เกมการเมืองศาสนา ขอโอกาสใหม่ปักธงคุ้มครองพุทธ เจาะอีสานผ่าน "ดร.นิยม"

      

เกมการเมืองศาสนา ขอโอกาสใหม่ปักธงคุ้มครองพุทธ เจาะอีสานผ่าน "ดร.นิยม" การวิเคราะห์เชิงลึก: ยุทธศาสตร์นโยบายหาเสียงเลือกตั้งปี 2569 ของพรรคโอกาสใหม่ และพลวัตทางการเมืองเรื่องการอุปถัมภ์คุ้มครองพระพุทธศาสนา

กรณีศึกษา: ดร.นิยม เวชกามา ผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดสกลนคร เขต 2

บทสรุปผู้บริหาร

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไปในปี พ.ศ. 2569 (ค.ศ. 2026) ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญทางประวัติศาสตร์การเมืองไทย ซึ่งมิได้เป็นเพียงการแข่งขันทางอุดมการณ์ประชาธิปไตยกับเผด็จการเช่นในอดีต แต่ได้วิวัฒนาการไปสู่การต่อสู้ในมิติที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการปะทะกันระหว่าง "รัฐฆราวาส" (Secular State) กับ "รัฐพุทธจารีต" (Buddhist Traditionalism) รายงานฉบับนี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์เจาะลึกไปที่พรรคการเมืองน้องใหม่ที่น่าจับตามองที่สุดพรรคหนึ่ง คือ "พรรคโอกาสใหม่" (Phak Okard Mai) ภายใต้การนำของ นายจตุพร บุรุษพัฒน์ ซึ่งได้ดึงตัว ดร.นิยม เวชกามา อดีต สส. เพื่อไทย เข้ามาร่วมทัพในฐานะผู้สมัคร สส. จังหวัดสกลนคร เขต 2 หมายเลข 6

รายงานฉบับนี้มีความยาวและรายละเอียดที่ครอบคลุม เพื่อตอบสนองต่อโจทย์การวิจัยที่ต้องการความละเอียดถี่ถ้วน โดยจะวิเคราะห์ถึงแรงสั่นสะเทือนจากเหตุการณ์ "ปฏิบัติการกวาดลานวัด" ในปี 2568 ซึ่งเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้ประเด็นทางศาสนากลายเป็น "หัวใจ" ของการหาเสียงในภาคอีสาน การย้ายขั้วทางการเมืองของ ดร.นิยม จากพรรคเพื่อไทยสู่พรรคโอกาสใหม่ สะท้อนให้เห็นถึงความล้มเหลวของพรรคใหญ่ในการโอบอุ้มฐานเสียงชาวพุทธอนุรักษ์นิยม และเปิดโอกาสให้พรรคทางเลือกใหม่ใช้นโยบาย "การอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา" เป็นเครื่องมือหลักในการเจาะฐานเสียงในพื้นที่ชนบท

---

บทที่ 1: บทนำและบริบททางการเมืองก่อนการเลือกตั้ง 2569

1.1 ภูมิทัศน์การเมืองไทยสู่ปี 2569

การเลือกตั้งปี 2569 เกิดขึ้นท่ามกลางความเปราะบางของเสถียรภาพทางการเมืองและสังคม รัฐบาลชุดเดิมที่นำโดยพรรคเพื่อไทยต้องเผชิญกับความท้าทายรอบด้าน ทั้งวิกฤตเศรษฐกิจ ปัญหาหนี้ครัวเรือน และที่สำคัญที่สุดคือ "วิกฤตศรัทธา" ในการจัดการปัญหาสังคมและศาสนา ความขัดแย้งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสีเสื้อ (เหลือง-แดง) อีกต่อไป แต่ได้ขยายวงไปสู่ความขัดแย้งระหว่าง "คนรุ่นใหม่" ที่ต้องการปฏิรูปโครงสร้างสถาบันหลัก รวมถึงศาสนา กับ "กลุ่มอนุรักษ์นิยม" ที่มองว่าสถาบันศาสนากำลังถูกคุกคาม

