsuññata Sutta Offers a Path to World Peace Through Inner Emptiness and Mental Cultivation

Amid growing conflicts, violence, and social crises around the world, scholars of Buddhism and peace studies have highlighted the teachings of the Mahāsuññata Sutta (The Greater Discourse on Emptiness) as a practical framework for building sustainable world peace. They emphasize that genuine peace begins with inner tranquility and freedom from mental defilements.

The Mahāsuññata Sutta explains the practice leading to the attainment of emptiness (Suññatā Samādhi), encouraging practitioners to withdraw from unnecessary social distractions in order to cultivate a mind free from sensual desires and unwholesome states. Such inner discipline addresses the very roots of conflict at both the personal and societal levels.

The Buddha also instructed practitioners to observe their minds in every posture and to engage only in conversations that reduce greed, hatred, and delusion while fostering wisdom, ethical conduct, concentration, and liberation. This principle reflects a model of constructive dialogue that promotes mutual understanding rather than division, making it highly relevant to modern peacebuilding efforts.

Furthermore, the discourse warns against attachment to material gain, honor, reputation, and excessive involvement with worldly affairs, as these attachments can gradually weaken integrity and distract individuals from their higher purpose. Applied to contemporary society, these teachings encourage ethical leadership, transparency, accountability, and service-oriented governance.

Scholars suggest that integrating the principles of the Mahāsuññata Sutta into education, leadership development, and public policy could nurture mindfulness, emotional intelligence, humility, and compassionate dialogue. These qualities are essential for preventing violence, resolving conflicts peacefully, and strengthening cooperation among nations.

In its concluding message, the Buddha encourages sincere practice, perseverance, and unwavering dedication to the path, as though guided by the Buddha as a spiritual friend. The Mahāsuññata Sutta therefore offers not only a path toward personal liberation but also a timeless vision for global peace founded upon inner transformation, wisdom, compassion, and freedom from attachment.

มหาสุญญตสูตรชี้ทางสร้างสันติภาพโลกด้วย “ความว่างจากกิเลส” และการพัฒนาจิตภายใน

กรุงเทพฯ – ท่ามกลางความขัดแย้ง ความรุนแรง และวิกฤตทางสังคมที่เกิดขึ้นในหลายภูมิภาคทั่วโลก นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาและสันติศึกษาได้นำหลักธรรมจาก มหาสุญญตสูตร ในพระไตรปิฎก เล่มที่ 14 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 6 มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ มาประยุกต์เป็นแนวทางในการสร้างสันติภาพโลก โดยชี้ให้เห็นว่า “สันติภาพที่แท้จริงเริ่มต้นจากความสงบภายในจิตใจของมนุษย์”

มหาสุญญตสูตรนำเสนอแนวทางการเข้าถึง สุญญตสมาบัติ หรือภาวะที่จิตว่างจากความยึดมั่นและกิเลส โดยพระพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำถึงการหลีกเร้นจากความวุ่นวาย การไม่หมกมุ่นอยู่กับหมู่คณะโดยไม่จำเป็น และการสร้างพื้นที่แห่งความสงบเพื่อให้จิตเป็นอิสระจากกามและอกุศลธรรม อันเป็นรากเหง้าของความขัดแย้งทั้งในระดับบุคคลและระดับสังคม

นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงสอนให้ผู้ปฏิบัติหมั่นพิจารณาจิตของตนเองในทุกอิริยาบถ พร้อมเลือกสนทนาเฉพาะเรื่องที่ส่งเสริมการลดละกิเลส การเจริญปัญญา และการพัฒนาคุณธรรม แทนการสื่อสารที่ก่อให้เกิดความแตกแยก ความเกลียดชัง หรือความขัดแย้ง ซึ่งเป็นหลักการที่สอดคล้องกับการสร้างวัฒนธรรมแห่งสันติภาพในโลกยุคปัจจุบัน

มหาสุญญตสูตรยังเตือนถึงอันตรายของการหลงติดในลาภ ยศ สักการะ และการคลุกคลีอยู่กับผลประโยชน์ทางโลกมากเกินไป เพราะสิ่งเหล่านี้อาจบั่นทอนคุณธรรมและทำให้ผู้ปฏิบัติเสื่อมถอยจากเป้าหมายแห่งการพัฒนาจิตใจ ข้อคิดดังกล่าวสามารถประยุกต์ใช้กับผู้นำ องค์กร และสังคมร่วมสมัย เพื่อส่งเสริมความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการบริหารงานบนพื้นฐานของคุณธรรม

