เพลง:  นิรุตติปถสูตรถ้อยคำแห่งสันติ (Words of Peace)

[Verse 1]

คำทุกคำ เป็นเพียงสะพาน
เชื่อมหัวใจ ให้พบความจริง
ชื่อทั้งหลาย เป็นเพียงสิ่งอ้างอิง
มิใช่ทุกสิ่ง ที่ใจยึดถือ

[Pre-Chorus]

อดีตผ่านแล้ว ไม่ย้อนคืนมา
อนาคตยังไม่มา ให้หวั่นไหว
มีเพียงปัจจุบัน ที่งดงามภายใน
ให้ใจเรียนรู้ ความจริงทุกลมหายใจ

[Chorus]

ปล่อยคำที่แบ่งเรา
สร้างคำที่เชื่อมใจ
เปลี่ยนความขัดแย้ง ให้เป็นความเข้าใจ

เมื่อพูดด้วยเมตตา
โลกจะสดใส
สันติภาพเริ่มต้น จากคำในหัวใจ

[Verse 2]

รูปและนาม ล้วนแปรเปลี่ยนไป
ไม่มีสิ่งใด คงอยู่ตลอดกาล
ใช้ถ้อยคำ ด้วยปัญญาเบ่งบาน
ร่วมสืบสาน โลกแห่งสันติธรรม

[Bridge]

อย่ายึดติดชื่อ อย่าหลงในคำ
มองเห็นความจริง ที่อยู่เหนือถ้อยความ
เมื่อใจสงบ โลกก็สงบตาม
ทุกถ้อยคำงดงาม เมื่อเปี่ยมด้วยเมตตา

[Final Chorus]

ให้ภาษา เป็นสะพานแห่งรัก
ให้ความจริง เป็นแสงนำทาง
ให้มนุษย์ทุกคน เดินร่วมบนเส้นทาง
แห่งสันติภาพ ที่ยั่งยืนตลอดไป

“นิรุตติปถสูตร” ชี้พลังแห่งภาษาและการตั้งชื่อ สู่แนวทางสร้างสันติภาพโลกด้วยการอยู่กับความจริงของปัจจุบัน

พระนครสาวัตถี – หลักธรรมใน นิรุตติปถสูตร พระไตรปิฎก เล่มที่ 17 พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ 9 สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค นำเสนอหลักคิดสำคัญเกี่ยวกับ “วิถีทางแห่งนิรุตติ” หรือการใช้ภาษา การตั้งชื่อ และการบัญญัติ ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้เป็นรากฐานของการสร้างสันติภาพโลกได้อย่างลึกซึ้ง โดยชี้ให้เห็นว่าความขัดแย้งจำนวนมากของมนุษยชาติเกิดจากการยึดติดกับถ้อยคำ ชื่อเรียก และการตีความ มากกว่าการเข้าใจความจริงตามธรรมชาติ

พระพุทธเจ้าทรงแสดงว่า วิถีทางแห่งนิรุตติ 3 ประการ ได้แก่ หลักภาษา การตั้งชื่อ และการบัญญัติ เป็นระบบการสื่อสารที่ผู้รู้ทั้งหลายยอมรับ ไม่ใช่สิ่งที่ควรถูกโต้แย้ง หากเข้าใจตามความเป็นจริง เพราะภาษาเป็นเพียงเครื่องมือในการสื่อสาร มิใช่ตัวความจริงสูงสุด

พระสูตรได้อธิบายความสัมพันธ์ของภาษาและกาลเวลาไว้อย่างชัดเจน โดยระบุว่า สิ่งที่ผ่านไปแล้ว เช่น รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ สามารถกล่าวว่า “ได้มีแล้ว” แต่ไม่อาจกล่าวว่ายังคงมีอยู่ในปัจจุบัน ส่วน สิ่งที่ยังไม่เกิด ย่อมกล่าวได้เพียงว่า “จักมี” แต่ไม่อาจถือว่ามีอยู่แล้ว ขณะที่ สิ่งที่กำลังปรากฏอยู่ในปัจจุบัน จึงเรียกว่า “มีอยู่” โดยไม่ควรสับสนกับอดีตหรืออนาคต

นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนามองว่า หลักธรรมดังกล่าวสะท้อนแนวคิดเรื่อง การสื่อสารอย่างมีสติ (Mindful Communication) ซึ่งช่วยลดความขัดแย้งระหว่างบุคคล องค์กร และประเทศ เพราะทำให้ผู้คนแยกแยะข้อเท็จจริงออกจากการตีความ ลดการยึดติดกับคำกล่าวในอดีต และไม่สร้างความหวาดกลัวจากสิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้น

ในบริบทของโลกยุคดิจิทัล ซึ่งข้อมูล ข่าวสาร และความคิดเห็นถูกเผยแพร่อย่างรวดเร็ว นิรุตติปถสูตรยังเตือนให้มนุษย์ใช้ภาษาอย่างรับผิดชอบ ไม่ตัดสินผู้อื่นจากคำเรียกหรือภาพจำ และไม่ปล่อยให้การบิดเบือนข้อมูลกลายเป็นชนวนแห่งความเกลียดชังหรือความรุนแรง

หลักธรรมตอนท้ายของพระสูตรยังกล่าวถึงกลุ่มคนที่ปฏิเสธเหตุและผลของกรรม แม้จะมีความคิดเห็นแตกต่าง แต่ก็ยังไม่กล้าคัดค้านหลักภาษาและการตั้งชื่อ เพราะเกรงว่าจะเกิดความขัดแย้งและการกล่าวโทษซึ่งกันและกัน สะท้อนให้เห็นว่า การเคารพกติกาแห่งการสื่อสารเป็นพื้นฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกันในสังคม

ผู้เชี่ยวชาญด้านสันติศึกษาระบุว่า หากผู้นำประเทศ องค์กรระหว่างประเทศ สื่อมวลชน และประชาชนทั่วโลก นำหลักของนิรุตติปถสูตรมาประยุกต์ใช้ จะช่วยพัฒนาวัฒนธรรมการสื่อสารที่ตั้งอยู่บนข้อเท็จจริง ความเคารพ และปัญญา ลดการสร้างวาทกรรมแห่งความเกลียดชัง ลดข่าวลวง และส่งเสริมการเจรจาอย่างสร้างสรรค์ อันเป็นรากฐานสำคัญของสันติภาพโลกที่ยั่งยืน

สาระสำคัญของนิรุตติปถสูตรจึงมิได้เป็นเพียงหลักการใช้ภาษา หากแต่เป็นแนวทางแห่งปัญญาที่ชี้ให้มนุษย์รู้จักเห็นสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริง เข้าใจความไม่เที่ยงของสรรพสิ่ง และใช้ถ้อยคำเป็นเครื่องมือแห่งเมตตา ความเข้าใจ และสันติภาพร่วมกันของมนุษยชาติ

---

English Translation

Niruttipatha Sutta: The Path of Language Toward World Peace Through Understanding Reality

Sāvatthī – The Niruttipatha Sutta, found in the Saṃyutta Nikāya (Khandhavagga), presents a profound teaching on the Three Paths of Expression: language, naming, and conceptual designation. These principles provide timeless guidance for building world peace by encouraging humanity to understand reality rather than cling to words and labels.

The Buddha taught that language, names, and conventions are essential tools for communication accepted by the wise. However, they are not ultimate reality. Problems arise when people mistake labels for truth, creating misunderstanding, prejudice, and conflict.

The Sutta explains reality through the perspective of time. Phenomena that have already ceased—form, feeling, perception, mental formations, and consciousness—may rightly be described as "have existed," but they no longer exist now. Phenomena that have not yet arisen may only be described as "will exist," while only phenomena presently arising can accurately be described as "existing now."

Applied to modern society, this teaching promotes mindful communication, encouraging people to distinguish facts from assumptions, avoid attachment to past conflicts, and refrain from fearing imagined futures. Such wisdom reduces hatred, misinformation, and unnecessary disputes.

In today's digital age, where information spreads instantly across the globe, the Niruttipatha Sutta reminds humanity to use language responsibly, respect different perspectives, and communicate with wisdom rather than emotion.

Peace scholars suggest that governments, international organizations, media professionals, educators, and citizens can apply these principles to foster dialogue based on truth, mutual respect, and compassion. By reducing hate speech, misinformation, and ideological polarization, the teachings contribute to sustainable global peace.