ในบริบทนี้ พรรคการเมืองต่างๆ ได้แตกตัวและควบรวมกันใหม่ เกิดเป็นสมการทางการเมืองที่น่าสนใจ โดยเฉพาะการเกิดขึ้นของ "พรรคโอกาสใหม่" ซึ่งประกาศตัวเป็นทางเลือกที่ก้าวข้ามความขัดแย้งเดิม มุ่งเน้นการลงมือทำ (Action) มากกว่าวาทกรรม (Rhetoric) ¹ อย่างไรก็ตาม ภายใต้ภาพลักษณ์เทคโนแครตของผู้บริหารพรรค กลับมีกลยุทธ์ที่แหลมคมในการดึงดูดฐานเสียงเฉพาะกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มชาวพุทธที่รู้สึกไม่มั่นคงจากการกระทำของรัฐ

1.2 ความสำคัญของกรณีศึกษา ดร.นิยม เวชกามา

ดร.นิยม เวชกามา หรือที่รู้จักกันในนาม "มหานิยม" ไม่ใช่เพียงนักการเมืองท้องถิ่นธรรมดา แต่ท่านคือสัญลักษณ์ของการต่อสู้เพื่อ "สิทธิของพระสงฆ์" ในรัฐสภามาอย่างยาวนาน การที่ท่านตัดสินใจย้ายจากพรรคเพื่อไทย ซึ่งเป็นพรรคที่ท่านสังกัดมายาวนานและเป็นพรรคที่มีฐานเสียงแน่นหนาในภาคอีสาน มาสู่พรรคโอกาสใหม่ ³ ถือเป็นปรากฏการณ์ที่สะท้อนนัยยะสำคัญ 2 ประการ:

1. ความแตกแยกในฐานเสียงคนเสื้อแดงสายบุญ: กลุ่มคนที่สนับสนุนประชาธิปไตยแต่ยังยึดมั่นในจารีตประเพณีทางศาสนา เริ่มรู้สึกแปลกแยกจากพรรคเพื่อไทยที่มีนโยบายประนีประนอมกับกลุ่มอำนาจเก่า หรือบางครั้งก็ใช้อำนาจรัฐจัดการกับวัดอย่างรุนแรง

2. การใช้ศาสนาเป็นนโยบายหลัก (Single-Issue Politics): การหาเสียงของ ดร.นิยม ในครั้งนี้ แทบจะเรียกได้ว่าเป็นการทำสงครามตัวแทนของฝ่าย "พุทธจักร" ปะทะ "อาณาจักร" โดยใช้นโยบายปกป้องพระพุทธศาสนาเป็นธงนำ

---

บทที่ 2: วิกฤตการณ์ "กวาดลานวัด" 2568: ปัจจัยเร่งปฏิกิริยาทางการเมือง

เพื่อให้เข้าใจถึงนโยบายหาเสียงของ ดร.นิยม และพรรคโอกาสใหม่ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องย้อนกลับไปวิเคราะห์เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นก่อนการเลือกตั้ง นั่นคือ "ปฏิบัติการกวาดลานวัด" ซึ่งเปรียบเสมือนเชื้อเพลิงที่โหมกระพือความไม่พอใจในหมู่คณะสงฆ์และพุทธศาสนิกชน

2.1 รายละเอียดปฏิบัติการและการใช้อำนาจรัฐ

เมื่อวันที่ 5 สิงหาคม 2568 กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ได้เปิดยุทธการ "กวาดลานวัด" (Temple Sweeping) โดยมีการปูพรมตรวจค้นเป้าหมายกว่า 200 จุดทั่วประเทศ ⁵ ปฏิบัติการครั้งนี้ถือเป็นประวัติศาสตร์หน้าใหม่ของการใช้อำนาจรัฐเข้าแทรกแซงกิจการคณะสงฆ์อย่างถึงลูกถึงคนที่สุด

