วันอังคารที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

เพลง: บุรุษบาลี


 ท่อนฮุก

บุรุษ บุรุษ สามชั้นให้จำไว้

ปฐมะ “เขา–ท่าน” ทำอะไร

ทุติยะ “เธอ–ท่าน” อยู่ตรงหน้าใจ

ตติยะ “ฉัน–เรา” ทำเองไง


ท่อน A


กริยาบาลีผัน ตามบุรุษและวจนะ

เอกหรือพหุก็ต้อง สอดคล้องไม่พลาดนะ

ปฐมบุรุษ ผู้ถูกกล่าวถึงไกลตา

ทุติยบุรุษ ผู้ที่เราพูดจา

ตติยบุรุษ ผู้พูดเองออกมา


ท่อน B (ตัวอย่าง “กโรติ” = ทำ)


เอกพจน์

ปฐมบุรุษ กโรติ “เขาทำ” ชัดคำ

ทุติยบุรุษ กโรวสิ “เธอทำ” ประจำ

ตติยบุรุษ กโรมิ “ฉันทำ” นำคำ


พหุพจน์

ปฐมบุรุษ กโรนฺติ “พวกเขาทำ”

ทุติยบุรุษ กโรวถ “พวกเธอทำ”

ตติยบุรุษ กโรม “พวกเราทำ”


 ท่อนสะพาน 1 (สรรพนามคู่ใจ)


ปฐมบุรุษ โส / สา / ตํ “เขา–เธอ–นั้น”

ทุติยบุรุษ ตฺวํ “เธอ” และ โว “พวกเธอ” มั่น

ตติยบุรุษ อหํ “ฉัน” มยํ “พวกเรา” นั้น

สอดคล้องกริยากัน แปลได้ลื่นทันที


ท่อนสะพาน 2 (เคล็ดจำเร็ว)


ดูท้ายรูปกริยา เป็นสัญญาณชี้

ติ สิ มิ เอกพจน์นี้

นฺติ ถ ม พหุพจน์ดี

จำให้แม่นทุกที จะไม่หลงทางเลย


ท่อนฮุก (ซ้ำ)


บุรุษ บุรุษ สามชั้นให้จำไว้

ปฐมะ “เขา–ท่าน” ทำอะไร

ทุติยะ “เธอ–ท่าน” อยู่ตรงหน้าใจ

ตติยะ “ฉัน–เรา” ทำเองไง


ท่อน C (เติมธาตุฮิต)


ภวติ “เป็นอยู่” ติ สิ มิ ไล่ไป

ภวนฺติ ถ ม พหุพจน์ตามไว้

คจฺฉติ “ไป” ก็ใช้แบบเดียวกันได้

คจฺฉนฺติ ถ ม จำง่ายไม่คลาดเคลื่อน


ท่อนปิด


ก่อนแปลให้ถามใจ “ใครทำ” ในวจี

จับบุรุษกับวจนะ ให้กริยาตรงดี

บาลีสอนสติ และสัมมาทิฏฐิ

แปลคำด้วยเมตตานี้ ใจผ่องใสมีปัญญา]


ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

วันมาฆบูชา 2569: ถอดรหัส “โอวาทปาติโมกข์” นโยบายแม่บทแห่งพุทธธรรม สู่พลังสันติภาพและการพัฒนาสังคมร่วมสมัย

วันที่ 3 มีนาคม 2569 ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 เป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา “วันมาฆบูชา” ซึ่งมีรากฐานจากเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญใน...