เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2568 ดร.สำราญ สมพงษ์ นักวิชาการอิสระด้านพุทธสันติวิธี และอดีตผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดศรีสะเกษ พรรคเกษตรเสรี พร้อมทั้งศิษย์เก่าพระพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) รุ่นที่ 36 เปิดเผยผลงานการวิเคราะห์เชิงวิชาการร่วมกับระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในหัวข้อ “วิเคราะห์พัฒนาการของศิษย์เก่า พธ.บ. รุ่นที่ 36 : จากรากศรัทธาสู่พลังชุมชนทางพุทธศึกษา” ซึ่งเป็นการศึกษาที่มุ่งทำความเข้าใจการเติบโตของชุมชนศิษย์เก่าในฐานะพลังทางสังคมและวัฒนธรรมแห่งพุทธปัญญา
🔹 ชุมชนแห่งศรัทธาและการเรียนรู้พุทธธรรม
บทความดังกล่าวระบุว่า ศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 ได้จัดกิจกรรมพบปะและทำบุญประจำปี 2568 ณ วัดกลางดง และเขายายเที่ยง จังหวัดนครราชสีมา ภายใต้แนวคิด “รักเขา ❤️ ต้องมา” ระหว่างวันที่ 7–9 พฤศจิกายน 2568 โดยกิจกรรมประกอบด้วย การถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ การทำบุญอุทิศส่วนกุศล การปลูกต้นไม้เพื่อสิ่งแวดล้อม และการแลกเปลี่ยนแนวคิดด้านพุทธศึกษา
ดร.สำราญ เปิดเผยว่า
“การรวมตัวของศิษย์เก่ารุ่นนี้ ไม่ได้เป็นเพียงงานรำลึกหรือสังสรรค์เท่านั้น แต่เป็นกระบวนการฟื้นคืน ‘พลังแห่งศรัทธา’ ที่ยังคงมีชีวิตอยู่ในรูปของชุมชนแห่งการเรียนรู้พุทธธรรม — ซึ่งสะท้อนให้เห็นการพัฒนาทั้งด้านจิตวิญญาณ วัฒนธรรม และสังคมร่วมกัน”
🔹 “ก้อนดิน” ที่งอกงามด้วยบุญและปัญญา
ในกิจกรรมยังได้มีการนำบทกวี “เป็นก้อนดินถูกคนเขาทิ้งขว้าง” มาเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้เข้าร่วมได้ระลึกถึงเส้นทางแห่งการเรียนรู้ทางพุทธศาสนา ซึ่งเปรียบชีวิตของศิษย์เก่าเสมือน “ดิน” ที่เคยถูกละเลย แต่กลับอุดมด้วยพลังแห่งปัญญาและศรัทธา
โดยเฉพาะท่อนกวีที่ว่า
“เป็นบุญได้พึ่งต้นโพธิ์ใหญ่ เป็นที่อาศัยเป็นที่ได้หลบฝน
เป็นที่หล่อเลี้ยงกายาให้หายจน เป็นที่ฝึกฝนพัฒนาตนจนพ้นภัย”
สะท้อนภาพความกตัญญูต่อสถาบันการศึกษา และการใช้หลักพุทธธรรมเป็นร่มโพธิ์ร่มไทรแห่งชีวิต
🔹 AI วิเคราะห์พัฒนาการใน 3 มิติหลัก
จากการวิเคราะห์ของ AI ที่ทำงานร่วมกับนักวิชาการ พบว่า พัฒนาการของศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 สามารถแบ่งออกเป็น 3 มิติสำคัญ คือ
-
มิติแห่งความทรงจำทางการศึกษา
การรวมตัวของศิษย์เก่าคือการระลึกถึงรากเดิมแห่งการเรียนรู้และคุณค่าทางจิตวิญญาณ -
มิติแห่งพลังสังคมและเครือข่ายจิตอาสา
การสร้างเครือข่าย “สังฆะฆราวาส” ที่เกื้อหนุนกันทั้งในทางศาสนาและวิชาชีพ -
มิติแห่งความยั่งยืนทางพุทธธรรม
การนำหลักธรรม เช่น โยนิโสมนสิการ และ สติปัฏฐาน 4 มาประยุกต์ใช้กับชีวิตและการทำงานในสังคมร่วมสมัย
AI ยังชี้ให้เห็นว่า พัฒนาการดังกล่าวเป็นตัวอย่างของ “พุทธสิ่งแวดล้อม” (Eco-Buddhism) ที่เชื่อมโยงการอนุรักษ์ธรรมชาติ เข้ากับการพัฒนาจิตใจ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ
🔹 จากศิษย์สู่พลังทางสังคม
รายชื่อศิษย์เก่ากว่า 200 รายชื่อจากทั่วประเทศสะท้อนให้เห็นถึงเครือข่ายศรัทธาที่มั่นคงและต่อเนื่องตลอดหลายทศวรรษ ดร.สำราญ ระบุว่า
“ศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 ไม่ได้เป็นเพียงผู้สำเร็จการศึกษาทางพระพุทธศาสนา แต่คือกลุ่มพลังทางจิตวิญญาณที่เชื่อมโยงคนทำงานภาครัฐ ภาคศาสนา และภาคประชาชนเข้าด้วยกันบนฐานของเมตตาและปัญญา”
🔹 ข้อเสนอเชิงวิชาการ
ผลการศึกษาสรุปว่า การพัฒนาศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 เป็นกรณีตัวอย่างของ “พุทธสันติวิธีเชิงชุมชน” ที่เชื่อมโยงการเรียนรู้ในอดีตกับการพัฒนาสังคมปัจจุบัน
โดยเสนอให้ขยายรูปแบบกิจกรรมลักษณะนี้สู่เครือข่ายศิษย์เก่าพุทธศึกษาทั่วประเทศ เพื่อสร้างพลังทางจิตวิญญาณที่ยั่งยืนและสันติ
“การศึกษาพระพุทธศาสนาที่แท้ ไม่ได้จบลงในห้องเรียน แต่คือการพัฒนาตนจนเกิดพลังพัฒนาโลก”
— ดร.สำราญ สมพงษ์ กล่าวทิ้งท้าย
วิเคราะห์พัฒนาการของศิษย์เก่า พธ.บ. รุ่นที่ 36 : จากรากศรัทธาสู่พลังชุมชนทางพุทธศึกษา
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งวิเคราะห์พัฒนาการของศิษย์เก่าพระพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) รุ่นที่ 36 ซึ่งจัดกิจกรรมพบปะและทำบุญประจำปี พ.ศ. 2568 ณ วัดกลางดงและเขายายเที่ยง จังหวัดนครราชสีมา กิจกรรมดังกล่าวมิได้เป็นเพียงการรวมกลุ่มของผู้สำเร็จการศึกษาเท่านั้น หากแต่สะท้อนถึงความต่อเนื่องของ “ชุมชนแห่งการเรียนรู้พุทธธรรม” ที่ดำรงอยู่บนฐานศรัทธา มิตรภาพ และการพัฒนาจิตใจร่วมกัน อาศัยหลักพุทธสันติวิธีในการเชื่อมความสัมพันธ์ และหล่อหลอมพลังทางสังคมให้คงอยู่ในแนวทางของ “พุทธปัญญาเพื่อสังคมร่วมสมัย”
1. บทนำ
ศิษย์เก่าพธ.บ.รุ่นที่ 36 เป็นกลุ่มบุคคลที่ผ่านกระบวนการเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนา ทั้งในเชิงวิชาการและการปฏิบัติธรรม โดยมีรากฐานทางจิตวิญญาณจากหลักธรรมของพระพุทธองค์ เมื่อกาลเวลาผ่านไป การรวมตัวของศิษย์เก่ามิได้เกิดจากความคิดถึงในอดีตเท่านั้น หากแต่เป็นการ “รื้อฟื้นพลังแห่งศรัทธา” เพื่อขยายผลของการศึกษาไปสู่การพัฒนาชุมชนและสังคม
บทกวี “เป็นก้อนดินถูกคนเขาทิ้งขว้าง” ที่ใช้ประกอบกิจกรรม เปรียบเสมือนอุปมาชีวิตของผู้เรียนพุทธศาสนา ที่ผ่านการขัดเกลาจิตใจ จากดินที่ถูกละเลย สู่ดินที่อุดมและเป็นที่พึ่งพิงของผู้คน โดยเฉพาะท่อน
“เป็นบุญได้พึ่งต้นโพธิ์ใหญ่ เป็นที่อาศัยเป็นที่ได้หลบฝน เป็นที่ฝึกฝนพัฒนาตนจนพ้นภัย”
สะท้อนเจตนารมณ์ของศิษย์เก่าที่มุ่งพัฒนาตนและผู้อื่นด้วยปัญญาแห่งพุทธธรรม
2. กิจกรรมและบริบทของการพัฒนา
การประชุมพบปะและทำบุญของศิษย์เก่ารุ่นที่ 36 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 7–9 พฤศจิกายน 2568 ภายใต้แนวคิด “รักเขา ❤️ ต้องมา” โดยมีสถานที่หลักคือ วัดกลางดง และ เขายายเที่ยง จังหวัดนครราชสีมา
ซึ่งมีการจัดกิจกรรมทั้งทางศาสนาและสังคม ได้แก่
-
การถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์
-
การทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ล่วงลับ
-
การร่วมปลูกต้นไม้และพัฒนาชุมชน
-
การอภิปรายแลกเปลี่ยนแนวคิดทางพุทธศึกษาและการทำงานเพื่อสังคม