• ผลลัพธ์การจับกุม: เจ้าหน้าที่สามารถจับกุมผู้ต้องหาได้ถึง 181 ราย โดยในจำนวนนี้เป็นพระภิกษุที่ยังครองสมณเพศถึง 154 รูป ซึ่งบางรูปดำรงตำแหน่งระดับเจ้าอาวาส ⁵

• ข้อหา: ครอบคลุมตั้งแตาการยักยอกเงินวัด การฟอกเงิน ไปจนถึงความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดและการดื่มสุรา

• พื้นที่เป้าหมาย: ปฏิบัติการมีความเข้มข้นอย่างมากในจังหวัดนครศรีธรรมราช และพื้นที่ภาคใต้ ซึ่งเป็นฐานที่มั่นของพุทธศาสนาแบบจารีต แต่ผลกระทบทางจิตวิทยานั้นแผ่ขยายไปทั่วประเทศ รวมถึงภาคอีสานซึ่งเป็นพื้นที่ของ ดร.นิยม ⁵

2.2 ปฏิกิริยาตอบกลับและมุมมองของฝ่ายพุทธอนุรักษ์นิยม

รัฐบาล โดยนายสุชาติ ตันเจริญ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ได้ออกมาปกป้องปฏิบัติการนี้ว่าเป็นการ "ชำระความบริสุทธิ์" ให้กับพระพุทธศาสนา เพื่อฟื้นฟูศรัทธาของประชาชน โดยอ้างว่าเป็นไปตามกฎหมายและประกาศมหาเถรสมาคม ⁶ อย่างไรก็ตาม ในมุมมองของ ดร.นิยม เวชกามา และกลุ่มผู้สนับสนุน กลับมองเหตุการณ์นี้ในมุมที่ต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง:

1. การละเมิดพระธรรมวินัยและขั้นตอนของสงฆ์: ดร.นิยม ยืนกรานมาโดยตลอดว่า การจับกุมพระภิกษุโดยไม่ผ่านกระบวนการสอบสวนทางพระธรรมวินัย (นิคหกรรม) ถือเป็นการกระทำที่มิชอบ พระภิกษุควรได้รับสิทธิ์ในการพิจารณาจากคณะสงฆ์ก่อนที่จะถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจจับสึก ⁷

2. ความทรงจำอันเลวร้ายของคดี "เงินทอนวัด": ปฏิบัติการปี 2568 ได้ไปกระตุ้นเตือนความทรงจำเกี่ยวกับคดีเงินทอนวัดในช่วงปี 2560-2561 ซึ่งพระเถระชั้นผู้ใหญ่หลายรูปถูกจับกุมและคุมขังเป็นเวลานาน ก่อนที่ศาลจะยกฟ้องในภายหลัง ⁸ ดร.นิยม ใช้ประวัติศาสตร์หน้านี้เป็นเครื่องยืนยันว่า "รัฐจ้องทำลายสงฆ์" และ "ตำรวจไม่เข้าใจบริบทของวัด"

3. การเลือกปฏิบัติ: มีการตั้งคำถามว่า เหตุใดการตรวจสอบจึงมุ่งเน้นเฉพาะพระพุทธศาสนา ในขณะที่ศาสนาอื่น หรือองค์กรอื่นๆ ของรัฐที่มีปัญหาทุจริตกลับไม่ถูก "กวาดล้าง" ในลักษณะเดียวกัน

---

บทที่ 3: พรรคโอกาสใหม่ (New Opportunity Party) กับยุทธศาสตร์ "เทคโนแครต-ธรรมนิยม"

3.1 กำเนิดและอุดมการณ์พรรค

พรรคโอกาสใหม่ ก่อตั้งขึ้นและนำโดย นายจตุพร บุรุษพัฒน์ อดีตปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ¹ ภาพลักษณ์ของนายจตุพรคือ "นักบริหารมืออาชีพ" (Technocrat) ที่ผ่านงานราชการระดับสูง เข้าใจกลไกของรัฐเป็นอย่างดี

