Form arises through conditions,
Feelings move and change with time.
Perceptions and formations shift,
Consciousness arises and declines.
[Pre-Chorus]
Do not stop at what appears,
Look deeply into its cause.
When the cause is clearly seen,
The path toward cessation becomes clear.
[Chorus]
From ignorance to wisdom,
Know the arising, know the end.
Know the benefit, know the danger,
Know the path where clinging ends.
From ignorance to wisdom,
See the five aggregates as they are.
Form and feeling, thought and perception,
Consciousness changing near and far.
[Verse 2]
When anger rises in the heart,
Ask what causes it to start.
When desire begins to grow,
Look deeply at the roots below.
When the cause is clearly known,
The way to cessation can be shown.
Neither running nor resisting,
Simply seeing, understanding.
[Bridge]
Know what arises, know its cause,
Know cessation through wisdom.
Know the practice that leads beyond
Attachment, craving, and confusion.
[Chorus]
From ignorance to wisdom,
Know the arising, know the end.
Know the benefit, know the danger,
Know the path where clinging ends.
From ignorance to wisdom,
See the five aggregates as they are.
When delusion slowly disappears,
The mind moves toward peace and freedom.
[Final Verse]
Wisdom is more than knowing words,
It is seeing truth within.
From delusion toward understanding,
From attachment toward release,
From ignorance to wisdom.
The Koṭṭhita Sutta explains the path from ignorance to true knowledge through a complete understanding of the five aggregates—their nature, arising, cessation, benefits, dangers, and the practice leading to their cessation.
At the Isipatana Deer Park near Benares, Venerable Sāriputta and Venerable Mahākoṭṭhita engaged in a discussion concerning the meaning of ignorance and true knowledge.
The First Koṭṭhita Sutta
Venerable Sāriputta asked Venerable Mahākoṭṭhita:
“What is ignorance, and in what way is a person said to be possessed of ignorance?”
Venerable Mahākoṭṭhita replied that an ordinary person who has not learned the Dhamma does not clearly understand, according to reality, the benefit, danger, and way of escape from form.
The same lack of understanding applies to:
- feeling,
- perception,
- formations, and
- consciousness.
This is called ignorance.
By contrast, a noble disciple who has learned the Dhamma clearly understands, according to reality, the benefit, danger, and way of escape from the five aggregates.
This is called true knowledge.
The Second Koṭṭhita Sutta
The second discourse expands the teaching by adding two essential dimensions: arising and cessation.
Ignorance means failing to understand according to reality:
arising → cessation → benefit → danger → way of escape
with regard to form, feeling, perception, formations, and consciousness.
True knowledge means clearly understanding all of these dimensions according to reality.
This shows that wisdom does not merely observe what is present. It investigates how something arises, how it ceases, what makes it attractive, what makes it dangerous, and how attachment to it can be overcome.
The Third Koṭṭhita Sutta
The third discourse presents an even more detailed definition.
Ignorance means not clearly understanding:
- what form is,
- what causes the arising of form,
- what causes the cessation of form,
- and the practice leading to the cessation of form.
The same principle applies to feeling, perception, formations, and consciousness.
True knowledge means clearly understanding all these aspects according to reality.
The important point is that wisdom includes not only knowing that something arises and ceases, but also knowing the practice that leads toward its cessation.
The Five Aggregates as a Field of Wisdom
The five aggregates provide a direct field for contemplation.
Form should be understood in terms of its nature, causes, cessation, and the practice leading to cessation.
Feeling should be understood in terms of its arising, passing away, attraction, danger, and release from attachment.
Perception should be understood as a changing process of recognition and designation.
Formations should be understood as conditioned mental activities that arise and cease according to causes.
Consciousness should be understood as conditioned awareness that is also subject to arising and cessation.
From Knowing What Happens to Knowing Why It Happens
One of the most important lessons of the Koṭṭhita Sutta is that wisdom does not stop at recognizing an experience.
It asks:
What has arisen?
What caused it to arise?
How does it cease?
What practice leads toward its cessation?
This transforms simple observation into an investigation of cause and effect.
Applying the Teaching to Daily Life
For example, when anger arises, one can go beyond simply saying, “I am angry.”
A deeper investigation asks:
What caused the anger?
How does the anger arise?
How does it cease?
What practice can prevent anger from controlling the mind?
The same approach can be applied to craving, fear, sadness, attachment, and confusion.
The Central Message
The Koṭṭhita Sutta presents a systematic distinction:
Ignorance is the failure to understand the five aggregates, their causes, their cessation, their benefits, their dangers, and the practice leading to their cessation.
True knowledge is the clear understanding of all these dimensions according to reality.
Therefore, wisdom is not simply possessing more information. True wisdom transforms the mind—from ignorance to understanding, from attachment to letting go, and from delusion to seeing reality clearly.
[คำแนะนำเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้งาน: ตามข้อจำกัดของระบบ AI ในปัจจุบัน การสร้างภาพที่มีตัวอักษรภาษาไทยอาจจะยังมีความคลาดเคลื่อนของตัวสะกดหรือรูปสระอยู่บ้าง หวังเป็นพื้นฐานของการศึกษาและจะพัฒนาให้สมบูรณ์ต่อไป]
๘. โกฏฐิตสูตรที่ ๑ ว่าด้วยความหมายของอวิชชาและวิชชา [๓๒๘] สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาโกฏฐิตะอยู่ ณ ป่าอิสิปตน- *มฤทายวัน ใกล้พระนครพาราณสี. ครั้งนั้นแล ท่านพระสารีบุตรออกจากที่พักผ่อนในเวลาเย็น ได้เข้าไปหาท่านพระมหาโกฏฐิตะถึงที่อยู่ ฯลฯ แล้วได้ถามท่านพระมหาโกฏฐิตะว่า ดูกรท่าน โกฏฐิตะ ที่เรียกว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบ ด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ปุถุชนผู้ไม่ได้ สดับแล้วในโลกนี้ ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุทั้งหลาย นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเป็น ผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล. [๓๒๙] เมื่อท่านพระมหาโกฏฐิตะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงได้ถามว่า ดูกรท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า วิชชา วิชชา ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ อริยสาวก ผู้ได้สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัด ออกแห่งรูป ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งคุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า วิชชา และบุคคลเป็น ผู้ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.๙. โกฏฐิตสูตรที่ ๒ ว่าด้วยความหมายของอวิชชาและวิชชา [๓๓๐] พระนครพาราณสี ท่านพระสารีบุตรนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ถามท่าน พระมหาโกฏฐิตะว่า ดูกรท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่าน ผู้มีอายุ ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับแล้วในโลกนี้ ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความ ดับ คุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล. [๓๓๑] เมื่อท่านพระมหาโกฏฐิตะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงได้ถามว่า ดูกร ท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า วิชชา วิชชา ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบ ด้วยวิชชาด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้ สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และ อุบายเครื่องสลัดออกแห่งรูป ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และอุบายเครื่องสลัดออกแห่งเวทนา ... แห่งสัญญา ... แห่งสังขาร ... แห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้ มีอายุ นี้เรียกว่า วิชชา และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.๑๐. โกฏฐิตสูตรที่ ๓ ว่าด้วยความหมายของอวิชชาและวิชชา [๓๓๒] พระนครพาราณสี. ท่านพระสารีบุตรนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ถาม ท่านพระมหาโกฏฐิตะว่า ดูกรท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ อวิชชาเป็นไฉน หนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะกล่าวว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับแล้วในโลกนี้ ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งรูป ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งเหตุเกิดแห่ง รูป ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งความดับแห่งรูป ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งข้อปฏิบัติเครื่องให้ถึงความดับแห่งรูป ย่อม ไม่รู้ชัดซึ่งเวทนา ... ซึ่งสัญญา ... ซึ่งสังขาร ... ซึ่งวิญญาณ ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งเหตุเกิดแห่งวิญญาณ ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งความดับแห่งวิญญาณ ย่อมไม่รู้ชัดซึ่งข้อปฏิบัติเครื่องให้ถึงความดับแห่งวิญญาณ. ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยอวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล. [๓๓๓] เมื่อท่านพระมหาโกฏฐิตะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตรจึงได้ถามว่า ดูกร ท่านโกฏฐิตะ ที่เรียกว่า วิชชา วิชชา ดังนี้ วิชชาเป็นไฉนหนอแล และบุคคลเป็นผู้ประกอบ ด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่าไร? ท่านพระมหาโกฏฐิตะตอบว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้ สดับแล้วในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ชัดซึ่งรูป ย่อมรู้ชัดซึ่งเหตุเกิดแห่งรูป ย่อมรู้ชัดซึ่งความดับแห่ง รูป ย่อมรู้ชัดซึ่งข้อปฏิบัติเครื่องให้ถึงความดับแห่งรูป ย่อมรู้ชัดซึ่งเวทนา ... ซึ่งสัญญา ... ซึ่ง สังขาร ... ซึ่งวิญญาณ ย่อมรู้ชัดซึ่งเหตุเกิดแห่งวิญญาณ ย่อมรู้ชัดซึ่งความดับแห่งวิญญาณ ย่อม รู้ชัดซึ่งข้อปฏิบัติเครื่องให้ถึงความดับแห่งวิญญาณ ดูกรท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า วิชชา และ บุคคลเป็นผู้ประกอบด้วยวิชชา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล.
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น