นักวิชาการเห็นว่า หากหลักธรรมจากมหาสุญญตสูตรได้รับการประยุกต์ใช้ในระบบการศึกษา การพัฒนาผู้นำ และการสร้างนโยบายสาธารณะ จะช่วยส่งเสริมให้ประชาชนมีสติ รู้จักควบคุมอารมณ์ ลดความยึดมั่นในอัตตา และเปิดพื้นที่แห่งการรับฟังซึ่งกันและกัน อันเป็นรากฐานสำคัญของการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งอย่างสันติ

ในบทสรุป พระพุทธเจ้าทรงกำชับให้สาวกปฏิบัติตามพระธรรมด้วยความจริงใจ มีความเพียร และดำเนินชีวิตเสมือนมีพระองค์เป็นกัลยาณมิตร เพื่อเข้าถึงแก่นสารแห่งชีวิตและความสุขอันยั่งยืน หลักธรรมดังกล่าวจึงมิได้เป็นเพียงแนวทางแห่งการหลุดพ้นส่วนบุคคล หากยังเป็นหลักคิดที่สามารถประยุกต์สู่การสร้างสันติภาพโลก ผ่านการพัฒนาจิตใจ การลดอัตตา และการอยู่ร่วมกันด้วยเมตตา ปัญญา และความเข้าใจ

เพลง : สิคาลสูตรโลกงดงามด้วยหัวใจกตัญญู

[Verse 1]

เมื่อดาวยังพร่างบนฟ้าไกล
สุนัขจิ้งจอกเดินเดียวดาย
แม้ชีวิตผ่านความลำบากมากมาย
ก็ยังไม่ยอมสิ้นความหวัง

ลมหนาวพัดผ่านกาย
แต่ใจยังไม่ยอมพ่าย
ทุกลมหายใจมีความหมาย
เตือนให้เรา...ไม่ประมาท

[Pre-Chorus]

ชีวิตทุกวันคือของขวัญ
อย่าปล่อยให้เวลาผ่านไป
ทำความดีด้วยหัวใจ
ก่อนทุกสิ่งจะสายเกิน

[Chorus]

โลกงดงามด้วยหัวใจกตัญญู
รู้คุณทุกผู้ที่เมตตา
ตอบแทนความดีด้วยศรัทธา
สร้างคุณค่าให้โลกงดงาม

ไม่ประมาทในทุกย่างก้าว
ก้าวด้วยรักและความเข้าใจ
เมื่อทุกคนเปิดหัวใจ
สันติภาพจะผลิบาน

[Verse 2]

แม้อุปการะเพียงเล็กน้อย
อย่าปล่อยให้เลือนหาย
คำขอบคุณจากหัวใจ
คือสายใยแห่งมนุษย์

เมื่อเราจดจำความดี
โลกก็มีความอบอุ่น
เมตตาจะเพิ่มพูน
ดั่งแสงอรุณทั่วแผ่นดิน

[Bridge]

กตัญญูคือสะพาน
เชื่อมหัวใจทุกศาสนา
ไม่แบ่งแยกเชื้อชาติภาษา
เพราะคุณค่าคือความดี

ไม่ประมาทในหน้าที่
ไม่ลืมผู้มีพระคุณ
โลกจะเต็มด้วยการเกื้อกูล
ไม่มีสงครามแห่งความลืมคุณ

[Final Chorus]

โลกงดงามด้วยหัวใจกตัญญู
ด้วยสติที่รู้คุณคน
ร่วมกันสร้างสังคมกมล
เปี่ยมเมตตาและศรัทธา

จับมือกันทุกประเทศ
ด้วยความรักและปัญญา
ให้โลกทั้งโลกก้าวมา
สู่สันติภาพอันยั่งยืน

[Outro]

เพียงหนึ่งใจที่ไม่ประมาท
เพียงหนึ่งคำแห่งความขอบคุณ
อาจเปลี่ยนโลกให้การเกื้อกูล
เริ่มต้นวันนี้...ที่ตัวเรา