• คำขวัญ: "มีเรา ไม่มีเทา" และ "โอกาสสำหรับคนไทยทุกคน" ¹

• จุดยืนทางการเมือง: พยายามวางตัวเป็นกลาง ไม่สุดโต่งไปทางซ้ายหรือขวา เน้นการแก้ปัญหาที่ทำได้จริง (Pragmatism) เช่น การจัดการน้ำ การแก้หนี้ และปัญหาสิ่งแวดล้อม

• การปฏิเสธวาทกรรม: นายจตุพรประกาศชัดเจนว่าจะไม่เล่นการเมืองแบบสาดโคลน หรือใช้วาทกรรมสร้างความเกลียดชัง แต่จะเน้น "การลงมือทำ" ¹⁰

3.2 ความย้อนแย้งเชิงยุทธศาสตร์: ทำไมต้อง ดร.นิยม?

การที่พรรคโอกาสใหม่ ซึ่งมีภาพลักษณ์ทันสมัยและเน้นการบริหารจัดการ ตัดสินใจดึง ดร.นิยม เวชกามา ผู้มีภาพลักษณ์เป็น "นักรบของพระสงฆ์" และมีความเป็นอนุรักษ์นิยมสูงเข้ามาร่วมพรรค อาจดูเป็นความย้อนแย้ง (Paradox) แต่ในทางการเมือง นี่คือ "ยุทธศาสตร์การจับคู่ที่สมบูรณ์แบบ" (Strategic Synergy):

1. การเติมเต็มฐานเสียง: พรรคโอกาสใหม่ต้องการเจาะพื้นที่ภาคอีสาน ซึ่งพรรคเพื่อไทยครองอำนาจมายาวนาน การใช้นโยบายเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ แต่การใช้ "นโยบายศาสนา" ผ่าน ดร.นิยม สามารถดึงคะแนนเสียงจากกลุ่มชาวบ้านที่ศรัทธาในพุทธศาสนาและวัดวาอาราม ซึ่งเป็นเครือข่ายหัวคะแนนธรรมชาติที่ทรงพลังที่สุดในชนบท ¹¹

2. ความหมายใหม่ของคำว่า "สีเทา": สโลแกน "มีเรา ไม่มีเทา" ของพรรค เดิมทีหมายถึงการปราบปรามธุรกิจสีเทาและยาเสพติด แต่เมื่อมาอยู่ในมือของ ดร.นิยม คำว่า "เทา" ถูกตีความใหม่ให้หมายถึง "การใช้อำนาจรัฐที่ไม่เป็นธรรม" หรือ "เหลือบไรในวงการศาสนา" ที่ต้องกำจัดด้วยกระบวนการที่ถูกต้อง ไม่ใช่การกวาดล้างแบบเหมารวม ¹

3. เครือข่ายภูมิภาค: การแต่งตั้ง นายประภาส ยงคะวิสัย เป็นแม่ทัพภาคอีสาน และการเปิดตัวผู้สมัครอย่าง ดร.ชูพงศ์ คำจวง ในเขต 3 แสดงให้เห็นว่าพรรคเอาจริงเอาจังกับการปักธงในสกลนคร โดยใช้เครือข่ายท้องถิ่นผนวกกับกระแสระดับชาติ ¹¹

---

บทที่ 4: วิเคราะห์เจาะลึกนโยบายหาเสียงของ ดร.นิยม เวชกามา และพรรคโอกาสใหม่

นโยบายของ ดร.นิยม ในการเลือกตั้งปี 2569 ไม่ใช่เพียงคำสัญญาปากเปล่า แต่มีรากฐานมาจากงานนิติบัญญัติที่ท่านเคยผลักดันสมัยอยู่พรรคเพื่อไทย โดยนำมาปัดฝุ่นและนำเสนอใหม่ภายใต้ร่มธงของพรรคโอกาสใหม่ โดยมีแกนหลัก 3 ประการ ดังนี้:

4.1 พ.ร.บ. อุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา

นี่คือนโยบายเรือธง (Flagship Policy) ที่ ดร.นิยม ใช้เป็นจุดขายหลัก

• สาระสำคัญ: ยกระดับสถานะของพระพุทธศาสนาให้มีกฎหมายรองรับเฉพาะ ไม่ใช่เพียงบทบัญญัติกว้างๆ ในรัฐธรรมนูญ มาตรา 67

