ประเทศไทยเดินหน้าสร้าง “อธิปไตยทางปัญญาประดิษฐ์” อย่างเป็นรูปธรรม หลัง กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จับมือหน่วยงานหลักทั้ง สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ “อว. for AI” ผ่านโครงการ “LLM Research Challenge Thailand 2026” ยกระดับขีดความสามารถของคนไทยสู่การพัฒนาโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (ThaiLLM) ที่ตอบโจทย์ประเทศในทุกมิติ
โครงการดังกล่าวระดมผู้เชี่ยวชาญกว่า 110 คน จาก 24 องค์กรทั่วประเทศ ร่วมพัฒนานวัตกรรมต้นแบบ 24 โครงการ เพื่อเปลี่ยน “งานวิจัยบนหิ้ง” ให้กลายเป็น “เครื่องมือใช้งานจริง” รองรับเศรษฐกิจดิจิทัล ความมั่นคงไซเบอร์ และการบริหารภาครัฐยุคใหม่
สร้าง AI สัญชาติไทย ลดพึ่งพาต่างชาติ
หัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์นี้คือการพัฒนา “Pathumma LLM” โมเดลภาษาแบบเปิด (Open Source) ที่พัฒนาโดยนักวิจัยไทย ซึ่งสามารถนำไปต่อยอดเฉพาะทางได้ ทั้งด้านการแพทย์ กฎหมาย การเงิน และภาครัฐ แตกต่างจากโมเดลปิดของต่างชาติที่มีข้อจำกัดด้านการควบคุมข้อมูล
Pathumma LLM ยังถูกออกแบบให้เป็น Multi-Modal AI รองรับทั้งข้อความ เสียง และภาพ พร้อมความสามารถเข้าใจภาษาไทยเชิงลึก ทั้งภาษาราชการ ภาษาถิ่น และบริบทวัฒนธรรมไทย
ตัวอย่างการใช้งาน เช่น
ระบบ “DocChat” วิเคราะห์เอกสารขนาดใหญ่ภายในไม่กี่วินาที
ระบบถอดเสียงประชุมหลายผู้พูดอย่างแม่นยำ
ระบบสรุปข้อมูลเชิงนโยบายแบบอัตโนมัติ
ขุมพลัง “LANTA Supercomputer” ดันไทยติดอันดับโลก
เบื้องหลังความสำเร็จคือโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติอย่าง “LANTA Supercomputer” ของศูนย์ ThaiSC ซึ่งใช้ GPU กว่า 700 ตัว ทำงานแบบขนาน ลดเวลาฝึก AI จากระดับ “ร้อยปี” เหลือเพียง “87 วัน”
LANTA ยังติดอันดับ TOP500 ของโลก และโดดเด่นด้านพลังงานสีเขียวด้วยระบบระบายความร้อนด้วยน้ำ ลดการใช้พลังงานได้ถึง 33% สะท้อนแนวทางพัฒนาเทคโนโลยีควบคู่ความยั่งยืน
แนะผสาน “พุทธปัญญาประดิษฐ์” ยกระดับจริยธรรม AI
นอกจากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ไทยยังเสนอแนวคิดใหม่บนเวทีโลก คือ “พุทธปัญญาประดิษฐ์” (Buddhist AI) เพื่อกำกับการพัฒนา AI ด้วยกรอบปรัชญาพุทธ
แนวคิดนี้เน้นว่า AI เป็นเพียง “สมมติสัจจะ” หรือเครื่องมือทางภาษา ไม่ใช่สิ่งมีจิตสำนึก พร้อมชี้ให้เห็นข้อจำกัดของ AI และความเสี่ยงจากอคติข้อมูล (Data Bias)
กรอบจริยธรรมถูกออกแบบผ่านหลักธรรม เช่น
มรรคมีองค์ 8 → แนวทาง “Trust Engineering”
ไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) → ระบบกำกับดูแล AI
เน้น “ความกรุณา” และ “การลดทุกข์” เป็นเป้าหมายสูงสุดของเทคโนโลยี
ผลงานเด่น 24 โครงการ ตอบโจทย์ประเทศ
เวทีแข่งขัน LLM Research Challenge สร้างนวัตกรรมที่ใช้งานได้จริงในหลายภาคส่วน โดยผลงานสำคัญ ได้แก่
รางวัลชนะเลิศ – ธ.ก.ส.
พัฒนา AI วิเคราะห์ข้อมูลเกษตร ช่วยเกษตรกรบริหารความเสี่ยง เพิ่มผลผลิต และจัดการหนี้
รองชนะเลิศอันดับ 1 – กรมประชาสัมพันธ์
สร้างระบบตรวจจับข่าวปลอม (Fake News) และสรุปข้อมูลข่าวให้ประชาชนเข้าใจง่าย
รองชนะเลิศอันดับ 2 – มหาวิทยาลัยมหิดล (รพ.รามาธิบดี)
พัฒนา AI สนับสนุนการวินิจฉัยทางการแพทย์ เพิ่มความแม่นยำและลดภาระแพทย์
นอกจากนี้ยังมีผลงานครอบคลุม
ความมั่นคงไซเบอร์
กระบวนการยุติธรรม
การศึกษา (EdTech)
สิ่งแวดล้อมและไฟป่า
การวิจัยและสาธารณสุข
เชื่อมฐานข้อมูลวิจัย สู่ “สมบัติของคนไทย”
อีกก้าวสำคัญคือการเชื่อม ThaiLLM เข้ากับฐานข้อมูลวิจัยระดับชาติ เช่น NRIIS และ TNRR เพื่อสร้าง “AI นักวิจัยอัตโนมัติ” ที่สามารถค้น วิเคราะห์ และสังเคราะห์องค์ความรู้ให้เข้าใจง่าย
ช่วยให้
นักวิจัยต่อยอดงานได้เร็วขึ้น
ภาคธุรกิจค้นหานวัตกรรมใหม่
รัฐกำหนดนโยบายบนข้อมูลจริง (Evidence-based Policy)
“อัตตาหิ อัตตโน นาโถ” สู่ AI Sovereignty ไทย
แนวคิด “ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน” ถูกนำมาปรับใช้ในระดับประเทศ สะท้อนการลดการพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติ และสร้างระบบ AI ที่ควบคุมได้เอง
การพัฒนา ThaiLLM จึงไม่ใช่เพียงการแข่งขันทางเทคโนโลยี แต่เป็นการวางรากฐาน “เอกราชทางดิจิทัล” ของไทยในระยะยาว
ก้าวใหม่ของไทยในเวที AI โลก
ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า ความสำเร็จครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการสร้างโมเดล AI แต่คือการสร้าง “ระบบนิเวศนวัตกรรม” ที่รวม
โครงสร้างพื้นฐาน
บุคลากร
งานวิจัย
จริยธรรม
เข้าไว้ด้วยกันอย่างครบวงจร
พร้อมย้ำว่า อนาคตของ AI ไทยจะไม่ใช่เพียง “ฉลาด” แต่ต้อง “มีคุณธรรม” และ “รับใช้สังคม”
ดังนั้น ThaiLLM ภายใต้แนวคิดพุทธปัญญาประดิษฐ์ กำลังกลายเป็นหมุดหมายสำคัญของประเทศไทยในการก้าวสู่มหาอำนาจด้าน AI โดยไม่เพียงแข่งขันด้านเทคโนโลยี แต่ยังสร้างมาตรฐานใหม่ของโลกที่ผสาน “นวัตกรรม” เข้ากับ “จริยธรรม” อย่างสมดุลและยั่งยืน
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น