[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป]

๑๑. สิคาลสูตรที่ ๑

             [๖๘๓] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน
อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย พวกเธอได้ฟังเรื่องของสุนัขจิ้งจอกผู้อยู่ในปัจจุสมัยแห่งราตรีแล้วมิใช่
หรือ ฯ
             ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ได้ฟังมาแล้ว พระเจ้าข้า ฯ
             พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย สุนัขจิ้งจอกแก่นี้แล เป็นโรคเรื้อน มันอยากจะ
ไปทางไหนก็ไปทางนั้น อยากจะยืนที่ไหนๆ ก็ยืนที่นั่น อยากจะนั่งที่ไหนก็นั่งที่
นั่น อยากจะนอนที่ไหนก็นอนที่นั่น ลมเย็นๆ ย่อมรำเพยให้มัน ฯ
             [๖๘๔] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ ผู้ปฏิญาณว่า
เป็นศากยบุตร ได้เสวยการได้เฉพาะซึ่งอัตภาพแม้เห็นปานนี้ เป็นการดีนักหนา
เพราะเหตุดังนี้นั้น เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราจักเป็นผู้ไม่ประมาทอยู่
ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ
๑๒. สิคาลสูตรที่ ๒
             [๖๘๕] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน
อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย พวกเธอได้ฟังเรื่องของสุนัขจิ้งจอกผู้อยู่ในปัจจุสสมัยแห่งราตรีแล้วมิใช่
หรือ ฯ
             ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ได้ฟังแล้ว พระเจ้าข้า ฯ
             พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ความกตัญญูบางอย่าง ความกตเวทีบางอย่าง
พึงมีในสุนัขจิ้งจอกแก่นั้น แต่ความกตัญญูบางอย่าง ความกตเวทีบางอย่าง ไม่พึงมี
ในภิกษุบางรูป ผู้ปฏิญาณว่าเป็นศากยบุตรในธรรมวินัยนี้เลย เพราะเหตุดังนี้นั้น
เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราจักเป็นผู้กตัญญู เราจักเป็นผู้กตเวที อุปการะ
แม้น้อยที่บุคคลกระทำแล้วในพวกเรา จักไม่เสื่อมหายไป ดูกรภิกษุทั้งหลาย
เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ

เพลง : วิฬารสูตรสันติเริ่มที่ใจ

[Verse 1]

ก่อนจะก้าวไปบนหนทาง
จงระวังหัวใจของเรา
ศัตรูแท้มิใช่ผู้ใด
แต่อยู่ในใจที่เผลอไผล

แมวเฝ้ารอด้วยความอยาก
หวังเพียงได้สิ่งที่ต้องการ
แต่ความโลภกลับย้อนทำลาย
บาดลึกจากภายในตนเอง

[Pre-Chorus]

เมื่อใจขาดสติ
ความหลงก็เข้ามา
เมื่อใจมีปัญญา
ความมืดก็จางหาย

[Chorus]

สันติเริ่มที่ใจ
เริ่มที่การรู้เท่าทัน
รักษากาย วาจา ใจทุกวัน
ด้วยสติที่มั่นคง

หยุดความโลภก่อนเกิดสงคราม
หยุดความโกรธก่อนทำร้ายกัน
หยุดความหลงด้วยแสงแห่งธรรม
ให้โลกงดงามด้วยเมตตา

[Verse 2]

มิใช่อาวุธทำลายโลก
แต่กิเลสในใจคน
เมื่อปล่อยให้ความอยากครอบงำ
ความทุกข์ก็เกิดขึ้นทันที

ผู้มีสติย่อมเห็นทาง
ไม่ตกหลุมแห่งอำนาจ
ใช้ปัญญานำทุกศาสตร์
สร้างความหวังให้ผู้คน

[Bridge]

สำรวมตา สำรวมใจ
สำรวมวาจาและการกระทำ
ทุกย่างก้าวแห่งคุณธรรม
คือสะพานสู่สันติภาพ

เมื่อทุกชาติร่วมตื่นรู้
ไม่ตกเป็นทาสแห่งตัณหา
โลกจะเต็มด้วยศรัทธา
และความรักที่ยั่งยืน

[Final Chorus]