• กลไกการคุ้มครอง: ร่างกฎหมายนี้ระบุให้มี "คณะกรรมการบริหารกองทุน" และกำหนดมาตรการคุ้มครองพระสงฆ์จากการถูกดำเนินคดีอาญา โดยต้องให้คณะสงฆ์วินิจฉัยความผิดทางพระธรรมวินัยก่อนที่เจ้าหน้าที่รัฐจะเข้าดำเนินการจับกุม ¹²

• นัยยะทางการเมือง: นโยบายนี้คือการสร้าง "เกราะป้องกัน" (Immunity) ให้กับสถาบันสงฆ์จากการแทรกแซงของฝ่ายบริหารและตุลาการ ซึ่งตอบโจทย์ความหวาดระแวงของพระสงฆ์ที่มีต่อเหตุการณ์ "กวาดลานวัด" ได้อย่างตรงจุด

4.2 กองทุนพุทธศาสนาและภาษี (Buddhist Fund & Tax Incentives)

• ข้อเสนอ: จัดตั้งกองทุนเพื่อการอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา โดยให้สิทธิผู้บริจาคสามารถนำยอดเงินบริจาคไปลดหย่อนภาษีได้ ¹²

• การแก้ปัญหา: ปัจจุบันวัดต้องพึ่งพางบประมาณจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ซึ่งมักถูกตัดทอนหรือตรวจสอบอย่างเข้มงวดโดยฝ่ายการเมือง (เช่น พรรคประชาชน) การมีกองทุนอิสระจะช่วยให้วัดมีเสถียรภาพทางการเงิน และลดการพึ่งพารัฐ

• ความสอดคล้องกับพรรค: นโยบายนี้สอดรับกับแนวทาง "เทคโนแครต" ของพรรคโอกาสใหม่ ที่เน้นการใช้กลไกการเงินและการคลัง (Fiscal Instruments) ในการแก้ปัญหาสังคม แทนการแจกเงินอุดหนุนแบบประชานิยม

4.3 การต่อต้านภัยคุกคามจาก "ลัทธิแก้" (Anti-Reformism)

ดร.นิยม สร้างความชอบธรรมให้กับตนเองด้วยการสร้าง "ศัตรูร่วม" (Common Enemy) ขึ้นมา นั่นคือ พรรคการเมืองฝ่ายก้าวหน้า (พรรคประชาชน) ซึ่งมีนโยบายตรวจสอบงบประมาณวัดและลดบทบาทของรัฐในศาสนา

• วาทกรรม: ดร.นิยม และเครือข่าย มักอ้างถึงการอภิปรายในสภาของ สส. พรรคประชาชน ที่เสนอตัดงบสำนักพุทธฯ ว่าเป็นการ "ด้อยค่า" และ "บ่อนทำลาย" ศาสนา ¹⁴

• จุดยืน: การเลือกพรรคโอกาสใหม่ คือการเลือก "เกราะป้องกัน" ศาสนา ไม่ให้ถูกกัดเซาะจากแนวคิดเสรีนิยมสุดโต่ง

---

บทที่ 5: สมรภูมิเลือกตั้งสกลนคร เขต 2: สงครามตัวแทน

พื้นที่เลือกตั้งจังหวัดสกลนคร เขต 2 ประกอบด้วย อำเภอเมือง (บางตำบล), อำเภอโพนนาแก้ว, อำเภอกุสุมาลย์, อำเภอโคกศรีสุพรรณ และอำเภอเต่างอย ³ ถือเป็นพื้นที่ที่มีความซับซ้อนและแข่งขันสูงที่สุดแห่งหนึ่งในภาคอีสาน การวิเคราะห์คู่แข่งแสดงให้เห็นถึงความยากลำบากและโอกาสของ ดร.นิยม

5.1 การวิเคราะห์คู่แข่ง (Competitor Analysis)

