ท่อนนำ
วาจก วาจนา เสียงที่ชี้ให้เห็นธรรม
พยางค์สั้นยาวย้ำ นำใจจำให้แม่นยำ
ท่อน A
นาม ธาตุ กัมมะ ประธานกับกิริยา
โครงสร้างวากยา ปรากฏในไวยากรณ์พา
วิภัตติเปลี่ยนปลายคำ กำหนดฐานะชัดตา
กัตตุ–กัมมะ–เหตุปัจจัย พาเนื้อความก้าวมา
ท่อน B
สนธิรวมเสียงไว้ กลมกลืนไม่แยกไกล
สมาสร้อยคำใหม่ กระชับความหมายทันใจ
ตุลยธาตุเรียงร้อย เป็นคาถางดงามไป
เมื่อถ้อยคำตรงความใน เมตตาก็ไหลใจ
ท่อนฮุก
กล่าวถ้อยคำให้ตรงธรรม วาจาสุจริต
ละคำส่อเสียด คำหยาบ คำคดปลิ้นปล้อนผิด
สัททานุปัสสี ฟังเสียงด้วยสติจิต
ให้วาจกเป็นสะพาน จากรูปเสียงสู่ความว่างสนิท
ท่อนแทรก (จำง่าย)
อาการ กาล ลิงค์ วจนะ วิภัตติครบ
ธาตุ–ปัจจัยพบ ผันรูปให้เหมาะบท
ปุงลิงค์ อิตถีลิงค์ นปุงสกลิงค์จด
เอกวจนะ พหุวจนะ ไม่ให้ความหมายลด
ท่อน C
นามสมาส ตัทปุริส กัมมธารยะเรียงดี
พหุพรีหิเน้นคุณค่า คำจึงงามพอดี
อาขยาตกิริยา กาลสามชัดถี่
ปัจจุบัน อดีต อนาคต มีหน้าที่ชี้
ฮุกซ้ำ
กล่าวถ้อยคำให้ตรงธรรม วาจาสุจริต
ละคำส่อเสียด คำหยาบ คำคดปลิ้นปล้อนผิด
สัททานุปัสสี ฟังเสียงด้วยสติจิต
ให้วาจกเป็นสะพาน จากรูปเสียงสู่ความว่างสนิท
ท่อนปิด
วากยสังคหะครบ ใจจึงพบทาง
ไวยากรณ์ถูกต้อง วาจาจึงสว่าง
รูป เสียง และความหมาย ไม่แยกจากกันกลาง
ถ้อยคำพาใจสว่าง สู่ปัญญาและทางธรรม]
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น