ท่อนฮุกกาล กาล กาล ชี้เวลาให้กริยาไป
ปัจจุบันทำอยู่ไหม อนาคตจะทำใหม่
อาโอริสต์ทำแล้วไป อดีตกาลเล่าความไว
สมบูรณ์กาลผลสำเร็จไว้ กาลทั้งหลายช่วยแปลใจ
ท่อน A
บาลีกล่าวการกระทำ ด้วยรูปกริยาหลากหลาย
ธาตุหนึ่งผันรูปไป ให้ตรงกาลไม่พลาดหมาย
ปัจจุบัน ปัจจุปปันนา กำลังทำอยู่ ณ ตอนนี้
เช่น กโรติ “เขาทำ” ตรงนี้ชี้การมี
ท่อน B
อนาคตกาล ปัจจูปปันนาภิสังขารไว้
กริยาจะทำต่อไป ลิงค์แสดงเจตนาใจ
เช่น กริสฺสติ “จะทำแน่” ตั้งใจไม่คลอนคลาย
หมายเวลาเบื้องหน้าไกล ให้เข้าใจไม่สับสน
ท่อนสะพาน 1
อาโอริสต์ เล่าเหตุแล้วจบ
สั้น กระชับ จบในคราวเดียว
อกาสิ “ได้ทำแล้ว” เสร็จสวยไม่ต้องเลี้ยว
บอกเหตุการณ์ครั้งเดียว ให้จบเป็นตอนตอน
ท่อนสะพาน 2
อดีตกาลอื่นยังมี เล่าเรื่องที่ยืดยาว
เคยทำบ่อยหรือยาวนาน ให้บริบทพราว
สมบูณ์กาล ชี้ผลสำเร็จยังเห็นราวๆ
กระทำสำเร็จแล้วผลยังยาว สะท้อนเหตุผลชัดเจน
ท่อนฮุก (ซ้ำ)
กาล กาล กาล ชี้เวลาให้กริยาไป
ปัจจุบันทำอยู่ไหม อนาคตจะทำใหม่
อาโอริสต์ทำแล้วไป อดีตกาลเล่าความไว
สมบูรณ์กาลผลสำเร็จไว้ กาลทั้งหลายช่วยแปลใจ
ท่อน C ตัวอย่างจำง่าย
ภุวติ “เป็นอยู่” ตอนนี้ใจรู้
ภวิสฺสติ “จะเป็น” ทางข้างหน้า
อโหสิ “ได้เป็นแล้ว” จบขณะ
ภูโต “ผู้ที่เป็นแล้ว” ผลยังปรากฏมา
ท่อนปิด
ก่อนแปลให้ถามใจ “เหตุการณ์อยู่กาลไหน”
ดูรูปกริยาให้ได้ แล้วจึงแปลไม่หลงทาง
ภาษาบาลีชี้เหตุปัจจัย ให้เห็นความไม่เที่ยงบ้าง
รู้กาลแล้ววาง สติประกอบปัญญา
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น