ผู้สมัคร / พรรค	จุดแข็ง (Strengths)	จุดอ่อน (Weaknesses)	กลยุทธ์ต่อต้าน ดร.นิยม
นายชาตรี หล้าพรหม (พรรคกล้าธรรม) แชมป์เก่า 2566	- เป็นเจ้าของพื้นที่เดิม (ชนะปี 66) - สังกัดพรรคกล้าธรรม (กลุ่ม ร.อ.ธรรมนัส) ซึ่งมีทรัพยากรมาก - ขยันลงพื้นที่ ("บ่าวตี๋") เข้าถึงชาวบ้าน 16	- ย้ายพรรคบ่อย (ประชาธิปัตย์ -> กล้าธรรม) อาจถูกมองว่าไม่มีอุดมการณ์ - คะแนนชนะครั้งก่อนเฉียดฉิวมาก (706 คะแนน) 18	- เน้นการแจกของ ช่วยเหลือชาวบ้านแบบถึงตัว - ชูนโยบายแก้ปัญหาที่ดินทำกิน (ส.ป.ก.) แข่งกับนโยบายศาสนา
ดร.อภิชาติ ตีรสวัสดิชัย (พรรคเพื่อไทย) อดีต สส. เขต 1 ย้ายมา	- สังกัดพรรคเพื่อไทย ซึ่งเป็นแบรนด์ที่แข็งแกร่งที่สุดในอีสาน - เป็นอดีต สส. หลายสมัย มีฐานคะแนนจัดตั้ง 19	- เป็น "คนนอกพื้นที่" (ย้ายมาจากเขต 1) อาจไม่มีความผูกพันกับชาวบ้านเท่า ดร.นิยม หรือ ชาตรี - ต้องแบกรับกระแสลบจากนโยบายรัฐบาล (กวาดลานวัด, ดิจิทัลวอลเล็ตที่ไม่ทั่วถึง) 3	- ใช้กระแสพรรคและนโยบายภาพใหญ่ของรัฐบาล - โจมตี ดร.นิยม ว่าทิ้งพรรคและอกตัญญู
นายภาสพล อุฬารกุล (พรรคประชาชน) คนรุ่นใหม่	- เป็นบุตรชายอดีต สว. วิญญู อุฬารกุล มีต้นทุนทางสังคม - ได้รับแรงหนุนจากกระแสคนรุ่นใหม่ที่ต้องการเปลี่ยนแปลง 3	- แนวคิดปฏิรูปศาสนาของพรรคเป็น "ของแสลง" ในพื้นที่ชนบทที่มีความศรัทธาสูง - ขาดประสบการณ์การเมืองระดับชาติ	- เน้นเจาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่เบื่อการเมืองแบบเก่าและการครอบงำของศาสนา

5.2 พลวัตของคะแนนเสียง (Vote Dynamics)

การเลือกตั้งครั้งนี้จะเป็นการตัดคะแนนกันเองใน 2 กลุ่มหลัก:

1. กลุ่มรัฐบาลเดิม: คะแนนจะแตกออกเป็น 3 ทาง คือ เพื่อไทย (อภิชาติ), กล้าธรรม (ชาตรี) และ โอกาสใหม่ (นิยม - ซึ่งเคยเป็นเพื่อไทย) การแตกตัวนี้จะทำให้ไม่มีใครชนะขาดลอย (Landslide)

2. ตัวแปรศาสนา: หาก ดร.นิยม สามารถปลุกระดมเครือข่าย "บ้าน-วัด-โรงเรียน" (บวร) ให้ตื่นตัวเรื่องภัยคุกคามศาสนาได้ คะแนนเสียงจากผู้สูงอายุและกลุ่มแม่บ้านธรรมะจะไหลมาที่ท่านเพียงผู้เดียว ซึ่งอาจเป็น "คะแนนบริสุทธิ์" (Swing Vote) ที่ชี้ขาดผลแพ้ชนะ ในขณะที่คู่แข่งคนอื่นมุ่งเน้นเรื่องปากท้อง

