สงบนิ่งร่มเงาพุทธ!กลางกรุงบูดาเปสต์ฮังการี

สงบนิ่งร่มเงาพุทธ!กลางกรุงบูดาเปสต์ฮังการี  : สำราญ สมพงษ์ นิสิตปริญญาเอก สาขาสันติศึกษา มจร รายงาน


'ร่างกายยืดตรง หลับตาสงบนิ่ง ดำรงสติมั่น' เป็นภาพที่สื่อสารผ่านทางเฟซบุ๊กนาม Phanna Som ของพระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร คณบดีบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย(มจร) ซึ่งทำหน้าที่เป็นอาจารย์พิเศษสอนนิสิตวิทยาลัยพระพุทธศาสนาธรรมเกต (Dharma Gate Buddhist College) กรุงบูดาเปสต์ ประเทศฮังการี ซึ่งเป็นวิทยาลัยสมทบของ มจร ที่ผ่านการลงนามความร่วมมือทางการศึกษาระหว่างรัฐบาลทั้่ง 2 ประเทศคือประเทศไทยและประเทศฮังการี โดยประเทศไทยภายใต้การดำเนินการของ มจร 


พระมหาสมบูรณ์ ได้บรรยายภาพประกอบดังกล่าวซึ่งโพสต์เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2561 ความว่า "นิสิตของที่นี่ปฏิบัติตามแนวทางของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาฯ ที่ให้มีทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ วันนี้มีนิสิตเข้าร่วมปฏิบัติธรรมจำนวน 22 คน ทุกคนปฏิบัติอย่างมุ่งมั่นและเคร่งครัดในระเบียบวินัย เริ่มตั้งแต่เวลา 09.00 - 17.00 น. รวมเวลา 7 ชั่วโมงต่อเนื่อง" 


ทั้งนี้พระมหาสมบูรณ์ได้รายงานถึงภารกิจของการเป็นอาจารย์พิเศษในครั้งนี้ เมื่อวันที่ 5 พ.ย.2561 ความว่า  ในช่วงนี้ระหว่างวันที่ 2-22 พฤศจิกายน 2561 ผมมีภารกิจตามหนังสือนิมนต์ของอธิการบดีวิทยาลัยพระพุทธศาสนาธรรมเกต (Dharma Gate Buddhist College) ผ่านการอนุมัติของอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ให้มาสอนนิสิตของที่นี่ วิชาที่สอนประกอบด้วย (1) Theravada Buddhist Countries (2) Dhammapada และ (3) Buddhist Psychology รวมทั้งกิจกรรมพิเศษ คือ นำพานิสิตปฏิบัติกรรมฐานเป็นเวลา 2 วัน


ช่วงนี้ที่ฮังการีเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านจากฤดูร้อน (Summer) เข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วง (Autumn) ครับ ทุกช่วงเปลี่ยนผ่านฤดูกาลจะเป็นวันหยุดของที่นี่ ล่าสุดระหว่างวันที่ 29 ตุลาคม - 2 พฤศจิกายน รวม 5 วัน เป็นวันหยุดเนื่องในโอกาสเปลี่ยนผ่านฤดูกาลของที่นี่ ช่วงนี้ต้นไม้ส่วนใหญ่มีใบเหลืองและกำลังร่วงหล่นโดยลำดับ อย่างต้นเมเปิลหน้าตึกที่ผมพักอาศัยก็ใบเหลืองและร่วงหล่นไปมากแล้ว สภาพอากาศก็หนาวลงโดยลำดับ กลางวันประมาณ 15 องศา กลางคืนประมาณ 9-12 องศา


แต่ท่ามกลางใบไม้เหลืองหม่น ยังมีไม้ดอกบางชนิดที่เบ่งบานชูช่อในช่วงฤดูนี้ อย่างสวนหย่อมที่หน้าตึกผมและตึกข้างเคียงก็มีให้เห็นประปราย


เมื่อเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน2561 ได้โพสต์อีกครั้งความว่า ภารกิจที่ฮังการี: พระพุทธศาสนาเถรวาท (01)


นับตั้งแต่ผมมาปฏิบัติหน้าที่อยู่กรุงบาดาเปสต์ ประเทศฮังการี วิชาแรกที่ผมได้รับมอบหมายให้สอน คือ วิชา "ประเทศพระพุทธศาสนาเถรวาท" (Theravada Buddhist Countries) จุดมุ่งหลายหลักของวิชานี้คือเพื่อทำความเข้าใจพระพุทธศาสนาเถรวาทในประเทศต่างๆ ผ่านมิติทางประวัติศาสตร์ ประเพณี วัฒนธรรม เป็นต้น โดยมุ่งเน้นเหตุการณ์ที่สำคัญ (major events) วิชานี้เปิดให้นิสิตเลือกลงทะเบียนเรียนได้ตามความสนใจ บางท่านเป็นนิสิตปี 1 บางท่านปี 2 บางท่านเป็นอาจารย์ของที่นี่ บางท่านกำลังเรียนปริญญาเอกที่มหาวิทยาอื่นแต่มาขอเข้านั่งฟังด้วย มีคนหนึ่งเป็นชาวสเปนกำลังทำปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยใหญ่แห่งหนึ่งในบูดาเปสต์


ก่อนทำความเข้าใจ "เถรวาท" ผมได้ให้ข้อมูลนิสิตเกี่ยวกับค่านิยมในแวดวงวิชาการพระพุทธศาสนาว่า เพื่อให้ง่ายในการสื่อสารและการศึกษา เรานิยมแบ่งพระพุทธศาสนาออกเป็น 2 ยุคหลัก คือ (1) พระพุทธศาสนายุคต้น ซึ่งนิยมเรียกในภาษาอังกฤษว่า "Early Buddhism" บ้าง "Pre-sectarian Buddhism" (พระพุทธศาสนาก่อนแตกนิกาย) บ้าง "Original Buddhism" บ้าง "Premitive Buddhism" บ้าง และอื่นๆ แม้ความเห็นของนักวิชาการอาจไม่ตรงกันทั้งหมด แต่เป็นที่รับรู้ร่วมกันคร่าวๆว่า หมายถึงพระพุทธศาสนาแบบที่มีอยู่ในสมัยพุทธกาล ซึ่งได้แก่พระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงและบัญญัติไว้เอง รวมถึงคำสอนของพระสาวกในสมัยนั้นด้วย ยาวไปจนถึงยุคหลังพุทธกาลก่อนเกิดการแตกนิกายในสมัยสังคายนาครั้งที่ 2 เรียกง่ายๆ ว่า พระพุทธศาสนายุคต้นก็คือพระพุทธศาสนาตามที่บรรจุอยู่ในพระไตรปิฎกนั่นเอง และ (2) พระพุทธศาสนายุคหลัง (Later/Sectarian Buddhism) หมายถึง พระพุทธศาสนาหลังเกิดการแตกนิกาย กำหนดคร่าวๆ คือ พระพุทธศาสนาหลังเกิดการแตกนิกายในสมัยสังคายนาครั้งที่ 2 อย่างไรก็ตาม เวลาเราพูดถึงพระพุทธศาสนายุคหลังนั้น ต้องอย่าลืมใส่วงเล็บด้วยว่า ที่ว่ายุคหลังนั้นหลังน้อยหรือหลังมากแค่ไหน โดยมีหลักบางอย่างที่บ่งความเป็นพระพุทธศาสนายุคหลัง เช่น มีแยกออกเป็นกลุ่มนิกายต่างๆ มีการสร้างอัตลักษณ์บางอย่างที่บ่งบอกความเป็นนิกายนั้นๆ อย่างการตีความคำสอนบางอย่างไม่เหมือนกัน มีการแต่งคัมภีร์อธิบายพระธรรมวินัยเป็นของเฉพาะตน เป็นต้น


และวันที่ 10 พฤศจิกายน 2561 พระมหาสมบูรณ์ได้รายงานกิจกรรมการปฏิบัติธรรมของนิสิตดังกล่าว ที่สะท้อนถึงแง่มุมที่น่าสนใจ เพราะปัจจุบันนี้ชาวยุโรปและอเมริกาให้หันมาสนใจฝึกสติมากขึ้น หากมีแง่มุมที่น่าสนใจ(สมาทปนา ในพุทธลีลา4) และครั้งนี้เป็นครั้งนี้ 2 ที่พระมหาสมบูรณ์เดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจดังกล่าว จึงขออนุญาตนำมารายงานเผยแพร่อีกช่วงหนึ่งเป็นระยะๆ