Ultimately, the Niruttipatha Sutta reveals that true peace begins when people understand the proper role of language—not as absolute reality, but as a compassionate tool for conveying truth, wisdom, and mutual understanding.

---

Song (English)

Title: "Words of Peace"

Verse 1

Every word is just a bridge,
Leading hearts to truth inside.
Names are only signs we give,
Not the truth we try to find.

Pre-Chorus

The past has gone, it won't return,
The future hasn't come today.
Only now is truly real,
Where wisdom lights the way.

Chorus

Let our words unite the world,
Not divide the human race.
Speak with kindness, speak with truth,
Every heart can find its place.

Peace begins with every voice,
Every choice we make today.
When compassion fills our words,
Hope will never fade away.

Bridge

Beyond the names, beyond the sound,
Truth is waiting to be found.
Gentle voices, fearless hearts,
This is where world peace can start.

Final Chorus

Build a future hand in hand,
Guided by both truth and grace.
Every language, every land,

Singing now in Words of Peace. 

[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป]

๑๐. นิรุตติปถสูตร
ว่าด้วยวิถีทางแห่งนิรุตติ ๓ ประการ
             [๑๓๔] พระนครสาวัตถี. ฯลฯ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ดูกรภิกษุ
ทั้งหลาย วิถีทาง ๓ ประการ คือ หลักภาษา ชื่อ และบัญญัตินี้? ไม่ถูกทอดทิ้ง และยังไม่
เคยถูกทอดทิ้ง ย่อมไม่ถูกทอดทิ้ง จักไม่ถูกทอดทิ้ง อันสมณพราหมณ์ผู้วิญญูชนไม่คัดค้านแล้ว.
๓ ประการเป็นไฉน? ดูกรภิกษุทั้งหลาย การนับรูปผ่านพ้นไปแล้ว ดับแล้ว แปรปรวนไปแล้ว
ว่าได้มีแล้ว การให้ชื่อรูปนั้นว่า ได้มีแล้ว การบัญญัติรูปนั้นว่า ได้มีแล้ว รูปนั้นไม่นับว่า มี
อยู่ ไม่นับว่า จักมี. การนับเวทนาที่ผ่านพ้นไปแล้ว ดับแล้ว แปรปรวนแล้วว่าได้มีแล้ว การให้
ชื่อเวทนานั้นว่า ได้มีแล้ว การบัญญัติเวทนานั้นว่า ได้มีแล้ว เวทนานั้นไม่นับว่า มีอยู่ ไม่นับว่า
จักมี. การนับสัญญาที่ผ่านพ้นไปแล้ว ดับแล้ว แปรปรวนไปแล้วว่า ได้มีแล้ว การให้ชื่อ
สัญญานั้นว่า ได้มีแล้ว การบัญญัติสัญญานั้นว่า ได้มีแล้ว สัญญานั้นไม่นับว่า มีอยู่ ไม่นับ
ว่า จักมี การนับสังขารที่ผ่านพ้นไปแล้ว ดับแล้ว แปรปรวนไปแล้วว่า ได้มีแล้ว การให้ชื่อ
สังขารนั้นว่า ได้มีแล้ว การบัญญัติสังขารนั้นว่า ได้มีแล้ว สังขารเหล่านั้นไม่นับว่า มีอยู่ ไม่
นับว่า จักมี การนับวิญญาณที่ผ่านพ้นไปแล้ว ดับแล้ว แปรปรวนไปแล้วว่า ได้มีแล้ว การ