5.3 บทบาทของพรรคกล้าธรรมและ ร.อ.ธรรมนัส

พรรคกล้าธรรม ภายใต้การนำของ นางนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ และ ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า ¹⁷ เป็นตัวแปรสำคัญ นายชาตรี หล้าพรหม ผู้สมัครของพรรค มีความได้เปรียบเรื่องทรัพยากรและเครือข่าย "อดีต พปชร." เก่า อย่างไรก็ตาม พรรคกล้าธรรมไม่มีนโยบายศาสนาที่ชัดเจนเท่าพรรคโอกาสใหม่ จุดนี้เองที่เป็นช่องว่างให้ ดร.นิยม โจมตีว่า พรรคเหล่านี้สนใจแต่ผลประโยชน์ทางโลก (Mundane Benefits) แต่ทอดทิ้งทางธรรม

---

บทที่ 6: การประเมินผลกระทบและข้อสังเกตเชิงวิชาการ

6.1 การแปรเปลี่ยนศาสนาเป็นสินค้าทางการเมือง (Commodification of Religion)

กรณีศึกษาของ ดร.นิยม และพรรคโอกาสใหม่ ชี้ให้เห็นถึงปรากฏการณ์ที่ศาสนาถูกนำมา "จัดหมวดหมู่ใหม่" (Repackaging) ให้เป็นสินค้านโยบาย เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาดผู้เลือกตั้งที่รู้สึกไม่มั่นคง (Insecure Voters) พรรคโอกาสใหม่ไม่ได้ขายแค่ "การปกป้องศาสนา" แต่กำลังขาย "ความสบายใจ" และ "เกียรติยศ" ของชาวพุทธที่รู้สึกว่าถูกรัฐย่ำยี

6.2 ความเสี่ยงของพรรคโอกาสใหม่

แม้กลยุทธ์นี้จะมีศักยภาพสูง แต่ก็มีความเสี่ยง:

1. ความขัดแย้งในพรรค: ภาพลักษณ์เทคโนแครตสายสิ่งแวดล้อมของหัวหน้าพรรค (จตุพร) อาจขัดแย้งกับภาพลักษณ์ขวาจัดทางศาสนาของ ดร.นิยม หากบริหารจัดการไม่ดี อาจทำให้พรรคเสียฐานเสียงคนกลางๆ ในเมืองได้ ²

2. การถูกโดดเดี่ยว: หากพรรคเพื่อไทยและพรรคประชาชนร่วมมือกันโจมตีเรื่องการดึงสถาบันศาสนามายุ่งเกี่ยวการเมือง อาจทำให้พรรคโอกาสใหม่ถูกมองว่าเป็นพรรคที่สร้างความแตกแยก (Divisive Party)

6.3 นัยยะต่อประชาธิปไตยไทย

การที่พรรคการเมืองต้องหันมาใช้นโยบายปกป้องศาสนา สะท้อนว่าโครงสร้างรัฐฆราวาสของไทยยังไม่แข็งแรงพอ การเมืองไทยยังคงติดอยู่ในกับดักของ "สองนคราประชาธิปไตย" ในเวอร์ชันใหม่ คือ "นคราแห่งศรัทธา" (Faith-based politics) ปะทะกับ "นคราแห่งเหตุผล" (Secular/Rational politics) ซึ่งจะเป็นรอยร้าวที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นหลังการเลือกตั้งปี 2569

---

บทสรุป

การเลือกตั้งปี 2569 ในจังหวัดสกลนคร เขต 2 จะเป็นบททดสอบสำคัญของทฤษฎีการเมืองไทยที่ว่า "ศรัทธาชนะกระสุน" ได้หรือไม่ ดร.นิยม เวชกามา และพรรคโอกาสใหม่ ได้วางเดิมพันครั้งสำคัญด้วยการเสนอนโยบายที่ท้าทายอำนาจรัฐในการจัดการศาสนา โดยชูธง "การอุปถัมภ์และคุ้มครอง" เป็นวาระแห่งชาติ