จะฟังแร็พ! 'ประเทศกูมี' หรือ 'Thailand4.0' ขอให้มี 'สติกูมี' ไว้ก่อน​

   : สำราญ สมพงษ์ นิสิตปริญญาเอก  สาขาสันติศึกษา มจร คณะอนุกรรมการด้านประชาสัมพันธ์และการเผยแพร่กิจกรรมการปฏิรูปการเรียนการสอนพระพุทธศาสนาในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน รายงาน

ตอนนี้เพลงแร็พ 'ประเทศกูมี' เฉียด 30 ล้านวิวแล้ว ส่วน 'Thailand4.0' ตามมาติดๆ 1 ล้านวิว  เนื้อหาจะเป็นอย่างไรฝ่ายไหนเป็นฝ่ายทำ หากมองอย่างมี 'สติกูมี' แล้ว ยอมจะมีประโยชน์ทั้งนั้น เหมือนกับพระพุทธทาสได้กล่าวไว้มองแต่ส่วนดีเถิด

ก็ไม่ใช่เฉพาะการฟังเพลงเท่านั้นที่จะต้องมี  'สติกูมี'  แต่คำว่า  'สติกูมี'  ควรจะมีอยู่ในวิถีมนุษย์ทุกขณะ ลองนึกดูว่า คนไม่มี  'สติกูมี'  แล้ว ก็จะดูว่าเป็นภาพคนจะเป็นอย่างไร อย่างเช่นคำว่า "เสียสติ" "สติไม่ดี" อย่างนี้เป็นต้น 

แต่การจะมี  'สติกูมี'  นี้ก็จะต้องมีการฝึก หาก "สติเสีย" จะเรียกสติกลับคือมาอย่างไร ในพระพุทธศาสนามีแบบแผนในการฝึกสติคือสติปัฏฐาน ก็คือการมีสติอยู่ในวิถีชีวิตนั้นเอง 

การฝึกสตินี้เป็นที่นิยมในต่างประเทศถึงขึ้นมีการตั้งโรงเรียนสติกันแล้วฝึกเด็กตั้งแต่อนุบาลเลยทีเดียว  มาที่ประเทศไทยนั้นะเน้นที่การฝึกสมาธิ บอกว่าอันเดียวกันหรือไม่ ต้องบอกว่าสมาธิอยู่ในสับเซตของสติ สติเหมือเท้าช้างที่เท้าสัตว์ทั้งหลายรวมถึงในเท้าช้าง

ตอนนี้กระทรวงศึกษาธิการได้ตั้งคณะกรรมการปฏิรูปการเรียนการสอนพระพุทธศาสนาในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีศ.ดร.บวรศักดิ์ อุวรรณโณ เป็นประธาน ล่าุสุดได้กรอบความคิดที่จะนำสติมาเป็นฐานในการปฏิรูปหรือเรียกว่า "สติศึกษา" พร้อมกันนี้วิทยาลัยพุทธศาสตร์นานาชาติ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยจะเปิดหลักสูตรสติศึกษาเพื่อพัฒนาครูรองรับ

ดังนั้น ก็คงได้เห็น Thailand4.0 มีสติศึกษาเป็นฐานในการพัฒนาด้านต่างๆ หากไม่เป็นไปตามนี้ก็ไม่แน่  อาจจะเป็นไปตามที่นายอีลอน มัสก์ นักลงทุนและนักธุรกิจที่ร่วมก่อตั้งบริษัทสเปซเอ็กซ์ และเทสลา มอเตอร์ ได้ตั้งข้อสังเกตไว้ว่า "AI (ปัญญาประดิษฐ์) คงไม่ฆ่ามนุษย์ให้หมดไปจากโลก แต่มันอาจปฏิบัติกับเราเหมือนเป็นแมวที่เป็นสัตว์เลี้ยงในบ้านในระยะยาวแล้ว AI อาจมีการพัฒนาจนฉลาดกว่ามนุษย์ อัตราความฉลาดอาจเหมือนระหว่างคนกับแมว หรืออาจมากกว่านั้น ...เราต้องระมัดระวังอย่างมากเกี่ยวกับความก้าวหน้าของ AI" 

พลังสื่อตู่ดิจิทัล! ประเทศมีสติAIถึงจะยังยืน

พลังสื่อตู่ดิจิทัล! ประเทศมีสติAIถึงจะยังยืน  : สำราญ สมพงษ์ นิสิตปริญญาเอก สาขาสันติศึกษา  มจร รายงาน