ให้ชื่อวิญญาณนั้นว่า ได้มีแล้ว การบัญญัติวิญญาณนั้นว่า ได้มีแล้ว วิญญาณนั้นไม่นับว่า มีอยู่
ไม่นับว่า จักมีฯ
             [๑๓๕] การนับรูปที่ยังไม่เกิด ยังไม่ปรากฏว่า จักมี การให้ชื่อรูปเช่นนั้นว่า จักมี
และการบัญญัติรูปเช่นนั้นว่า จักมี รูปนั้นไม่นับว่า มีอยู่ ไม่นับว่า มีแล้ว. การนับเวทนาที่
ยังไม่เกิด ยังไม่ปรากฏว่า จักมี การให้ชื่อเวทนาเช่นนั้นว่า จักมี และการบัญญัติเวทนาเช่นนั้น
ว่า จักมี เวทนานั้นไม่นับว่า มีอยู่ ไม่นับว่า มีแล้ว. การนับสัญญาที่ยังไม่เกิด ยังไม่ปรากฏว่า
จักมี การให้ชื่อสัญญาเช่นนั้นว่า จักมี และการบัญญัติสัญญาเช่นนั้นว่า จักมี สัญญานั้นไม่นับ
ว่า มีอยู่ ไม่นับว่า มีแล้ว. การนับสังขารที่ยังไม่เกิด ยังไม่ปรากฏว่า จักมี การให้ชื่อสังขาร
เช่นนั้นว่า จักมี และการบัญญัติ สังขารเช่นนั้นว่า จักมี สังขารเหล่านั้นไม่นับว่า มีอยู่
ไม่นับว่า มีแล้ว. การนับวิญญาณที่ยังไม่เกิด ยังไม่ปรากฏว่า จักมี การให้ชื่อวิญญาณเช่นนั้นว่า
จักมี และการบัญญัติวิญญาณเช่นนั้นว่า จักมี วิญญาณนั้นไม่นับว่า มีอยู่ ไม่นับว่า มีแล้ว.
             [๑๓๖] การนับรูปที่เกิดแล้ว ปรากฏแล้วว่า มีอยู่ การให้ชื่อรูปนั้นว่า มีอยู่ และ
การบัญญัติรูปเช่นนั้นว่า มีอยู่ รูปนั้นไม่นับว่า มีแล้ว ไม่นับว่า จักมี. การนับเวทนาที่เกิดแล้ว
ปรากฏแล้วว่า มีอยู่ การให้ชื่อเวทนาเช่นนั้นว่า มีอยู่ และการบัญญัติเวทนาเช่นนั้นว่า มีอยู่
เวทนานั้นไม่นับว่า มีแล้ว ไม่นับว่า จักมี. การนับสัญญาที่เกิดแล้ว ปรากฏแล้วว่า มีอยู่
การให้ชื่อสัญญาเช่นนั้นว่า มีอยู่ และการบัญญัติสัญญาเช่นนั้นว่า มีอยู่ สัญญานั้นไม่นับว่า มี
แล้ว ไม่นับว่า จักมี. การนับสังขารที่เกิดแล้ว ปรากฏแล้วว่า มีอยู่ การให้ชื่อสังขารเช่นนั้นว่า
มีอยู่ และการบัญญัติสังขารเช่นนั้นว่า มีอยู่ สังขารเหล่านั้น ไม่นับว่า มีแล้ว ไม่นับว่า จักมี.
การนับวิญญาณที่เกิดแล้ว ปรากฏแล้วว่า มีอยู่ การให้ชื่อวิญญาณเช่นนั้นว่า มีอยู่ และการบัญญัติ
วิญญาณเช่นนั้นว่า มีอยู่ วิญญาณนั้นไม่นับว่า มีแล้ว ไม่นับว่า จักมี. ดูกรภิกษุทั้งหลาย
วิถีทาง ๓ ประการ คือ หลักภาษา การตั้งชื่อ และบัญญัติ  เหล่านี้แล ไม่ถูกทอดทิ้งแล้ว
ยังไม่เคยถูกทอดทิ้ง ย่อมไม่ถูกทอดทิ้ง จักไม่ถูกทอดทิ้ง อันสมณพราหมณ์ผู้เป็นวิญญูชนไม่
คัดค้านแล้ว.
             [๑๓๗] ดูกรภิกษุทั้งหลาย แม้ชนชาวอุกกลชนบท กับชนชาววัสสภัญญชนบททั้งสอง
นั้น ล้วนพูดว่าไม่มีเหตุ บุญบาปที่ทำไปแล้ว ไม่เป็นอันทำ ทานที่บุคคลให้แล้วไม่มีผล ก็ได้
สำคัญวิถีทาง ๓ ประการนี้ คือ หลักภาษา การตั้งชื่อ และข้อบัญญัติว่า ไม่ควรติ ไม่ควรคัดค้าน
ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร? เพราะกลัวถูกนินทา กลัวกระทบกระทั่ง กลัวใส่โทษ และกลัวจะต่อ
ความยาว.