รายชื่อศิษย์เก่าที่เข้าร่วมกว่า 28 รายชื่อ จากทั่วประเทศ แสดงให้เห็นถึงเครือข่ายพลังศรัทธาที่มั่นคงและต่อเนื่องตลอดหลายทศวรรษหลังสำเร็จการศึกษา
3. พัฒนาการทางสังคมและจิตวิญญาณของศิษย์เก่า
3.1 ด้านจิตวิญญาณและพุทธปัญญา
ศิษย์เก่ารุ่นที่ 36 มีรากฐานร่วมกันใน “วิถีแห่งพุทธธรรม” ซึ่งไม่เพียงเน้นการท่องจำหลักคำสอน แต่เน้นการนำหลักธรรมมาปฏิบัติในชีวิตจริง เช่น หลัก โยนิโสมนสิการ (การคิดโดยแยบคาย) และ สติปัฏฐาน 4 ซึ่งกลายเป็นกรอบจิตสำนึกของผู้ปฏิบัติในสังคมร่วมสมัย
3.2 ด้านสังคมและเครือข่ายชุมชน
การรวมกลุ่มในลักษณะ “เครือข่ายศิษย์เก่าเชิงพุทธ” เป็นการฟื้นฟูความสัมพันธ์ในเชิงสังคม โดยมีลักษณะของ “สังฆะฆราวาส” — ชุมชนที่ผูกพันด้วยศรัทธาและมิตรภาพ ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิด “สังคมแห่งการเรียนรู้ทางพุทธ” (Buddhist Learning Society)
3.3 ด้านวัฒนธรรมและจิตอาสา
การจัดงานภายใต้แนวคิด “รักเขา ต้องมา” ยังสะท้อนแนวทาง “พุทธสิ่งแวดล้อม” (Eco-Buddhism) ซึ่งเน้นการอนุรักษ์ธรรมชาติและภูเขาเป็นฐานแห่งชีวิต โดยใช้การทำบุญและปลูกต้นไม้เป็นสัญลักษณ์ของ “ธรรมะที่งอกงามในธรรมชาติ”
4. การวิเคราะห์เชิงสังเคราะห์
เมื่อพิจารณาพัฒนาการของศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 จะพบว่ามีการเคลื่อนไหวใน 3 มิติหลัก คือ
-
มิติแห่งความทรงจำทางการศึกษา – การรวมตัวเป็นการระลึกถึงรากเดิมของความรู้และคุณค่าทางจิตวิญญาณ
-
มิติแห่งพลังสังคม – การสร้างเครือข่ายที่เกื้อหนุนกันทางวิชาชีพและการทำงานจิตอาสา
-
มิติแห่งความยั่งยืนทางพุทธธรรม – การนำหลักธรรมมาเชื่อมโยงกับสังคมปัจจุบัน ทั้งในมิติสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม และสันติวิธี
ด้วยเหตุนี้ พัฒนาการของศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 จึงมิใช่เพียงพัฒนาการเชิงรุ่นบุคคล หากแต่เป็น “พัฒนาการทางจิตวิญญาณของสังคมพุทธศึกษาไทย” ที่สะท้อนผ่านการกระทำและการเชื่อมโยงของผู้คนที่มีรากศรัทธาเดียวกัน
5. บทสรุปและข้อเสนอแนะ
พัฒนาการของศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 แสดงให้เห็นถึงความสำเร็จของการศึกษาพระพุทธศาสนาในระดับอุดมศึกษา ที่มิได้หยุดอยู่แค่การเรียนในห้องเรียน แต่สามารถหลอมรวมเป็น “พลังแห่งการพัฒนา” ทั้งในระดับจิตใจและสังคม
บทกวีที่ว่า
“เป็นที่ฝึกฝนพัฒนาตนจนพ้นภัย”
สรุปได้ว่า การศึกษาพุทธศาสนาที่แท้คือการพัฒนาตนจนเกิดพลังพัฒนาโลก ศิษย์เก่าพธ.บ. รุ่นที่ 36 จึงเป็นภาพแทนของ “ดินที่งอกงามด้วยบุญและปัญญา” ซึ่งยังคงแตกยอดต่อเนื่องในสังคมไทยปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
-
รายชื่อศิษย์เก่าพระพุทธศาสตรบัณฑิต รุ่นที่ 36, เอกสารประกอบงานพบปะและทำบุญประจำปี 2568, วัดกลางดง – เขายายเที่ยง, จังหวัดนครราชสีมา.
-
กำหนดการกิจกรรม “รักเขา ต้องมา”, วันที่ 8–9 พฤศจิกายน 2568.
-
กวีนิพนธ์ประกอบงาน “เป็นก้อนดินถูกคนเขาทิ้งขว้าง”, เขียนโดยศิษย์เก่ารุ่นที่ 36.
-
พระไตรปิฎก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. (เพื่ออ้างอิงหลักธรรมที่ปรากฏในการวิเคราะห์.)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น