ดังชั่วข้ามคืน สำหรับคลิปเสียดสีการเมือง "ประเทศ..มี"  ฝ่ายที่ได้ประโยชน์ก็ออกมาชื่นชม ฝ่ายที่เสียประโยชน์ก็ตำหนิ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง "ตู่ดิจิทัล" พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กำลังเพลินๆ กับการใช้สื่อออนไลน์ทั้งเฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ อินสตาร์แกรม ไลน์ ซึ่งก็บอกมาตลอดว่า "ไม่ใช่เป็นการหาเสียง เพราะยังไม่สังกัดพรรคการเมือง"  กกต.ก็ไฟเขียวรวมถึงคนที่ประกาศไม่เล่นการเมืองได้ออกมาเดินตามถนนหาสมาชิกให้กับพรรคการเมืองหนึ่งด้วย ได้ออกมาเตือนว่า 

"ปัจจุบันมีแต่ข่าวปลอมในเรื่องของการเมืองเกิดขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งก่อนการตั้งศูนย์ป้องกันข่าวปลอม สิ่งสำคัญ คือ จะต้องสร้างภูมิคุ้มกันในการเรียนรู้และสร้างคุณธรรมในตนเองเสียก่อน เพราะคนที่มีคุณธรรมแล้วจะไม่โพสต์ในสิ่งที่ไม่ดี ซึ่งจะโพสต์เรื่องที่ดีมากกว่าเรื่องให้ร้ายให้แก่ประเทศ เพราะโอกาสแก้ไขเป็นเรื่องยาก ขอให้ตรวจสอบข่าวก่อนที่แชร์ด้วย" 

น.ส.ปัญสิกรณ์ ติยะกร (ปัญ BNK48) ได้เสนอแผน "การเปิดศูนย์ป้องกันข่าวปลอม" โดยให้เหตุผลว่า "คนไทยเล่นอินเตอร์เน็ตเป็นอันดับหนี่งของโลก โดยเฉลี่ยแล้วประมาณ 9 ชั่วโมงกว่าต่อวัน ซึ่งมีทั้งข้อดีและข้อเสีย ซึ่งตนเองก็เป็นอีกหนึ่งคนที่ชอบเล่นและชอบอ่านข่าวจากอินเตอร์เน็ต ซึ่งพบว่าข่าวในปัจจุบันมีการนำเสนอข่าวที่รวดเร็ว แต่เนื้อหาบางเนื้อหาของข่าวบางข่าวยังคงมีการบิดเบือนอยู่ หรือก็คือข่าวปลอม" หากเป็นฝีมือของคนพอไหว หากเป็นฝีมีของปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอ (Artificial Intelligence=AI)ด้วยแล้วมนุษย์หนาวแน่ จำต้องมีสติศึกษาเป็นตัวกำกับเป็น "สติปัญญาประดิษฐ์"  มนุษย์ถึงจะไม่ถูกครอบงำจาก  AI


ทั้งนี้ เพราะว่า ข่าวหรือสื่อ นั้งมีพลัง โดยเฉพาะอย่างสื่อที่เสริมด้วย  AI เพราะปัจจุบันนี้ในวงการสื่อสารได้นำ AI มาเป็นเครื่อมือช่วยงานด้านข่าวแล้ว เรียกว่าทำหน้าที่เป็นนักข่าวได้เลยทีเดียวและมีปริมาณมากกว่าด้วย นั่นคือ  "พลังสื่อ" จากคำนี้ ทำให้มีประเด็นที่น่าพิจารณาคือ สื่อมีพลังในตัวเองหรือว่าจะต้องมีคุณสมบัติอื่นมาเสริมสื่อถึงจะมีพลัง 


ตามประเด็นแรกคือสื่อมีพลังในตัวนั้นคงเป็นไปตามทฤษฎีการสื่อสารคือ SMCR คือผู้ส่งสาร เนื้อหา ช่อทาง และผู้รับสาร ถึงขั้นมีการพูดกันว่าสื่อคืออาวุธ แต่หากมีการนำ AI มาทำหน้าที่สื่อนั้น คงมีความหมายคือ มีคุณสมบัติอื่นมาเสริมสื่อถึงจะมีพลัง  และหากจะให้ยั่งยืนด้วยแล้วก็จะมีนำ "สติปัญญาประดิษฐ์พลัง" มาเป็นตัวช่วยซึ่งตรงกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนาคือ พละ 5 ซึ่งประกอบด้วย ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา  พละ 5 คือจริยธรรมที่จะเป็นตัวนำ  AI โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สติ 