สันติเริ่มที่ใจ
ก่อนจะไปเปลี่ยนโลกกว้างไกล
เปลี่ยนตนเองด้วยความเข้าใจ
แล้วแบ่งปันแสงแห่งความดี

เมื่อหัวใจทุกดวงตื่นรู้
เมตตาจะผลิบานพร้อมกัน
จับมือสร้างโลกใบนั้น
ให้เป็นบ้านแห่งสันติภาพ

[Outro]

จงรักษาใจไว้เสมอ
ดังผู้เฝ้าประตูแห่งธรรม
เพราะโลกจะสงบงดงาม
เมื่อใจคน...สงบก่อน

[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป]

 ๑๐. วิฬารสูตร

             [๖๘๐] พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน-
*อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... สมัยนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเที่ยว
ในสกุลเกินเวลา ภิกษุทั้งหลายกล่าวกะเธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุ อย่าเข้าไป
เที่ยวในสกุลเกินเวลาเลย ภิกษุนั้นถูกพวกภิกษุว่ากล่าวอยู่ ย่อมไม่พอใจ ลำดับนั้น
ภิกษุมากรูปด้วยกันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นเข้าไปเฝ้าถวายบังคม
แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นภิกษุเหล่านั้นนั่งเรียบร้อยแล้วได้กราบทูล
พระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ภิกษุรูปหนึ่งในพระธรรมวินัยนี้เข้าไป
เที่ยวในสกุลเกินเวลา ภิกษุทั้งหลายกล่าวกะเธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุ อย่าเข้า
ไปเที่ยวในสกุลเกินเวลาเลย ภิกษุนั้นถูกพวกภิกษุว่ากล่าวอยู่ย่อมไม่พอใจ ฯ
             [๖๘๑] พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว
มีแมวได้ยืนคอยจับลูกหนูอยู่ในที่กองหยากเยื่อที่ทางระบายคูถโคในบ้าน ระหว่างที่
ต่อเรือนสองหลัง ด้วยคิดว่า ลูกหนูจักไปหาเหยื่อในที่ใด เราจักจับมันกินเสีย
ในที่นั้น ภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ลูกหนูได้ออกไปหาเหยื่อ แมวจับลูกหนูนั้น
แล้วรีบกัดกลืนลงไป ลูกหนูนั้นกัดทั้งไส้ใหญ่และไส้น้อยของแมวนั้น แมวนั้น
ย่อมเข้าถึงความตายหรือทุกข์ปางตาย ซึ่งมีข้อนั้นเป็นเหตุ ฯ
             [๖๘๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ ก็ฉันนั้นเหมือน
กัน เวลาเช้า นุ่งแล้วถือเอาบาตรและจีวรเข้าไปสู่บ้านหรือนิคม เพื่อบิณฑบาต
มีกายวาจาและจิตอันไม่รักษาแล้ว มีสติไม่เข้าไปตั้งไว้แล้ว มีอินทรีย์อันไม่สำรวม
แล้ว เธอเห็นมาตุคามในบ้านหรือนิคมนั้น นุ่งห่มผ้าลับๆ ล่อๆ ความกำหนัด
ย่อมรบกวนจิตของเธอ เพราะเห็นมาตุคามนุ่งห่มผ้าลับๆ ล่อๆ เธอมีจิตอันราคะ
รบกวน ชื่อว่าย่อมเข้าถึงความตายหรือทุกข์ปางตาย การที่เธอบอกคืนสิกขาเวียน
มาเพื่อหินเพศนั้น ชื่อว่าเป็นความตายในอริยวินัย ดูกรภิกษุทั้งหลาย การที่เธอ
ต้องอาบัติเศร้าหมองอย่างใดอย่างหนึ่ง การปรากฏแห่งการออกจากอาบัติตามที่
ต้องนั้น ชื่อว่าเป็นทุกข์ปางตายทีเดียว เพราะเหตุดังนี้นั้น เธอทั้งหลายพึงศึกษา
อย่างนี้ว่า เราจักมีกายวาจาและจิตอันรักษาแล้ว มีสติเข้าไปตั้งไว้แล้ว มีอินทรีย์
อันสำรวมแล้ว เข้าไปสู่บ้านหรือนิคม เพื่อบิณฑบาต ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย
พึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ
จบสูตรที่ ๑๐