วันอังคารที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569

เพลง: วจนะบาลี



ท่อนฮุก


วจนะ วจนะ เอก–พหุ พึงจำไว้

รูปคำต้องสอดคล้อง ความหมายไม่ห่างไกล

เอกพจน์ หนึ่งเดียวใจ พหุพจน์ หลายมากมาย

ผันให้ถูกบทใช้ แปลแล้วไหลลื่นไป


ท่อน A


นามมีเพศไตร ปุง อิตถี นปุงสกลิงค์

แต่จำนวนคือวจนะ กำหนดรูปแท้จริง

ปฐมา ถึงสัตตมี วิภัตติช่วยพิง

รูปเอก–พหุประสาน ความหมายจึงตรงสิ่ง


ท่อน B


วิเสสนะต้องตามนาม เพศ–ลิงค์–วจนะตรง

ขยายความให้ชัดเจน ไม่ให้เนื้อความหลง

กิริยาต้องสอดคล้อง ประธานตั้งมั่นคง

กโรติ ทำคนเดียว กโรนฺติ หลายคนตรง


ท่อนสะพาน 1 (ตัวอย่างนาม)


จำตัวอย่างง่าย ๆ ให้ขึ้นใจไม่หลงทาง

ปุริโส เอกพจน์ ชายหนึ่งตามแบบอย่าง

ปุริสา พหุพจน์ ชายหลายร่วมทาง

อิตถี หญิงหนึ่งเด่นสว่าง

อิตถิโย หลายหญิงเคียงข้าง


ท่อนสะพาน 2 (สรรพนาม)


สรรพนามก็มีรูป เอก–พหุแยกกันไป

เอโส “ผู้นี้” ใกล้ใจ เอกพจน์เข้าใจ

เต “เหล่านั้น” พหุพจน์ไกล

อิมํ กรรมเอกพจน์ให้จำไว้

อิมานิ นปุงสกพหุพจน์ในใจ


ท่อนฮุก (ซ้ำ)


วจนะ วจนะ เอก–พหุ พึงจำไว้

รูปคำต้องสอดคล้อง ความหมายไม่ห่างไกล

เอกพจน์ หนึ่งเดียวใจ พหุพจน์ หลายมากมาย

ผันให้ถูกบทใช้ แปลแล้วไหลลื่นไป


ท่อน C (เคล็ดลับจำง่าย)


แยกบทให้ชัดก่อน มองหาประธานไว้

ดูวิภัตติท้ายคำ แล้วนับจำนวนให้ได้

วิเสสนะตามนามไป วจนะต้องเหมือนกันไว้

สติเป็นผู้นำใจ แปลไม่พลั้งพลาดไป


ท่อนปิด


วจนะคือจำนวน คุมความชัดของคำ

รู้หลักแล้วจดจำ ผันรูปอย่างมีสติธรรม

อ่านพระสูตรเห็นเหตุปัจจัยล้ำ

ถ้อยคำชี้ทางนำ

สู่ปัญญาและเมตตา]


ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

วันมาฆบูชา 2569: ถอดรหัส “โอวาทปาติโมกข์” นโยบายแม่บทแห่งพุทธธรรม สู่พลังสันติภาพและการพัฒนาสังคมร่วมสมัย

วันที่ 3 มีนาคม 2569 ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 เป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา “วันมาฆบูชา” ซึ่งมีรากฐานจากเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ครั้งสำคัญใน...