ปัจจุบันนี้ AI ได้เข้ามามีส่วนใช่งานด้านต่างๆ เป็นตัวช่วยทีมวิจัย เพราะมีความสามารถในการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล (Text Analytics) เพราะนอกจากให้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับความคิดเห็น เสียงสะท้อน เทรนด์ ความต้องการของกลุ่มลูกค้า รวมถึงการเพรวิเคราะห์อารมณ์ความรู้สึกผ่านข้อความ จึงเข้าใจอารมณ์ ความรู้สึกทั้งแง่บวก แง่ลบ ที่ลูกค้ามีต่อสินค้าหรือบริการ องค์กรเกิดความเข้าใจและเข้าถึงลูกค้า อีกทั้งสามารถแก้ไขและพัฒนาองค์กรได้รวดเร็ว มีผลให้ลูกค้าเกิดความพึงพอใจ องค์กรเกิดผลกำไร และลดต้นทุน 


พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส,รศ.ดร ผู้อำนวยการวิทยาลัยพุทธศาสตร์นานาชาติ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย(มจร) ในฐานะกรรมการการปฏิรูปการสอนพระพุทธศาสนาในโรงเรียนของ สพฐ. เปิดเผยว่า "ขณะที่สังคมโลกกำลังสนใจกระแสของการนำสติ (Mindfulness) มาใช้ในการพัฒนาสมอง (Mindfulness and Brain) พัฒนาสุขภาพ (Mindfulness for Health) พัฒนาจิต (Mindfulness for Mental) และพัฒนาสุขภาวะ (Mindfulness for Well Being) อย่างแพร่หลาย

#วิทยาลัยพุทธศาสตร์นานาชาติ #IBSC จึงได้ออกแบบและพัฒนาหลักสูตรครูสติขึ้นมา เพื่อให้สามารถตอบสนองและสอดรับกับความต้องการของสังคมโลก เป้าหมายของหลักสูตรนี้มุ่งเน้นไปที่กลุ่มคนที่ประสงค์จะออกไปทำหน้าที่เป็นครูสอนสติแก่บุคคลทั่วไป โดยใช้เวลาในการศึกษา พัฒนา และฝึกฝนเป็นระยะเวลา 1 ปีเต็ม กรอบการพัฒนาจะเน้นทั้งความรู้ (Knowledge) ทัศนคติ (Adtitude) การปฏิบัติ (Practice) และทักษะ (Skill)

สำหรับรายวิชาในหลักสูตรประกอบด้วยสติในพระไตรปิฏก สติปัฏฐานภาวนา อานาปานสติภาวนา สติกับสมอง สติเพื่อสุขภาวะ การเรียนรู้ที่มีสติเป็นฐาน สติสำหรับภาวะผู้นำ สติสำหรับครู จริยธรรมสำหรับครูสติ วิธีสอบอารมณ์สำหรับครูสติ และสติบำบัด เป็นต้น

บัดนี้ สภามหาวิทยาลัยมหาจุฬาฯ ได้อนุมัติหลักสูตร และอนุมัติให้เปิดหลักสูตรเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้ หลักสูตรครูสติจะเปิดรับสมัครผู้สนใจเข้าศึกษาจำนวนจำกัด รุ่นละไม่เกิน 20 รูป/คน โดยเปิดรับสมัครรุ่นแรก ตั้งแต่ 1-30 มกราคม 2562 และเริ่มเข้าสู่การเรียนตั้งแต่วันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2562 เป็นต้นไป สนใจติดต่อสอบถามได้ที่วิทยาลัยพุทธศาสตร์นานาชาติ มจร วังน้อย อยุธยาฯ"

สตินอกจากจะเป็นคุณธรรมที่สำคัญในการรู้ทันสื่อทำให้โพสต์ในสิ่งที่มีประโยชน์แล้ว ยังทำหน้าที่กำกับผู้ใช้  AI อย่างสร้างสรรค์สังคมด้วย ดังนั้น สติศึกษาจึงถือว่าเป็นสิ่งสำคัญที่เสริมทักษะประชากรในศตวรรษที่ 21 ได้เป็นอย่างดีด้วย  

..........

Cr.FB-Hansa Dhammahaso