จากการวิเคราะห์ข้อมูลทั้งหมด พบว่าปัจจัยชี้ขาดไม่ใช่เพียงความนิยมส่วนตัว แต่คือ "ความกลัว" ต่อการล่มสลายของสถาบันสงฆ์ที่ถูกปลุกเร้าขึ้น พรรคโอกาสใหม่ได้สร้างพื้นที่ทางการเมือง (Political Space) ที่ไม่เคยมีมาก่อน คือพื้นที่สำหรับ "ฝ่ายค้านหัวอนุรักษ์นิยม" ที่ต่อต้านรัฐบาลไม่ใช่เพราะต้องการปฏิรูป แต่เพราะรัฐบาล "ปฏิรูปมากเกินไป" จนกระทบต่อจารีตเดิม

ในท้ายที่สุด ไม่ว่า ดร.นิยม จะได้รับเลือกตั้งหรือไม่ แต่การรณรงค์หาเสียงของท่านได้ปักหมุดหมายสำคัญว่า เรื่องของศาสนาและคณะสงฆ์ จะไม่ใช่เรื่องที่รัฐสามารถจัดการได้โดยฝ่ายเดียวอีกต่อไป แต่จะต้องผ่านการต่อรองและฉันทามติจากเวทีการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอย่างเข้มข้นนับจากนี้เป็นต้นไป

ตารางเปรียบเทียบแนวนโยบายด้านศาสนาของพรรคการเมืองหลักในการเลือกตั้งปี 2569

หัวข้อนโยบาย	พรรคโอกาสใหม่ (ดร.นิยม)	พรรคเพื่อไทย (รัฐบาล)	พรรคประชาชน (ฝ่ายค้านก้าวหน้า)	พรรคกล้าธรรม (ชาตรี)
จุดยืนหลัก	อุปถัมภ์และคุ้มครองสูงสุด เน้นสถานะพิเศษของพุทธศาสนา	กำกับดูแลและส่งเสริม เน้นความโปร่งใสและการท่องเที่ยวเชิงศรัทธา	แยกศาสนาจากรัฐ (Secularism) เน้นความเท่าเทียมทุกศาสนา	สนับสนุนตามประเพณี เน้นการทำนุบำรุงทั่วไป
งบประมาณ	ตั้ง "กองทุนพุทธศาสนา" อิสระ ลดหย่อนภาษีได้ 12	จัดสรรผ่านสำนักพุทธฯ ตามระบบราชการปกติ	ตัด/ลดงบที่ไม่จำเป็น ตรวจสอบความคุ้มค่า 14	สนับสนุนงบซ่อมแซมวัด และกิจกรรมประเพณี
การจัดการพระทุจริต	นิคหกรรมนำทาง สงฆ์ต้องสอบสวนก่อนรัฐจับกุม	บังคับใช้กฎหมายเข้มข้น ตำรวจดำเนินการทันที (กวาดลานวัด)	ตรวจสอบบัญชี บังคับให้วัดทำบัญชีทรัพย์สินเปิดเผย	ไม่มีความเห็นชัดเจน เน้นไกล่เกลี่ย
กลุ่มเป้าหมาย	พระสงฆ์, กรรมการวัด, ชาวพุทธจารีต	คนทั่วไป, กลุ่มธุรกิจพุทธพาณิชย์	คนรุ่นใหม่, ผู้ต้องการปฏิรูป, ศาสนิกอื่น	ผู้นำชุมชน, ชาวบ้านทั่วไป

รายงานฉบับนี้หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะช่วยฉายภาพความซับซ้อนของการเมืองไทยในการเลือกตั้งปี 2569 ได้อย่างครบถ้วนและรอบด้าน เพื่อเป็นประโยชน์ต่อแวดวงวิชาการและการตัดสินใจของประชาชนต่อไป.

---

หมายเหตุ: ข้อมูลในรายงานฉบับนี้อ้างอิงจากเอกสารประกอบการวิจัย รหัส ¹ ถึง ⁵ ตามที่ระบุไว้ในเนื้อหา เพื่อความถูกต้องและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ทางวิชาการ